Avansert søk

17 treff

Nynorskordboka 17 oppslagsord

pave

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt páfi; av latin papa ‘far’

Tyding og bruk

  1. overhovud for den romersk-katolske kyrkja
  2. sjølvrådig og maktglad person;
  3. brukt som etterledd i samansetningar: person med ein særleg eigenskap (som er nemnt i førsteleddet)
  4. mage i skaldyr, særleg i hummar, krabbe og kreps

Faste uttrykk

  • meir katolsk enn paven
    som går lenger i å forsvare eit standpunkt enn den som først har hevda det;
    som følgjer normer og reglar i eit gjeve miljø i mykje høgare grad enn det som krevst
  • pavens skjegg
    noko som ikkje eksisterer, eller er uviktig;
    flisespikking (2)
    • diskutere pavens skjegg

trone 1

substantiv hokjønn

Opphav

frå gresk ‘stol’

Tyding og bruk

  1. gild, utsmykka (og opphøgd) stol som sete for høgtståande person, regjerande monark, pave eller liknande
    Døme
    • ei trone med løveforma sidestykke;
    • stå for Guds trone
  2. stilling eller mynde som øvste statsoverhovud;
    Døme
    • kronprinsen tok over trona etter faren;
    • vippe dei borgarlege partia ned frå trona
  3. dominerande posisjon i idrett eller annan konkurransesituasjon
    Døme
    • den norske løparen tok over trona

Faste uttrykk

  • sitje på trona
    ha posisjon som monark;
    regjere

vinglepave

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

vinglete person;
jamfør pave (3)

skrytepave

substantiv hankjønn

Opphav

av skryte

Tyding og bruk

somlepave

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

treg og somlete person;
jamfør pave (3)

ranglepave

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

person som ranglar (3 mykje;
jamfør pave (3)

papisme

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom tysk eller fransk; frå latin papa ‘pave’

Tyding og bruk

brukt nedsetjande om romersk-katolsk tru og lære

papat

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

styringstida til ein pave

meir katolsk enn paven

Tyding og bruk

som går lenger i å forsvare eit standpunkt enn den som først har hevda det;
som følgjer normer og reglar i eit gjeve miljø i mykje høgare grad enn det som krevst;
Sjå: katolsk, pave

pavens skjegg

Tyding og bruk

noko som ikkje eksisterer, eller er uviktig;
Sjå: pave
Døme
  • diskutere pavens skjegg