Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
144 результатів

Словник букмола 102 oppslagsord

man 1

іменник чоловічий або жіночий

Походження

norrønt mǫn; opprinnelig ‘hals, nakke’

Значення та вживання

lange, tykke hår langs oversiden av halsen på hest;
Сторінка статті

man 2

займенник

Походження

samme opprinnelse som mann påvirkning fra tysk man

Значення та вживання

bare som subjekt: en (1, folk
Приклад
  • man kan aldri vite;
  • man har ikke godt av nikotin;
  • man kan hva man vil
Сторінка статті

mane

дієслово

Походження

av mellomnorsk mana; fra lavtysk

Значення та вживання

  1. påvirke, oppfordre, formane, egge
    Приклад
    • mane til ettertanke
    • brukt som adjektiv:
      • et manende blikk
  2. øve makt over ved besvergelser;
    påkalle, kalle (fram);
    Приклад
    • mane fram vonde minner;
    • mane bort skrømt
Сторінка статті

tønne

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt tunna, av middelalderlatin tunna ‘vinfat’; beslektet med tonn og tunnel

Значення та вживання

  1. sylinderformet beholder med utbuede vegger
    Приклад
    • en tønne med sild
  2. tønne i forreste mast på seilskip der man står og holder utkikk (2;
  3. om eldre forhold: mål for mengde som går i en tønne (1) (mellom 115,8 og 139,4 liter, etter vareslag)
    Приклад
    • en tønne poteter
  4. om eldre forhold: flatemål som egentlig svarer til det arealet som kan bli tilsådd med én tønne såkorn, i Norge = 3,937 dekar

Фіксовані вирази

  • som sild i tønne
    tettpakket
    • passasjerene stod som sild i tønne
  • tomme tønner ramler mest
    de som kan og vet minst, er ofte de mest høyrøstede
Сторінка статті

rope

дієслово

Походження

trolig fra tysk; jamfør norrønt hrópa ‘baktale’

Значення та вживання

bruke sterk stemme;
skrike, kalle
Приклад
  • rope hurra;
  • rope på noen;
  • de ropte raskt om hjelp;
  • læreren roper opp alle navnene på alle i klassen;
  • resultatene ble ropt ut over høyttaleranlegget
  • brukt som adjektiv:
    • med ropende stemme;
    • bli møtt av ropende demonstranter

Фіксовані вирази

  • rope på elgen
    kaste opp;
    spy (2, 1)
  • rope på noe
    be om noe, gjøre krav på noe;
    kreve (1), forlange
    • rope på høyere lønn
  • som man roper i skogen, får man svar
    en får den behandlingen en har gjort seg fortjent til
Сторінка статті

grand old lady

іменник чоловічий

Вимова

grænd åold leidi

Походження

fra engelsk

Значення та вживання

kvinne som har vært førende på et område, for eksempel i et fag, en vitenskap eller en musikksjanger;
Сторінка статті

hjelpe

дієслово

Походження

norrønt hjalpa

Значення та вживання

  1. yte hjelp, berge, redde
    Приклад
    • de hjelper hverandre;
    • hjelpe til med gårdsarbeidet;
    • hjelpe folk i havsnød;
    • hovmesteren hjalp gjestene å finne et passende bord;
    • hjelpe en gammel venn;
    • den ulykksalige trafikanten ble hjulpet av forbipasserende;
    • naboene hjalp hverandre med snørydding og vanning av blomster;
    • studenten ble godt hjulpet med pengestøtte fra foreldrene
  2. brukt i utrop
    Приклад
    • hjelpe og trøste oss!
    • jeg er hjelpe meg helt blakk
  3. ha virkning, nytte, gagne, forslå
    Приклад
    • det hjelper ikke hva du sier;
    • hva hjelper det med lønnspålegg når prisene går opp tilsvarende?
    • en medisin som hjelper mot forkjølelse

Фіксовані вирази

  • det får ikke hjelpe
    det får være det samme
  • en hjelpende hånd
    hjelp, støtte;
    håndsrekning
    • rekke en hjelpende hånd til kamerater i nød;
    • mange trengte en hjelpende hånd
  • hjelpe fram
    fremme
  • hjelpe på
    gjøre monn
    • det hjelper godt på
  • hjelpe seg med
    ta i bruk;
    greie seg med
  • hjelpe seg som best en kan
    greie seg så godt en kan med de midler man har
  • hjelpes at
    hjelpe hverandre
  • ikke kunne hjelpe for
    ikke rå for, kunne hindre
    • jeg kan ikke hjelpe for det
  • kunne hjelpe seg selv
    klare seg uten hjelp fra andre
  • være godt hjulpen
    ha nok;
    greie seg godt
  • være hjulpen med
    være tjent med
Сторінка статті

potet

іменник жіночий або чоловічий

Походження

gjennom engelsk og spansk batata ‘søtpotet’, fra haitisk

Значення та вживання

  1. spiselig knoll av potetplante
    Приклад
    • man kan dyrke poteter i egen hage;
    • sette potetene i jorda på vårparten og ta dem opp om høsten;
    • skrelle potetene;
    • server med kokte, stekte eller bakte poteter
  2. plante i søtvierfamilien som har underjordiske stengler det vokser poteter på;
    Solanum tuberosum;
    Приклад
    • vanne potetene;
    • potetene blomstrer

Фіксовані вирази

  • en varm/het potet
    et vanskelig eller ømtålig problem
    • spørsmålet om skifte av statsminister er blitt en varm potet;
    • saken ble en het potet
  • franske poteter
    potetskiver eller potetstrimler som er stekt gulbrune og sprø i frityr;
    pommes frites
  • være som poteten
    passe til det meste
    • hun er flink med hendene og er som poteten som kan brukes til alt
Сторінка статті

turnéliv, turneliv

іменник середній

Значення та вживання

liv eller tilværelse man har på turné
Приклад
  • det hektiske turnélivet tar på
Сторінка статті

topp 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt toppr; beslektet med tupp (1

Значення та вживання

  1. øverste del av noe, ofte med rund eller spiss form
    Приклад
    • toppen av bakken;
    • på toppen av fjellet;
    • snøen lå i hvite topper;
    • de festet en stor stjerne i toppen av treet;
    • på toppen av sandslottet satte de et sneglehus
  2. samling av hår eller fjær på hode til menneske eller dyr
    Приклад
    • håret var satt opp i en topp
  3. klesplagg til overkroppen for kvinner;
  4. Приклад
    • være ør i toppen;
    • hun er kvikk i toppen
  5. øverste sjikt i en rangering, et hierarki eller lignende
    Приклад
    • toppene i næringslivet
  6. høyeste grad av noe;
    Приклад
    • ulykkesstatistikken nådde en ny topp i august;
    • spilleren gav seg da hun var på toppen;
    • toppen er nådd, fra nå går alt nedover;
    • dette er toppen av hva man skal finne seg i
  7. brukt som adverb i bestemt form entall: maksimalt
    Приклад
    • det var toppen to passasjerer i hver bil

Фіксовані вирази

  • fra topp til tå
    fra øverst til nederst
    • de er kledd i blått fra topp til tå
  • gå til topps
  • klar i toppen
    1. ikke omtåket;
      edru
    2. med sitt fulle vett i behold
      • bestefaren er 95 år og klar i toppen
  • ligge på topp
    være blant de beste
    • boka har ligget på topp på salgslistene i flere uker;
    • Norge ligger selvsagt på topp på rangeringen
  • på topp
    på høyeste og beste nivå
    • formen er på topp
  • på toppen
    i tillegg til noe (allerede bra eller dårlig)
    • på toppen av det hele gikk han ut med skolens høyeste karakterer;
    • på toppen av alt fikk jeg avslag på søknaden;
    • og hun fikk lønnsforhøyelse på toppen
  • ti på topp
    de ti mest populære
  • til topps
    helt til toppen av noe;
    helt opp
    • heise flagget til topps;
    • vi gikk helt til topps før vi tok pause
  • toppen av/på kransekaka
    det beste eller likeste av noe;
    det beste, det som kommer til slutt
    • konserten var toppen av kransekaka;
    • toppen på kransekaka var da dronningen kom på besøk
  • toppen av isfjellet
    det lille som kommer til syne, eller som er kjent av noe langt større av samme art som fremdeles er ukjent
  • være i toppen
    være den beste eller blant de beste
    • de er i toppen av serien
  • være på toppen
    være best
Сторінка статті

Словник нюношка 42 oppslagsord

man

іменник жіночий

Походження

norrønt mǫn; opphavleg ‘hals, nakke’

Значення та вживання

lange, stride hår langs oversida av halsen på ein hest;
Сторінка статті

mane

mana

дієслово
розділений інфінітив: mana

Походження

av mellomnorsk mana; frå lågtysk

Значення та вживання

  1. påverke, oppmode, formane, eggje
    Приклад
    • mane nokon til ettertanke
    • brukt som adjektiv:
      • ei manande tale
  2. bruke makt på ved hjelp av magiske, kraftfylte formlar eller teikn;
    påkalle, kalle (fram);
    Приклад
    • mane fram gode minne;
    • mane bort vonde ånder
Сторінка статті

grand old lady

іменник жіночий

Вимова

grænd åold leidi

Походження

frå engelsk

Значення та вживання

kvinne som har vore førande på eit område, til dømes i eit fag, ein vitskap eller ein musikksjanger;
Сторінка статті

nymfoman 2

прикметник

Походження

jamfør nymfe og -man (2

Значення та вживання

utdatert, om kvinne: som har overdriven stor lyst på sex
Сторінка статті

monoman 2

прикметник

Походження

jamfør -man (2

Значення та вживання

som lid av monomani;
svært einsidig
Приклад
  • vere monomant oppteken av noko
Сторінка статті

kleptoman 2

прикметник

Походження

jamfør -man (2

Значення та вживання

som lir av kleptomani
Приклад
  • kleptomane personar
Сторінка статті

erotoman 2

прикметник

Походження

jamfør -man (2

Значення та вживання

som er prega av erotomani (1);
sjukleg erotisk
Приклад
  • den erotomane hovudpersonen i boka
Сторінка статті

selfmade

прикметник

Вимова

selˊfmeid

Походження

frå engelsk, opphavleg ‘sjølvgjord’

Значення та вживання

som har oppnådd suksess utan hjelp frå andre
Приклад
  • ho er ein selfmade millionær

Фіксовані вирази

  • selfmade man
    person som har arbeidd seg opp på eiga hand
Сторінка статті

men 2

сурядний сполучник

Походження

frå svensk og, dansk, innverknad frå lågtysk men, man ‘berre, unnateke’; same opphav som medan

Значення та вживання

  1. brukt til å jamstille ord, setningsledd og setningar og uttrykkje motsetnad, innvending, innskrenking og liknande
    Приклад
    • han er ikkje lys, men mørk;
    • dei håpte på solskin, men det vart regn;
    • arbeide raskt, men unøyaktig
    • og (likevel)
      • det var lite, men godt;
      • sist, men ikkje minst;
      • eit glas til, takk, men kaldt!
  2. brukt til å innleie eit brot på samanhengen
    Приклад
    • ja, det er nok eit viktig poeng, men vi må kome tilbake til hovudsaka
  3. brukt i uttrykk for undring, oppmoding, utolmod, ofte i utrop og spørsmål;
    Приклад
    • men i all verda, kva er dette?
    • men du må da ikkje bli ståande der!
Сторінка статті

vesterhavsøy

іменник жіночий

Значення та вживання

i bunden form fleirtal, om norrøne forhold: dei øyane i vest som vart koloniserte frå Noreg i vikingtida og seinare, det vil seie Shetland, Orknøyane, Hebridane, Man, Færøyane (og Island)
Приклад
  • Noreg med vesterhavsøyane
Сторінка статті