Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
97 treff

Nynorskordboka 97 oppslagsord

praktisere

praktisera

verb

Opphav

gjennom tysk, frå mellomalderlatin; jamfør praktisk

Tyding og bruk

  1. nytte, bruke eller setje ut i livet
    Døme
    • praktisere ein metode
  2. drive yrkesmessig verksemd
    Døme
    • praktisere som advokat
    • brukt som adjektiv:
      • praktiserande lege
Artikkelside

xylografi 1

substantiv hankjønn

Uttale

sylografi´

Opphav

av xylo- og -grafi (1

Tyding og bruk

grafisk metode der trykkplata blir laga ved å risse med nål i endeved;
jamfør tresnitt
Artikkelside

tefrokronologi

substantiv hankjønn

Opphav

av gresk tephra ‘oske’ og kronologi

Tyding og bruk

i geologi: metode for å avgjere alder ved hjelp av vulkanske oskelag i torv og andre avleiringar
Artikkelside

system

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå gresk ‘samanstilling’

Tyding og bruk

  1. heilskap av einskilde delar som høyrer saman
  2. måte noko er organisert på;
    Døme
    • ordne noko etter eit fast system;
    • setje noko i system
  3. planfast samanstilling eller heilskap;
    oversyn ordna etter visse prinsipp
    Døme
    • Linnés system;
    • filosofisk system
  4. administrativ oppbygging eller organisering
    Døme
    • det politiske systemet vårt byggjer på folkestyre og parlamentarisme

Faste uttrykk

  • få ut av systemet
    leggje bak seg;
    bli fri frå, gløyme (2
    • spelarane måtte få tapet ut av systemet;
    • dei måtte få kjenslene for kvarandre ut av systemet;
    • eg har fått hendinga ut av systemet
  • setje i system
    organisere eller strukturere for å skape oversikt og orden
    • dei nye rutinane vart sette i system
  • system i galskapen
    fornuft og samanheng i noko tilsynelatande kaotisk eller meiningslaust
Artikkelside

forteljeteknikk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

teknikk (1) og metode ein bruker når ein lagar ei forteljing;
Døme
  • ein særeigen forteljeteknikk
Artikkelside

kunstig anding

Tyding og bruk

  1. metode for å starte eller oppretthalde anding hos ein person som ikkje pustar sjølv
    Døme
    • dei gav kunstig anding og hjartemassasje til sjukebilen kom
  2. økonomisk eller annan støtte til verksemd eller liknande som ikkje ville klart seg utan
    Døme
    • næringa har fått millionar i kunsting anding
Artikkelside

kunstig

adjektiv

Opphav

av lågtysk kunstich

Tyding og bruk

  1. laga av menneske eller maskinar;
    til skilnad frå naturleg (2)
    Døme
    • ho hadde to kunstige hofter;
    • dropsa var laga med kunstig søtstoff
  2. som ikkje verkar ekte eller oppriktig;
    Døme
    • setje eit kunstig skilje;
    • han hadde ei kunstig framferd
    • brukt som adverb
      • ho oppførte seg kunstig og unaturleg

Faste uttrykk

  • kunstig anding
    • metode for å starte eller oppretthalde anding hos ein person som ikkje pustar sjølv
      • dei gav kunstig anding og hjartemassasje til sjukebilen kom
    • økonomisk eller annan støtte til verksemd eller liknande som ikkje ville klart seg utan
      • næringa har fått millionar i kunsting anding
  • kunstig befrukting
    befrukting som skjer utanfor kroppen eller ved inseminasjon;
    assistert befrukting
  • kunstig intelligens
    eigenskap ved datamaskinar som minner om menneskeleg intelligens, til dømes evne til å lære og korrigere seg sjølv;
    jamfør KI
  • kunstig koma
    det at ein person er lagt i koma (1 under medisinsk kontroll, for at pasienten skal få ro og sleppe påkjenningar
Artikkelside

jus 2, juss

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin ‘rett’

Tyding og bruk

lære om rettsreglar og juridisk metode;
rettslære, rettsvitskap, lovkunne
Døme
  • studere jus;
  • vere professor i jus
Artikkelside

tøtsj, touch

substantiv hankjønn

Opphav

av engelsk touch

Tyding og bruk

  1. det å så vidt røre ved;
    det å kome borti
    Døme
    • ein tøtsj på ballen;
    • ein tøtsj innom temaet
  2. lita mengd;
    svakt preg;
    Døme
    • ha oppi ein tøtsj kardemomme;
    • ein personleg tøtsj
  3. metode som gjer at ein kan skrive på tastatur utan å sjå på tastaturet;
    Døme
    • kan du tøtsj?
Artikkelside

tøtsjsystem, touchsystem

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

metode i maskinskriving med fast fingersetjing som gjer at skrivaren ikkje treng sjå på tastaturet;
Artikkelside