Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
499 результатів

Словник букмола 228 oppslagsord

bygd

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt bygð; av bygge

Значення та вживання

  1. landområde med mer eller mindre spredt bosetning som utgjør en naturlig enhet
    Приклад
    • bygda har mange gårder;
    • vokse opp på bygda
  2. sentrum i en bygd (1)
    Приклад
    • dra ned i bygda for å handle;
    • han flyttet ned til bygda
  3. styringsenhet i et landområde;
    Приклад
    • ordføreren i bygda
  4. i bestemt form entall: folket i en bygd
    Приклад
    • hele bygda vet det

Фіксовані вирази

  • komme på bygda
    1. om eldre forhold: bli forsørget av fattigkassa
    2. komme på folkemunne;
      bli sladret om
Сторінка статті

bygge

дієслово

Походження

norrønt byggja; beslektet med bo (3

Значення та вживання

  1. (la) føre opp;
    (la) mure eller tømre;
    lage til
    Приклад
    • bygge et hus;
    • bygge veier;
    • bygge skip og båter;
    • fuglene bygger reir;
    • de bygde modellfly
  2. Приклад
    • bygge et land
  3. utvikle muskelmasse
    Приклад
    • trene hardt og bygge muskler
  4. skape, utvikle
    Приклад
    • bygge sin egen tilværelse;
    • ha en idé å bygge videre på;
    • bygge tillit mellom partene

Фіксовані вирази

  • bygge bru
    få i stand tilnærming mellom to parter med helt ulike standpunkter
    • bygge bru over motsetningene i samfunnet
  • bygge inn
    føye inn (i noe annet)
    • skapene er delvis bygd inn i veggen
  • bygge luftslott
    legge store planer som ikke lar seg gjennomføre;
    fantasere
  • bygge ned
    trappe ned;
    redusere
    • styringen av mediene bygges ned
  • bygge og bo
    bosette seg;
    holde til
    • her ved havet vil de bygge og bo
  • bygge om
    endre (en bygning)
    • setrene blir bygd om til fritidsboliger
  • bygge opp
    sette sammen;
    utvikle
    • bygge opp et lokalhistorisk arkiv;
    • det kan bli vanskelig å bygge opp tilliten
  • bygge på
    1. gjøre en bygning større;
      lage til et tilbygg
      • huset er bygd på i senere tid
    2. være basert på;
      ha som grunnlag for
      • bygge på tidligere erfaringer;
      • vurdere studiene som oversiktene er bygd på
  • bygge seg opp
    bli større;
    vokse
    • fiskebestanden bygde seg opp
  • bygge til
    oppføre som tilbygg
    • to etasjer er bygd til
  • bygge ut
    1. gjøre mer effektiv;
      utvikle
      • jernbanenettet ble bygd ut
    2. utvide, forsterke
      • bygge ut kapasiteten
  • Roma ble ikke bygd på én dag
    et stort arbeid krever sin tid
Сторінка статті

miljølokk

іменник середній

Значення та вживання

overbygning som er bygd over veibane eller skinnegang av miljømessige årsaker, og som gjør at trafikken går i tunnel
Приклад
  • veiprosjektet er planlagt med miljølokk flere steder
Сторінка статті

tett

прикметник

Походження

norrønt þéttr

Значення та вживання

  1. som ikke har hull, åpninger eller lignende;
    motsatt lekk (3
    Приклад
    • en tett beholder;
    • tønna er tett
  2. som har tetnet;
    Приклад
    • være tett i nesen;
    • vasken er tett
  3. som er dekket eller fylt av enkeltdeler eller -individer i stort antall med små mellomrom
    Приклад
    • tett skog;
    • en tett hekk;
    • garn med tette masker
  4. sammentrengt, konsentrert;
    kompakt
    Приклад
    • tett skydekke;
    • tett luft;
    • tett trafikk;
    • det er tett med folk
    • brukt som adverb:
      • det snødde tett;
      • et tett befolket område;
      • tett opp til virkeligheten
  5. om forhold mellom mennesker: nær (1, 2), fortrolig (1)
    Приклад
    • tett samarbeid;
    • være i tett dialog;
    • naboskapet blir kanskje i tetteste laget
    • brukt som adverb:
      • arbeide tettere sammen
  6. fast bygd;
    fyldig, solid
    Приклад
    • en tett og kraftig kar
  7. som har vanskeligheter med å forstå eller oppfatte ting;
    dum, treg
    Приклад
    • være litt tett
  8. som foregår med korte mellomrom
    Приклад
    • tette togavganger;
    • i tett rekkefølge
    • brukt som adverb:
      • bilene kjører tett;
      • drikke tett
  9. brukt som adverb: nært, uten mellomrom
    Приклад
    • danse tett sammen;
    • slutte tett inntil;
    • være tett på;
    • bo tett ved stasjonen;
    • tett opp til virkeligheten;
    • tett etter krigen

Фіксовані вирази

  • holde tett
    ikke røpe eller si noe
  • komme tett på
    komme nær;
    bli godt kjent med
    • tv-programmet kommer tett på kunstneren
  • tett i nøtta
    dum, teit;
    tett/tjukk i pappen
    • avgjørelsen var helt tett i nøtta;
    • jeg følte meg skikkelig tett i nøtta der jeg stod
  • tett i tett
    i tallrik menge med små mellomrom
    • husene lå tett i tett
Сторінка статті

utenbygds, utabygds

прикметник

Значення та вживання

  1. som hører til utenfor en gitt bygd
    Приклад
    • utenbygds folk
  2. utenfor bygda
    Приклад
    • være utenbygds i helgen
    • brukt som adverb:
      • reise utenbygds
Сторінка статті

sivilisasjon

іменник чоловічий

Походження

fra fransk; av sivilisere

Значення та вживання

  1. høyt utviklet samfunns- og kulturform
    Приклад
    • vår sivilisasjon er framfor alt bygd på kunnskap
  2. i bestemt form entall: den siviliserte verden
    Приклад
    • bo langt borte fra sivilisasjonen
  3. måte kulturen til et folk, en gruppe eller en periode opptrer på;
    utviklingstrinn, kulturform
    Приклад
    • de primitive sivilisasjoner
Сторінка статті

skjelett

іменник середній

Походження

gjennom tysk; fra gresk skeleton (soma) ‘uttørket (kropp)'

Значення та вживання

  1. system av knokler hos virveldyr som støtter kroppen, gir den form og beskytter de indre organene;
    Приклад
    • trening er bra for skjelettet;
    • de fant et skjelett av en fugl
  2. ytre beskyttende lag av horn, kalk eller kitin hos virvelløse dyr
  3. bærende konstruksjon noe er bygd opp rundt;
    stativ, ramme
    Приклад
    • skjelettet til hytta er klart
  4. grunnelement eller skjema som en framstilling eller lignende er bygd på;
    Приклад
    • skjelettet til rapporten er klart

Фіксовані вирази

  • skjelett i skapet
    noe ubehagelig, for eksempel umoralsk eller kriminelt, fra fortiden som en vil holde skjult
    • presidenten hadde flere skjeletter i skapet;
    • vi har alle et skjelett eller to i skapet
Сторінка статті

staving

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. Приклад
    • korrekt staving av navn
  2. del av ord som er bygd opp av en kjerne (vokal eller stavelsesbærende konsonant) med eventuelle andre lyder foran eller bak seg;
    Приклад
    • ordet ‘kaste’ består av stavingene ‘kas’ og ‘te’
Сторінка статті

ziggurat

іменник чоловічий

Вимова

siguraˊt

Значення та вживання

babylonsk tempel (1) bygd som en trappepyramide
Сторінка статті

velbygd, velbygget

прикметник

Значення та вживання

  1. som er bygd eller konstruert på en god og solid måte
    Приклад
    • et vakkert og velbygd hus
  2. som har en god eller vakker form;
    Приклад
    • en velbygd kropp
Сторінка статті

Словник нюношка 271 oppslagsord

bygd

іменник жіночий

Походження

norrønt bygð; av byggje (1

Значення та вживання

  1. landområde med meir eller mindre spreidd busetnad som utgjer ein naturleg heilskap
    Приклад
    • bygda har mange gardar;
    • vekse opp på bygda
  2. sentrum i ei bygd (1)
    Приклад
    • reise ned i bygda
  3. styringseining i eit landområde;
    Приклад
    • ordføraren i bygda
  4. i bunden form eintal: folket i ei bygd
    Приклад
    • heile bygda veit det

Фіксовані вирази

  • kome på bygda
    1. om eldre forhold: bli forsyrgd av fattigkassa
    2. kome på folkemunne;
      bli sladra om
Сторінка статті

byggje 1, bygge 1

byggja, bygga

дієслово

Походження

norrønt byggja; samanheng med bu (3

Значення та вживання

  1. (la) føre opp;
    (la) tømre eller mure;
    lage til
    Приклад
    • byggje hus;
    • byggje vegar;
    • byggje skip og båtar;
    • fuglane byggjer reir;
    • han drøymer om å byggje sin eigen el-gitar;
    • dei bygde ferdig tunnelen i fjor
  2. setje hus på (ei tuft);
    busetje (eit land)
    Приклад
    • byggje eit land
  3. utvikle muskelmasse
    Приклад
    • trene og byggje musklar
  4. skape, utvikle
    Приклад
    • byggje sin eigen identitet;
    • byggje vidare på dei interessene ein har;
    • ha som mål å byggje tillit

Фіксовані вирази

  • byggje bru
    få i stand tilnærming mellom to partar med heilt ulike standpunkt
    • byggje bru mellom generasjonane
  • byggje inn
    føye inn (i noko anna)
    • kraftverket er bygd inn i fjellet
  • byggje luftslott
    leggje store planar som ikkje let seg gjennomføre
  • byggje ned
    trappe ned;
    redusere
    • byggje ned fordomar og motsetningar
  • byggje og bu
    busetje seg;
    ha tilhald
    • folk vil byggje og bu i distrikta
  • byggje om
    endre (ei bygning)
    • byggje om huset
  • byggje opp
    setje saman;
    utvikle
    • byggje opp tenestetilbodet;
    • boka er bygd opp som ei kriminalgåte;
    • dei planlegg å byggje opp eit historisk arkiv
  • byggje på
    1. gjere ei bygning større;
      lage til eit tilbygg
      • huset vart bygd på i høgda
    2. vere tufta på;
      ha til grunnlag for
      • vurdere omstenda som vedtaket er bygd på
  • byggje seg opp
    vekse i styrke
    • høgtrykk byggjer seg opp;
    • spenninga har bygd seg opp
  • byggje til
    reise som tilbygg
    • den nye stova vart bygd til
  • byggje ut
    1. gjere meir effektiv;
      utvikle
      • mange fossar er bygde ut
    2. utvide, styrkje
      • byggje ut tenestene i kommunen
  • Roma vart ikkje bygd på éin dag
    eit stort arbeid krev si tid
Сторінка статті

byggje 2, bygge 2

byggja, bygga

дієслово

Походження

norrønt byggja ‘feste (ei kone), leige bort’, samanheng med bygsel; tidleg samanblanding med byggje (1

Значення та вживання

  1. leige bort;
    sende i teneste
    Приклад
    • byggje bort garden
  2. feste (tenestefolk)
    Приклад
    • byggje seg dreng

Фіксовані вирази

  • byggje seg bort
    reise i teneste
Сторінка статті

organisasjon

іменник чоловічий

Походження

frå fransk; jamfør organisere

Значення та вживання

  1. Приклад
    • organisasjonane i arbeidslivet;
    • dei frivillige organisasjonane
  2. måte som noko er bygd opp på;
Сторінка статті

tilbygg

іменник середній

Значення та вживання

ny bygning som er bygd på eller inntil den gamle;
Сторінка статті

skogsveg, skogveg

іменник чоловічий

Значення та вживання

veg i skogen, opphavleg bygd til tømmerkøyring;
Сторінка статті

tak 1

іменник середній

Походження

norrønt þak

Значення та вживання

  1. øvste del av ein bygning som tener som avslutning ovantil og til vern mot vêret;
    Приклад
    • leggje skifer på taket;
    • kråka sit på taket
  2. øvste, dekkjande del av eit rom;
    Приклад
    • han nådde mest opp i taket
  3. i overført tyding: avgrensing, øvre grense
    Приклад
    • setje tak på løyvingane

Фіксовані вирази

  • gå i taket
    1. stige sterkt
      • prisane gjekk i taket
    2. la ei sterk kjensle (særleg sinne) få brått utløp;
      eksplodere (2)
      • ho gjekk i taket da saka vart kjend;
      • han gjekk i taket av glede
  • ha tak over hovudet
    ha husrom
  • hoppe i taket
    la glede eller liknande kjensle brått få utløp
    • han kunne ha hoppa i taket av lykke
  • hælane i taket
    full fest
  • høgt under taket
    1. med stor avstand frå golv til tak
      • det er høgt under taket i matsalen
    2. prega av toleranse
      • i dette miljøet er det høgt under taket
  • lågt under taket
    1. med liten avstand frå golv til tak
    2. lite vidsyn, liten toleranse
      • det var ikkje lågt under taket i avisredaksjonen
  • setje kryss i taket
    markere noko heilt uventa (som ein er glad for)
  • stange i taket
    møte ei hindring som som stoppar vekst, utvikling eller liknande
    • marknaden stangar i taket
  • under tak
    1. om bygning: med ferdig bygd tak
      • hallen skal vere under tak før sommaren
    2. inn i ein bygning;
      i hus
      • dei fekk kornet under tak
    3. i same bustad eller heim
      • dei lever under tak med besteforeldra
Сторінка статті

veganlegg

іменник середній

Значення та вживання

  1. veg under anlegg (1);
    veg som blir bygd
    Приклад
    • arbeide på eit veganlegg
  2. (større) system av vegar
    Приклад
    • eit firfelts veganlegg
Сторінка статті

tårnkake

іменник жіночий

Значення та вживання

kjegleforma kake som er bygd opp av makronringar;
Сторінка статті

miljølok, miljølokk

іменник середній

Значення та вживання

overbygning som er bygd over vegbane eller skjenegang av miljømessige årsaker, og som gjer at trafikken går i tunnel
Приклад
  • byggje miljølok over motorvegen
Сторінка статті