Avansert søk

Nynorskordboka 64 oppslagsord

velfødd

adjektiv

Tyding og bruk

som får godt med mat;

i godt hold

Døme

sjå velfødd og frisk ut;
ein velfødd gris

ete 2

eta

verb

kløyvd infinitiv: eta

Opphav

norrønt eta

Tyding og bruk

innta næring i form av mat, føde eller måltid;
setje til livs, fortære (1)
Døme
- ete og drikke;
- ete med kniv og gaffel;
- dei sat og åt;
- dei et brød til frukost;
- han åt på eit eple
kunne eller ville ha noko som mat;
tole (2, 3), like (5
Døme
- eg et ikkje fisk;
- ho et kjøt;
- han et berre glutenfri mat
i overført tyding: bruke opp;
ta
Døme
- utgiftene et fortenesta;
- dei nye rutinane åt mykje tid
i overført tyding: plage (2, gnage (3), ergre
Døme
- det et meg at eg tapte

Faste uttrykk

ete av kunnskapstreet
lære
elevane skal ete av kunnskapstreet
ete av lasset
ta av noko som ikkje er tiltenkt ein sjølv, eller som ein ikkje har vore med å jobbe for
ete for to
vere gravid
ete hatten sin
brukt for å forsikre tilhøyraren om at ein er sikker i ei sak
viss ikkje Brann vinn cupen til neste år, skal eg ete hatten min
ete i seg
akseptere utan å ta til motmæle
ete i seg nederlaga
ete i seg orda sine
ta tilbake det ein har sagt
ete kirsebær med dei store
innlate seg med sine overmenn
ete nokon ut av huset
ete mykje (og ofte) heime hos nokon på deira rekning
ete om seg
spreie seg;
vekse i omfang;
utvide seg
katastrofen et om seg;
prosjektet åt om seg
ete opp
1. ete alt (på tallerkenen, bordet eller liknande)
  han åt opp maten
2. redusere gradvis;
  bruke opp;
  ta
  dei auka prisane et opp heile lønsauken;
  laget klarte ikkje å ete opp forspranget før pausen
3. gjere sterkt inntrykk;
  øydeleggje;
  plage (2, ergre
  det dårlege samvitet et meg opp;
  sorga åt ho opp
ete seg
trengje seg;
presse (2, 3), fortære (2)
bekken har vorte så stor at han et seg inn i vegnettet;
elden åt seg oppover terrenget;
frosten et seg nedover i jorda
ete seg innpå
1. ta igjen eit forsprang eller ei leiing
  konkurrenten åt seg innpå
2. ta over areal
  byggjefeltet et seg innpå skogen
ete seg opp
leggje på seg
grisane et seg opp til slaktevekt
ete som ein fugl
ete lite;
vere småeten
ete som ein gris
ete på ein grådig måte;
ete utan bordskikk
ete som ein hest
ete mykje
ete ute
ete på restaurant eller liknande
vi et ute kvar helg
vere til å ete opp
vere svært tiltalande eller tiltrekkjande
den vesle hundekvelpen var til å ete opp

tamsvin

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

jamfør tam (1)

svin

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt svín; samanheng med su (

Tyding og bruk

klauvdyr i svinefamilien med kraftig kropp og spist hovud med små auge og tryne
- - tamsvin
  - villsvin
  - vortesvin
husdyr av svinefamilien med tjukk kropp, korte bein, små auge og tryne;
gris (1, 1)
Døme
- drive oppdrett av svin
kjøt av svin (2), nytta til mat
Døme
- velje lyst kjøt, altså svin eller kylling
rå og omsynslaus skapning, særleg menneske
Døme
- han slo meg, det svinet;
- vere eit svin til å ta seg betalt;
- det svinet av ei ku er i åkeren att

Faste uttrykk

full som eit svin
svært full (3)
ha svin på skogen
ha misgjerningar å løyne
kaste perler for svin
gje noko verdifullt til personar som ikkje kan verdsetje det

grisotte

substantiv hokjønn

Opphav

av gris ( og otte (

Tyding og bruk

svært tidleg morgon

Døme

stå opp i grisotta

grisevêr, grisever

substantiv inkjekjønn

Opphav

Tyding og bruk

ufyseleg vêr

Døme

bergensarane let seg ikkje stoppe av grisevêret;
det er meldt grisevêr resten av veka;
kampen vart spela i ekte vestlandsk grisevêr

griselabb

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

fot på gris (, 1), særleg som matrett

grisekjøt, grisekjøtt

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

kjøt av gris (, 1);

Døme

salet av grisekjøt aukar før jul

grisehovud

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

hovud på ein gris (, 1)

grisebust

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

bust (1) på gris (, 1)

Resultat per side: