Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
11 treff

Nynorskordboka 11 oppslagsord

animalsk

adjektiv

Uttale

animaˊlsk

Opphav

av animal og -sk

Tyding og bruk

som høyrer til dyreriket;
til skilnad frå mineralsk og vegetabilsk
Døme
  • animalsk føde;
  • animalsk vev;
  • animalsk feitt
Artikkelside

vegetarianisme, vegetarisme

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør vegetarianar

Tyding og bruk

det å halde seg borte frå kjøt og fisk, eventuelt òg andre produkt av animalsk opphav, av etiske, samfunnsmessige eller helsemessige grunnar;
det å leve som vegetarianar
Artikkelside

vegetabilsk

adjektiv

Opphav

av latin vegetabilis, av vegetare ‘vekkje til liv, gro’

Tyding og bruk

som høyrer til planteriket;
som ein vinn ut av eller lagar av planter;
til skilnad frå animalsk og mineralsk
Døme
  • vegetabilske råstoff

Faste uttrykk

  • vegetabilsk olje
    olje vunnen ut av planter, til dømes olivenolje og soyaolje;
    planteolje
  • vegetabilske fibrar
    fibrar frå planter
Artikkelside

protein

substantiv inkjekjønn

Uttale

prote-iˊn

Opphav

av gresk protos ‘først’

Tyding og bruk

kvar av mange organiske nitrogensambindingar som finst i alle organismar;

Faste uttrykk

  • animalsk protein
    protein som kjem frå dyr
  • vegetabilsk protein
    protein som kjem frå planter
Artikkelside

olje 1

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

av latin oleum ‘olivenolje’; samanheng med oliven (1

Tyding og bruk

  1. flytande stoff som blir laga av daude planter og dyr og vunne ut frå djupare jordlag eller havbotnen, brukt til dømes til brensel eller drivstoff;
    Døme
    • mineralsk olje;
    • bore etter olje;
    • vi må skifte olje på bilen
  2. flytande feittstoff som blir utvunne av planter eller dyr og blir brukt til dømes til føde eller legemiddel
    Døme
    • animalsk olje;
    • vegetabilske oljer;
    • steik kyllingen i olje
  3. Døme
    • ho målar med olje og akryl
  4. Døme
    • dei har investert i olje;
    • han jobbar i olja

Faste uttrykk

  • den siste olja
    1. sakrament i den katolske kyrkja som blir gjeve til døyande
    2. dei siste råda og formaningane;
      ein siste finpuss
  • helle/slå olje på elden
    gjere raseriet eller konflikten større;
    gjere vondt verre
    • myndigheitene heller olje på elden;
    • utsegnet slo olje på elden
  • helle olje på opprørt hav
    1. helle olje på sjøen for å dempe bølgjene
    2. dempe ein konflikt
Artikkelside

feitt

substantiv inkjekjønn

Opphav

opphavleg nøytrum av feit

Tyding og bruk

  1. organisk stoff av glyserol og feittsyrer;
    Døme
    • animalsk og vegetabilsk feitt;
    • mjølk med 3,5 % feitt;
    • få feitt på kroppen
  2. feitt (1) i fast eller flytande form til næringsmiddel eller teknisk bruk
    Døme
    • steikje i feitt;
    • smørje med feitt

Faste uttrykk

  • steikje i sitt eige feitt
    bli ramma av eigne tiltak
  • vere eitt feitt
    kome ut på eitt;
    vere hipp som happ
Artikkelside

veterinærvitskap

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

vitskap om anatomi og sjukdomar hos husdyr og om kontroll med animalsk føde
Artikkelside

altetar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

dyr som lever både av vegetabilskog av animalsk føde
Døme
  • bjørnen er ein altetar
Artikkelside

dyrisk

adjektiv

Opphav

av dyr (1

Tyding og bruk

  2. sameleis som hos dyr;
    Døme
    • eit dyrisk brøl;
    • dyriske drifter
Artikkelside

animal

adjektiv

Uttale

animaˊl

Opphav

av latin animalis, av animal ‘dyr’

Tyding og bruk

Artikkelside