Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
97 treff

Nynorskordboka 97 oppslagsord

metode

substantiv hankjønn

Opphav

av gresk methodos ‘det å følgje ein viss veg mot eit mål’, av meta ‘etter’ og hodos ‘veg’

Tyding og bruk

systematisk framgangsmåte
Døme
  • vitskapleg metode;
  • innføre nye metodar i undervisninga
Artikkelside

flattrykk

substantiv inkjekjønn

Opphav

av flat (2 og trykk (3

Tyding og bruk

grafisk metode for å trykkje bilete frå ei plate eller ein stein som er utan forhøgningar eller fordjupingar, brukt mellom anna i litografi (1 og offset;
til skilnad frå djuptrykk og høgtrykk (3)
Artikkelside

-typi

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk, av typos; jamfør type (1

Tyding og bruk

suffiks i nemning for (metode for å framstille) trykk eller bilete;
Artikkelside

praktisere

praktisera

verb

Opphav

gjennom tysk, frå mellomalderlatin; jamfør praktisk

Tyding og bruk

  1. nytte, bruke eller setje ut i livet
    Døme
    • praktisere ein metode
  2. drive yrkesmessig verksemd
    Døme
    • praktisere som advokat
    • brukt som adjektiv:
      • praktiserande lege
Artikkelside

xylografi 1

substantiv hankjønn

Uttale

sylografi´

Opphav

av xylo- og -grafi (1

Tyding og bruk

grafisk metode der trykkplata blir laga ved å risse med nål i endeved;
jamfør tresnitt
Artikkelside

tefrokronologi

substantiv hankjønn

Opphav

av gresk tephra ‘oske’ og kronologi

Tyding og bruk

i geologi: metode for å avgjere alder ved hjelp av vulkanske oskelag i torv og andre avleiringar
Artikkelside

system

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå gresk ‘samanstilling’

Tyding og bruk

  1. heilskap av einskilde delar som høyrer saman
  2. måte noko er organisert på;
    Døme
    • ordne noko etter eit fast system;
    • setje noko i system
  3. planfast samanstilling eller heilskap;
    oversyn ordna etter visse prinsipp
    Døme
    • Linnés system;
    • filosofisk system
  4. administrativ oppbygging eller organisering
    Døme
    • det politiske systemet vårt byggjer på folkestyre og parlamentarisme

Faste uttrykk

  • få ut av systemet
    leggje bak seg;
    bli fri frå, gløyme (2
    • spelarane måtte få tapet ut av systemet;
    • dei måtte få kjenslene for kvarandre ut av systemet;
    • eg har fått hendinga ut av systemet
  • setje i system
    organisere eller strukturere for å skape oversikt og orden
    • dei nye rutinane vart sette i system
  • system i galskapen
    fornuft og samanheng i noko tilsynelatande kaotisk eller meiningslaust
Artikkelside

forteljeteknikk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

teknikk (1) og metode ein bruker når ein lagar ei forteljing;
Døme
  • ein særeigen forteljeteknikk
Artikkelside

kunstig anding

Tyding og bruk

  1. metode for å starte eller oppretthalde anding hos ein person som ikkje pustar sjølv
    Døme
    • dei gav kunstig anding og hjartemassasje til sjukebilen kom
  2. økonomisk eller annan støtte til verksemd eller liknande som ikkje ville klart seg utan
    Døme
    • næringa har fått millionar i kunsting anding
Artikkelside

kunstig

adjektiv

Opphav

av lågtysk kunstich

Tyding og bruk

  1. laga av menneske eller maskinar;
    til skilnad frå naturleg (2)
    Døme
    • ho hadde to kunstige hofter;
    • dropsa var laga med kunstig søtstoff
  2. som ikkje verkar ekte eller oppriktig;
    Døme
    • setje eit kunstig skilje;
    • han hadde ei kunstig framferd
    • brukt som adverb
      • ho oppførte seg kunstig og unaturleg

Faste uttrykk

  • kunstig anding
    1. metode for å starte eller oppretthalde anding hos ein person som ikkje pustar sjølv
      • dei gav kunstig anding og hjartemassasje til sjukebilen kom
    2. økonomisk eller annan støtte til verksemd eller liknande som ikkje ville klart seg utan
      • næringa har fått millionar i kunsting anding
  • kunstig befrukting
    befrukting som skjer utanfor kroppen eller ved inseminasjon;
    assistert befrukting
  • kunstig intelligens
    eigenskap ved datamaskinar som minner om menneskeleg intelligens, til dømes evne til å lære og korrigere seg sjølv;
    jamfør KI
  • kunstig koma
    det at ein person er lagt i koma (1 under medisinsk kontroll, for at pasienten skal få ro og sleppe påkjenningar
Artikkelside