Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
1801 результатів

Словник букмола 8 oppslagsord

same

іменник чоловічий

Походження

av samisk sápmi

Значення та вживання

person som hører til et urfolk som tradisjonelt har vært bosatt i Norge (fra Femundsmarka og nordover), i de nordlige delene av Sverige og Finland og på Kolahalvøya
Приклад
  • samer som driver med reindrift;
  • mange samer bor i byene;
  • samene i Norge har blitt utsatt for en hard fornorskingspolitikk
Сторінка статті

sjøsame

іменник чоловічий

Значення та вживання

same som bor ved kysten og som tradisjonelt har drevet fiske, ofte kombinert med husdyrhold
Сторінка статті

nordsame

іменник чоловічий

Значення та вживання

same fra det nordsamiske (2 området
Сторінка статті

lapp 2

іменник чоловічий

Походження

jamfør norrønt lappir

Значення та вживання

utdatert og nedsettende betegnelse for same
Сторінка статті

finn

іменник чоловічий

Походження

norrønt finnr

Значення та вживання

eldre betegnelse for same
Сторінка статті

lulesame

іменник чоловічий

Значення та вживання

same fra det lulesamiske (2 området
Сторінка статті

sørsame, sydsame

іменник чоловічий

Значення та вживання

same fra det sørsamiske (2 området
Сторінка статті

reindriftssame

іменник чоловічий

Значення та вживання

same som har tamrein
Сторінка статті

Словник нюношка 1793 oppslagsord

same 4

sama

дієслово
розділений інфінітив: sama

Походження

norrønt sama, samanheng med same (2; semje (2 og søme (2

Значення та вживання

  1. høve, søme seg
    Приклад
    • det samar (seg) ikkje
  2. høve saman med, høve attåt

Фіксовані вирази

  • same seg
    fare høveleg åt
Сторінка статті

same 1

іменник чоловічий

Походження

av samisk sápmi

Значення та вживання

person som høyrer til eit urfolk som tradisjonelt har vore busett i Noreg (frå Femundsmarka og nordover), i dei nordlege delane av Sverige og Finland og på Kolahalvøya
Приклад
  • samar som taler eitt av dei samiske språka;
  • fornorskinga av samane
Сторінка статті

same 2

іменник чоловічий

Походження

norrønt sami

Значення та вживання

rett samhøve, høveleg skikk eller gjerd
Сторінка статті

same 3

детермінатив демонстративний

Походження

norrønt sami

Значення та вживання

  1. som er identisk med noko som er nemnt eller som ein kan tenkje seg til
    Приклад
    • den same jenta som eg såg i går;
    • det hende same året;
    • dei var av same slaget;
    • gjere noko på same måten
    • brukt som substantiv:
      • gjere det same om att;
      • takk, det same!
  2. som er som før;
    Приклад
    • du er same jenta;
    • verda er den same overalt;
    • stoda var den same
  3. som ein har, nyttar eller gjer saman;
    Приклад
    • bu under same tak;
    • dei skal same veg
  4. om tid: brukt for å uttrykkje at noko hender samstundes
    Приклад
    • i same stunda;
    • på same tid

Фіксовані вирази

  • gå for det same
    ikkje gjere noko frå eller til
  • i det same
    i same augeblinken;
    samtidig
    • i det same kom ein gut springande
  • med det same
    med éin gong;
    straks
  • sin same
    på same vis;
    uendra
    • alt gjekk sitt same her heime
  • vere det same
    ikkje ha noko å seie;
    kome ut på eitt
Сторінка статті

fan 2

іменник чоловічий

Походження

same opphav som faen (1

Значення та вживання

Сторінка статті

tak 1

іменник середній

Походження

norrønt þak

Значення та вживання

  1. øvste del av ein bygning som tener som avslutning ovantil og til vern mot vêret;
    Приклад
    • leggje skifer på taket;
    • kråka sit på taket
  2. øvste, dekkjande del av eit rom;
    Приклад
    • han nådde mest opp i taket
  3. i overført tyding: avgrensing, øvre grense
    Приклад
    • setje tak på løyvingane

Фіксовані вирази

  • gå i taket
    1. stige sterkt
      • prisane gjekk i taket
    2. la ei sterk kjensle (særleg sinne) få brått utløp;
      eksplodere (2)
      • ho gjekk i taket da saka vart kjend;
      • han gjekk i taket av glede
  • ha tak over hovudet
    ha husrom
  • hoppe i taket
    la glede eller liknande kjensle brått få utløp
    • han kunne ha hoppa i taket av lykke
  • hælane i taket
    full fest
  • høgt under taket
    1. med stor avstand frå golv til tak
      • det er høgt under taket i matsalen
    2. prega av toleranse
      • i dette miljøet er det høgt under taket
  • lågt under taket
    1. med liten avstand frå golv til tak
    2. lite vidsyn, liten toleranse
      • det var ikkje lågt under taket i avisredaksjonen
  • setje kryss i taket
    markere noko heilt uventa (som ein er glad for)
  • stange i taket
    møte ei hindring som som stoppar vekst, utvikling eller liknande
    • marknaden stangar i taket
  • under tak
    1. om bygning: med ferdig bygd tak
      • hallen skal vere under tak før sommaren
    2. inn i ein bygning;
      i hus
      • dei fekk kornet under tak
    3. i same bustad eller heim
      • dei lever under tak med besteforeldra
Сторінка статті

-dom

іменник чоловічий

Походження

norrønt -dómr, jamfør engelsk -dom og tysk -tum; same opphav som dom (1 med eldre tyding ‘eigenskap, tilstand’

Значення та вживання

  1. suffiks brukt til å lage substantiv av adjektiv;
  2. suffiks brukt til å lage substantiv av substantiv;
    i ord som barndom og trolldom
Сторінка статті

streng 2

прикметник

Походження

same opphav som strang; samanheng med streng (1

Значення та вживання

  1. hard (3) og nådelaus;
    urokkeleg, stri
    Приклад
    • vere ei streng mor;
    • vere streng, men rettferdig;
    • få ei streng straff;
    • stille strengare krav til seg sjølv;
    • vere under strengt vakthald;
    • hovudpersonen fekk den strengaste straffa
    • brukt som adverb:
      • dømme nokon strengt;
      • sjå strengt på nokon
  2. barsk, sterk;
    slitsam
    Приклад
    • strenge vintrar;
    • streng kulde;
    • ta ein streng slankekur;
    • ha ei streng teneste
  3. Приклад
    • med streng konsekvens
    • brukt som adverb:
      • halde strengt på tradisjonane;
      • her er røyking strengt forbode

Фіксовані вирази

  • strengt teke
    i røynda;
    sant å seie;
    eigenleg (3), faktisk (2)
    • strengt teke er ikkje edderkoppar insekt;
    • han brukte pengar som han strengt teke ikkje hadde
Сторінка статті

frisk 2

прикметник

Походження

frå lågtysk; same opphav som fersk

Значення та вживання

  1. som ikkje har byrja å tape seg;
    fersk, god, uskjemd, rein
    Приклад
    • friske grønsaker;
    • friske egg;
    • frisk blomstrar;
    • fylle på friskt vatn;
    • sleppe inn frisk luft;
    • ha frisk pust
  2. fornya, uveikt
    Приклад
    • friskt mot;
    • sleppe til friske krefter;
    • leve i friskt minne
  3. nyleg hend eller laga;
    fersk
    Приклад
    • friske spor;
    • friske inntrykk
  4. som har god helse;
    motsett sjuk
    Приклад
    • bli frisk etter sjukdomen;
    • ikkje kjenne seg heilt frisk;
    • vere frisk og sterk;
    • ho vart frisk av lungebetennelsen;
    • pappa er friskare no enn på lenge
  5. livleg, kvikk, feiande
    Приклад
    • frisk musikk;
    • frisk vind;
    • friskt tråv;
    • friske fråspark;
    • eg vel skjorta med friskast farge
    • brukt som adverb
      • det brann friskt
  6. direkte (3), vågal, uredd
    Приклад
    • vi må tole såpass frisk tale
  7. forfriskande, kveikjande, svalande;
    kald
    Приклад
    • friskt vêr;
    • ta seg eit friskt bad;
    • det er friskt ute no

Фіксовані вирази

  • frisk bris
    middels sterk vind med styrke frå 8,0 til 10,7 meter per sekund
Сторінка статті

strikke

іменник жіночий

Походження

frå lågtysk, tysk; same opphav som strikk (1

Значення та вживання

Приклад
  • leggje strikka kring halsen på ein;
  • ein skal ikkje tale om strikke i hengd manns hus
Сторінка статті