Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
154 результатів

Словник букмола 77 oppslagsord

teori

іменник чоловічий

Походження

fra gresk ‘det å se på, granske’

Значення та вживання

  1. antakelse som skal beskrive eller forklare et visst forhold
    Приклад
    • sette fram en ny teori;
    • politiet har mange ulike teorier;
    • teorien om det store smellet
  2. samling av grunnsetninger, lover eller regelmessigheter innenfor tankesystem, vitenskap eller kunst;
    motsatt praksis (1)
    Приклад
    • mekanisk teori;
    • det kan være vanskelig å forene teori og praksis

Фіксовані вирази

  • i teorien
    strengt tatt, i prinsippet
    • avisen er i teorien politisk nøytral
Сторінка статті

antakelse, antagelse

іменник чоловічий

Походження

av anta

Значення та вживання

noe en går ut fra eller tror er sant;
Приклад
  • ifølge denne antakelsen;
  • antakelsen om rommets uendelighet;
  • mine antakelser slo ikke til
Сторінка статті

utviklingslære

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. lære om hvordan planter, dyr og mennesker har utviklet seg på jorda
  2. i bestemt form entall: læren om evolusjon basert på Charles Darwins teori;
Сторінка статті

vakle

дієслово

Походження

fra tysk; beslektet med vagge

Значення та вживання

  1. stå eller gå ustøtt;
    holde på å falle
    Приклад
    • hun vaklet og falt;
    • tårnet vakler;
    • vakle av gårde med stive knær
    • brukt som adjektiv:
      • gå med vaklende skritt
  2. være usikker i en beslutning;
    Приклад
    • vakle i en beslutning;
    • vakle mellom to muligheter
    • brukt som adjektiv:
      • et vaklende sinn
  3. være preget av usikkerhet;
    Приклад
    • smilet ditt vakler;
    • vakle i troen
    • brukt som adjektiv:
      • vaklende økonomi;
      • en vaklende teori
Сторінка статті

veksle

дієслово

Походження

fra tysk, jamfør norrønt víxla ‘bytte’; se veksel

Значення та вживання

  1. bytte (2, 1) pengesedler, mynter eller verdipapirer med en bestemt verdi til sedler, mynter eller verdipapirer med en annen pålydende, men samme samlede verdi, for eksempel fra sedler til mynter;
    bytte (2, 1) en pengesum i en valuta (1) til samme verdi i en annen valuta
    Приклад
    • veksle en tier i to femmere;
    • veksle euroene i norske penger
  2. gjensidig gjøre samme handling;
    gi eller yte hverandre noe gjensdig;
    Приклад
    • de vekslet noen ord;
    • veksle blikk;
    • veksle hogg
  3. skifte (1, 1) eller bytte (2, 2) mellom to eller flere aktiviteter, tilstander, gjenstander og lignende
    Приклад
    • det vekslet mellom sol og regn;
    • smil vekslet med tårer;
    • de vekslet mellom teori og praksis
  4. i idrett: skifte fra en utøver til en annen i en stafett (2);
    avløse hverandre
  5. i skøyteløp: skifte bane under et løp, fra indre til ytre eller omvendt
    Приклад
    • veksle foran parkameraten

Фіксовані вирази

  • veksle på/om
    stadig bytte på
    • de vekslet på å være best i klassen;
    • de veksler om å ha ordet
Сторінка статті

generativ grammatikk

Значення та вживання

i språkvitenskap: teori som vil skildre den iboende grammatiske kunnskapen mennesker har, og forklare hvilke syntaktiske strukturer en kan generere i et språk;
Сторінка статті

generativ

прикметник

Походження

fra latin; av generere

Значення та вживання

  1. som gjelder forplantning
    Приклад
    • generativ formering
  2. med skapende kraft eller egenskaper
    Приклад
    • generative kunstneriske prosesser

Фіксовані вирази

  • generativ grammatikk
    i språkvitenskap: teori som vil skildre den iboende grammatiske kunnskapen mennesker har, og forklare hvilke syntaktiske strukturer en kan generere i et språk
  • generativ kunstig intelligens
    teknikk innen maskinlæring der en eksponerer en datamodell (2) på et stort materiale (for eksempel tekst eller bilder) og målet er at datamodellen kan generere data som etterligner materialet den er trent på
    • teksten er laget ved hjelp av generativ kunstig intelligens
Сторінка статті

subtil

прикметник

Походження

fra latin, opprinnelig ‘fint vevd’

Значення та вживання

  1. som arter seg på en dempet eller utydelig måte;
    Приклад
    • subtile symptomer kan være en indikasjon på smitte;
    • de hadde sansen for subtil humor;
    • subtil rasisme kan være vanskelig å avdekke;
    • det handler om subtile forskjeller som ikke er så enkle å få øye på
  2. svært utviklet, detaljert eller avansert;
    Приклад
    • en subtil teori bidrog til å løse mysteriet;
    • maleriet var preget av subtile detaljer
Сторінка статті

pragmatisme

іменник чоловічий

Значення та вживання

filosofisk retning som hevder at praktisk nytteverdi er et mål for sannhetsverdien i en teori eller et utsagn
Сторінка статті

praktikabel

прикметник

Походження

av fransk praticable; jamfør praktisere

Значення та вживання

som lar seg utføre;
anvendelig, brukbar
Приклад
  • en presis og praktikabel teori
Сторінка статті

Словник нюношка 77 oppslagsord

teori

іменник чоловічий

Походження

frå gresk ‘det å sjå på, granske’

Значення та вживання

  1. hypotese sett fram for å forklare eit visst tilhøve
    Приклад
    • lansere ein ny teori;
    • detektiven har kome fram til ein teori;
    • eg har no min eigen teori om korleis det har gått føre seg
  2. samling av grunnsetningar, lover eller det som er regelbunde innanfor eit tankesystem, ein vitskap eller ein kunst;
    motsett praksis (1)
    Приклад
    • økonomisk teori;
    • det er skilnad på teori og praksis

Фіксовані вирази

  • i teorien
    sant å seie, i prinsippet
    • avisa er i teorien politisk nøytral
Сторінка статті

antaking

іменник жіночий

Походження

av anta

Значення та вживання

noko ein går ut frå eller trur er sant;
Приклад
  • vi veit ikkje sikkert, men vi har ei rimeleg antaking om kva utfallet blir;
  • dei teoretiske antakingane til Darwin
Сторінка статті

vakle

vakla

дієслово

Походження

frå tysk; samanheng med vagge (2

Значення та вживання

  1. stå eller gå ustøtt;
    halde på å falle
    Приклад
    • ho vakla og fall;
    • kjeglene stod og vakla;
    • vakle bortover gata
    • brukt som adjektiv:
      • gå på vaklande føter
  2. ha vanskeleg for å ta ei avgjerd;
    vere usikker
    Приклад
    • eg vaklar i trua;
    • vakle i ei avgjerd;
    • vakle mellom to alternativ
    • brukt som adjektiv:
      • ein vaklande person
  3. vere ustabil eller lite solid
    Приклад
    • regimet har byrja å vakle
    • brukt som adjektiv:
      • få orden på den vaklande økonomien;
      • ein vaklande teori
Сторінка статті

utviklingslære

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. lære om korleis planter, dyr og menneske har utvikla seg på jorda
  2. i bunden form eintal: læra om evolusjon basert på Charles Darwin sin teori;
Сторінка статті

utvikle

utvikla

дієслово

Походження

etter tysk auswickeln og entwickeln, som er etter fransk développer og latin evolvere

Значення та вживання

  1. få fram;
    Приклад
    • energi utviklar varme;
    • utvikle nye produkt;
    • utvikle ny teknologi;
    • utvikle ein ny idé;
    • ho har utvikla ein revolusjonerande teori
  2. endre gradvis og sakte;
    lage om, la vekse, mogne
    Приклад
    • utvikle kroppen med trening;
    • utvikle evna til tenking;
    • pattedyra har utvikla seg frå lågare former;
    • barnet utviklar seg fort;
    • han har utvikla seg som hoppar;
    • krisa kan utvikle seg til krig;
    • utvikle seg i galen retning
    • brukt som adjektiv:
      • opphaldet verkar utviklande på deltakarane;
      • vere seint utvikla;
      • ha mangelfullt utvikla sjelsevner;
      • ein høgt utvikla teknikk
  3. leggje fram;
    greie ut om
    Приклад
    • historia i filmen blir gradvis utvikla;
    • i boka utviklar han argumentet sitt
  4. bli råka av sjukdom eller annan kroppsleg tilstand
    Приклад
    • utvikle kreft i lungene;
    • utvikle symptom på psykisk liding;
    • utvikle ein allergi

Фіксовані вирази

  • utvikle seg
    endre seg eller oppstå gradvis
    • det utvikla seg sopp i kjellaren;
    • pattedyra har utvikla seg frå lågare former;
    • barnet utviklar seg fort;
    • utvikle seg i galen retning
Сторінка статті

veksle

veksla

дієслово

Походження

frå tysk, jamfør norrønt víxla ‘byte’; sjå veksel

Значення та вживання

  1. byte (3, 2) pengesetlar, mynt eller verdipapir med ein bestemt verdi til setlar, mynt eller verdipapir med ein annan pålydande, men same samla verdi, til dømes frå setlar til mynt;
    byte (3, 2) ein pengesum i ein valuta (1) til same verdi i ein annan valuta
    Приклад
    • veksle ein tiar i to femmarar;
    • veksle inn punda i norske pengar
  2. gjensidig gjere same handling;
    gje eller yte kvarandre noko gjensidig;
    Приклад
    • dei veksla blikk;
    • ho vekslar alltid eit par ord med personalet;
    • det vart veksla skot
  3. skifte (2, 1) eller byte (3, 2) mellom to eller fleire aktivitetar, tilstandar, gjenstandar og liknande
    Приклад
    • sol veksla med regn;
    • veksle mellom teori og praksis;
    • det veksla mellom smil og tårer
  4. i idrett: skifte frå ein utøvar til ein annan i ein stafett (2);
    avløyse kvarandre
  5. i skeiseløp: skifte bane under eit løp, frå indre til ytre eller omvendt

Фіксовані вирази

  • veksle på/om
    stadig byte på
    • dei veksla på å vere den beste i klassa;
    • dei vekslar om å ha ordet
Сторінка статті

vekselbruk

іменник середній

Походження

av veksle og bruk (2

Значення та вживання

  1. det å endre årleg kva for planter ein sår på same jordstykke
    Приклад
    • drive vekselbruk med korn, rotvokstrar og kunsteng;
    • vekselbruket betrar jorda og gjev mindre sjukdomar
  2. i overført tyding: planmessig skifte mellom ulike emne eller oppgåver
    Приклад
    • vekselbruk mellom teori og praksis
Сторінка статті

subtil

прикметник

Походження

frå latin, opphavleg ‘fint vove’

Значення та вживання

  1. som artar seg på ein dempa eller utydeleg måte;
    Приклад
    • subtile symptom kan vere ein indikasjon på smitte;
    • dei hadde sansen for subtil humor;
    • subtil rasisme kan vere vanskeleg å avdekkje;
    • det handlar om subtile skilnader som ikkje er så enkle å få auge på
  2. svært utvikla, detaljert eller avansert;
    Приклад
    • ein subtil teori bidrog til å løyse mysteriet;
    • måleriet var prega av subtile detaljar
Сторінка статті

generativ grammatikk

Значення та вживання

i språkvitskap: teori som vil skildre den ibuande grammatiske kunnskapen menneske har, og forklare kva for syntaktiske strukturar ein kan generere i eit språk;
Sjå: generativ
Сторінка статті

generativ

прикметник

Походження

frå latin; av generere

Значення та вживання

  1. som gjeld forplanting
    Приклад
    • generativ formeiring
  2. med skapande kraft eller eigenskapar
    Приклад
    • generative kunstnariske prosessar

Фіксовані вирази

  • generativ grammatikk
    i språkvitskap: teori som vil skildre den ibuande grammatiske kunnskapen menneske har, og forklare kva for syntaktiske strukturar ein kan generere i eit språk
  • generativ kunstig intelligens
    teknikk innan maskinlæring der ein eksponerer ein datamodell (2) på eit stort materiale (til dømes av tekst eller bilete) og målet er at datamodellen kan generere data som etterliknar materialet han er trent på
    • biletet er laga med generativ kunstig intelligens
Сторінка статті