Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
179 treff

Nynorskordboka 179 oppslagsord

jus 1, juice

substantiv hankjønn

Uttale

jus

Opphav

gjennom engelsk; frå latin

Tyding og bruk

Døme
  • jus av appelsin eller grapefrukt
Artikkelside

jus 2, juss

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin ‘rett’

Tyding og bruk

lære om rettsreglar og juridisk metode;
rettslære, rettsvitskap, lovkunne
Døme
  • studere jus;
  • vere professor i jus
Artikkelside

prioritet

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk; frå mellomalderlatin

Tyding og bruk

  1. det at noko blir vurdert som viktigare enn noko anna;
    Døme
    • saka har høgaste prioritet;
    • desse gruppene har prioritet
  2. i jus: fortrinnsrett til å få utbetalt pengar ein har krav på
    Døme
    • lønskrav har prioritet i konkursbu

Faste uttrykk

Artikkelside

notoritet

substantiv hankjønn

Uttale

notorite´t

Opphav

gjennom tysk, frå latin

Tyding og bruk

i jus: det at noko er etterprøvbart gjennom tilstrekkeleg kunngjering og dokumentasjon
Døme
  • følgje reglane for notoritet og kontroll
Artikkelside

forsett 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå lågtysk , opphavleg med tyding ‘noko som ein set seg føre’

Tyding og bruk

  1. noko ein tenkjer å gjere;
    Døme
    • gje opp forsettet sitt
  2. i jus: det at ein tiltala har vore klar over konsekvensane av handlingane sine;
    til skilnad frå aktløyse

Faste uttrykk

  • med forsett
    med vitende og vilje
    • handle med forsett;
    • gjere brotsverk med forsett
Artikkelside

uansvarleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje tek ansvar for, eller bryr seg om følgjene av, eigne handlingar;
    Døme
    • uansvarleg køyring
  2. i jus: som ikkje har rettsleg ansvar for ei handling og liknande

Faste uttrykk

  • uansvarleg selskap
    (aksje)selskap der medlemene ved ein konkurs berre er ansvarlege for sine eigne aksjeinnskot, ikkje den resterande gjelda og liknande til selskapet;
    selskap med avgrensa ansvar;
    til skilnad frå ansvarleg selskap
    • aksjeselskap er uansvarlege selskap
Artikkelside

tvangsbruk

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. i jus: det at ein panthavar kan få kontroll over dei inntektene eit pant (2, 1) gjev, slik at denne inntekta blir nytta til renter og avdrag på pantegjeld
  2. bruk av tvang (1) mot pasientar, særleg knytt til psykiatri
Artikkelside

tilbakehaldsrett

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

i jus: rett til å halde tilbake ein gjenstand til eigaren har innfridd pliktene sine;
Artikkelside

tilbakefall

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. det å falle tilbake i ein tidlegare (dårlegare) tilstand
    Døme
    • eit tilbakefall til rus og kriminalitet;
    • ho har vore betre ei stund, men så fekk ho eit tilbakefall
  2. i jus: det at noko går tilbake til den tidlegare eigaren;
Artikkelside

retensjonsrett

substantiv hankjønn

Opphav

av retensjon

Tyding og bruk

Artikkelside