Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
90 результатів

Словник нюношка 90 oppslagsord

galen

прикметник

Походження

norrønt galinn, opphavleg ‘fortrolla’; opphavleg perfektum partisipp av gale

Значення та вживання

  1. som er frå vitet, frå seg sjølv
    Приклад
    • eg trur eg blir galen av dette bråket;
    • mannen må jo vere sprøyte galen;
    • te seg som galne
  2. styrlaus, vill (4), laussleppt;
    sinna
    Приклад
    • galne påfunn;
    • vere ung og galen;
    • bli galen på ein for noko;
    • full og galen
  3. svært ihuga, huga eller hugteken;
    vill etter
    Приклад
    • ho er heilt galen etter han;
    • han er galen etter å spele fotball;
    • vere galen etter søtt;
    • dei er dei galnaste supporterane i landet
  4. Приклад
    • kua er galen
  5. ikkje korrekt;
    Приклад
    • ta galen lei;
    • rette og galne svar;
    • riv ruskande galne opplysningar;
    • det er noko gale med motoren
    • brukt som adverb
      • klokka går gale;
      • dei fór gale i denne saka
  6. ikkje bra;
    Приклад
    • ho er ikkje galnare enn at ho klarer seg greitt på eigahand;
    • det er noko gale fatt;
    • det er for gale at han aldri skulle gifte seg;
    • gå frå gale til verre;
    • det heldt på å gå gale på køyreturen;
    • det er så gale med meg no at eg søv ikkje om nettene
  7. ulovleg, moralsk klanderverdig
    Приклад
    • det er gale å lyge;
    • dette er gale av deg;
    • kome på galne vegar;
    • kva har eg eigenleg gjort deg gale?

Фіксовані вирази

  • aldri så gale at det ikkje er godt for noko
    ei hending som berre ser uheldig ut, kan likevel føre med seg noko positivt
Сторінка статті

gale

gala

дієслово
розділений інфінітив: gala

Походження

norrønt gala

Значення та вживання

  1. om hane eller gauk: lage ein kvinande, langdregen og modulert lyd
    Приклад
    • hanen gjel
  2. Приклад
    • ho-ho, gol han;
    • kva gjel du etter?
    • du skal, anten du pistrar eller gjel!
    • vinden gol om nova;
    • det gjel i tarmane av svolt
Сторінка статті

ukorrekt

прикметник

Значення та вживання

  1. som ikkje er korrekt (1);
    Приклад
    • opplysningane var ukorrekte;
    • du har brukt ein ukorrekt framgangsmåte
  2. som ikkje er (allment) akseptert;
    Приклад
    • vere ukorrekt kledd;
    • språkbruken var ukorrekt

Фіксовані вирази

  • politisk ukorrekt
    som ikkje er i samsvar med rådande oppfatningar;
    motsett politisk korrekt
    • ein politisk ukorrekt kommentar
Сторінка статті

tussete

прикметник

Значення та вживання

  1. Приклад
    • bli heilt tussete av bråket;
    • foreldra hans er heilt tussete;
    • eit tussete spørsmål
  2. vill (4), galen (2) av begeistring, kjærleik eller liknande
    Приклад
    • ho er heilt tussete etter gutar;
    • han er tussete etter ostepop
Сторінка статті

utvikle seg

Значення та вживання

endre seg eller oppstå gradvis;
Sjå: utvikle
Приклад
  • det utvikla seg sopp i kjellaren;
  • pattedyra har utvikla seg frå lågare former;
  • barnet utviklar seg fort;
  • utvikle seg i galen retning
Сторінка статті

utvikle

utvikla

дієслово

Походження

etter tysk auswickeln og entwickeln, som er etter fransk développer og latin evolvere

Значення та вживання

  1. få fram;
    Приклад
    • energi utviklar varme;
    • utvikle nye produkt;
    • utvikle ny teknologi;
    • utvikle ein ny idé;
    • ho har utvikla ein revolusjonerande teori
  2. endre gradvis og sakte;
    lage om, la vekse, mogne
    Приклад
    • utvikle kroppen med trening;
    • utvikle evna til tenking;
    • pattedyra har utvikla seg frå lågare former;
    • barnet utviklar seg fort;
    • han har utvikla seg som hoppar;
    • krisa kan utvikle seg til krig;
    • utvikle seg i galen retning
    • brukt som adjektiv:
      • opphaldet verkar utviklande på deltakarane;
      • vere seint utvikla;
      • ha mangelfullt utvikla sjelsevner;
      • ein høgt utvikla teknikk
  3. leggje fram;
    greie ut om
    Приклад
    • historia i filmen blir gradvis utvikla;
    • i boka utviklar han argumentet sitt
  4. bli råka av sjukdom eller annan kroppsleg tilstand
    Приклад
    • utvikle kreft i lungene;
    • utvikle symptom på psykisk liding;
    • utvikle ein allergi

Фіксовані вирази

  • utvikle seg
    endre seg eller oppstå gradvis
    • det utvikla seg sopp i kjellaren;
    • pattedyra har utvikla seg frå lågare former;
    • barnet utviklar seg fort;
    • utvikle seg i galen retning
Сторінка статті

styr 2

іменник середній

Походження

i tyding 2 lågtysk stur ‘ror’; av styre (2

Значення та вживання

  1. kontroll, styring;
    orden
    Приклад
    • ha styr på ungene
  2. arbeid med å halde i orden;
    Приклад
    • stå for styr og stell heime

Фіксовані вирази

  • gå over styr
    kome ut av kontroll
  • halde styr på
    halde orden på;
    meistre, rå med
  • på styr
    galen, tullete, frå forstanden
  • setje over styr
    bruke ukontrollert mykje;
    sløse, øydsle bort
Сторінка статті

øre 3

øra

дієслово

Походження

norrønt ǿra ‘gjere ør, galen’; av ør

Значення та вживання

  1. tale i ørska;
  2. gå som i søvne;
  3. bli ør og tumlen;
    Приклад
    • øre i hovudet;
    • mange ører når dei kjem til vêrs
Сторінка статті

aldri så gale at det ikkje er godt for noko

Значення та вживання

ei hending som berre ser uheldig ut, kan likevel føre med seg noko positivt;
Sjå: aldri, galen
Сторінка статті

rein 3

прикметник

Походження

norrønt hreinn

Значення та вживання

  1. fri for skit eller forureining
    Приклад
    • vere rein på hendene;
    • brette saman reine klede;
    • det er reinare luft på fjellet;
    • vi treng reint vatn;
    • kan du gjere reint på badet?
    • setje fram dei reinaste glasa
  2. fri for hindringar eller liknande
    Приклад
    • skipet kom seg ut i reint farvatn
  3. moralsk lytefri;
    Приклад
    • ha reint samvit
  4. utan tilsetningar;
    Приклад
    • reine fargar;
    • ein ring i reint gull;
    • han gjorde det av rein idealisme
  5. som er klar og tydeleg;
    Приклад
    • reine linjer
  6. Приклад
    • det var reine elendet;
    • han er reine barnet
  7. brukt som adverb: heilt (1, fullstendig (2)
    Приклад
    • det gjekk reint ille;
    • ho var reint galen

Фіксовані вирази

  • gjere reint bord
    1. ete alt som er sett fram
    2. reinske opp;
      kvitte seg med alt
    3. i konkurransar og liknande: vinne alt som er mogleg å vinne
  • ha reine hender
    vere uskuldig
  • ha reint mjøl i posen
    vere uskuldig;
    ha godt samvit
  • halde buret reint
    om målvakt: ikkje sleppe inn mål
  • halde stien sin rein
    te seg ulasteleg
  • med reine ord
    med likeframme uttrykk;
    rett ut
    • bodskapen er formulert med reine ord
  • på det reine
    klarlagt
    • det er på det reine at han ikkje kjem tilbake;
    • vi må bringe på det reine kva som skjedde
  • på det reine med
    klar over
    • eg er fullt på det reine med at framtida er usikker
  • rein og skjær
    klar og tydeleg;
    fullstendig
    • det var rein og skjær lygn alt saman
  • reine ord for pengane
    klar tale;
    sanninga
  • reint rulleblad
    lytefri vandel
  • reint ut
    rett og slett;
    beint fram
    • det var reint ut hjartelaust
  • snakke reint
    snakke feilfritt, særleg med bruk av dei rette lydane
  • syngje reint
    syngje utan falske tonar
Сторінка статті