Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
66 результатів

Словник букмола 30 oppslagsord

veksle

дієслово

Походження

fra tysk, jamfør norrønt víxla ‘bytte’; se veksel

Значення та вживання

  1. bytte (2, 1) pengesedler, mynter eller verdipapirer med en bestemt verdi til sedler, mynter eller verdipapirer med en annen pålydende, men samme samlede verdi, for eksempel fra sedler til mynter;
    bytte (2, 1) en pengesum i en valuta (1) til samme verdi i en annen valuta
    Приклад
    • veksle en tier i to femmere;
    • veksle euroene i norske penger
  2. gjensidig gjøre samme handling;
    gi eller yte hverandre noe gjensdig;
    Приклад
    • de vekslet noen ord;
    • veksle blikk;
    • veksle hogg
  3. skifte (1, 1) eller bytte (2, 2) mellom to eller flere aktiviteter, tilstander, gjenstander og lignende
    Приклад
    • det vekslet mellom sol og regn;
    • smil vekslet med tårer;
    • de vekslet mellom teori og praksis
  4. i idrett: skifte fra en utøver til en annen i en stafett (2);
    avløse hverandre
  5. i skøyteløp: skifte bane under et løp, fra indre til ytre eller omvendt
    Приклад
    • veksle foran parkameraten

Фіксовані вирази

  • veksle på/om
    stadig bytte på
    • de vekslet på å være best i klassen;
    • de veksler om å ha ordet
Сторінка статті

hogge, hugge

дієслово

Походження

norrønt hǫggva

Значення та вживання

  1. svinge eller slå et skarpt redskap mot eller inn i noe eller noen
    Приклад
    • løfte øksa og hogge til;
    • motstanderne ble hogd ned;
    • hogge ved;
    • hogge hull på isen;
    • snekkeren hogg til et emne;
    • bokstavene var hogd inn i fjellet;
    • båten var hogd ut av en trestamme;
    • hogge seg i foten;
    • hogge seg vei gjennom krattet
  2. Приклад
    • hogge tennene i kjøttet;
    • ormen hogg i støvelen min;
    • hogge kloa i noe;
    • hun hogg tak i ham
  3. Приклад
    • skipet hogg i den grove sjøen;
    • båten lå og hogg mot bryggekanten

Фіксовані вирази

  • hogge i
    snakke hardt og brått
    • han hogde i så vi hoppet i stolene
  • hogge opp
    ta fra hverandre (skip, biler) for å bruke materialet på annen måte
  • hogge ut
    tynne ut (skog)
    • hogge ut et skogsfelt
Сторінка статті

laglig, lagelig

прикметник

Походження

norrønt lagligr; av lag

Значення та вживання

passende, høvelig, bekvem
Приклад
  • finne et laglig sted for plassering av den nye skolen;
  • håpe på laglig vær
  • brukt som adverb
    • en laglig stor agurk

Фіксовані вирази

  • stå laglig til for hogg
    stå beleilig til for angrep eller kritikk
Сторінка статті

stikk 1

іменник середній

Походження

av stikke (2, påvirket av tysk Stich

Значення та вживання

  1. rask, skarp og kortvarig påvirkning av noe spisst
    Приклад
    • hogg og stikk;
    • kjenne et stikk i hjertet
  2. merke eller sår etter noe spisst
    Приклад
    • stikkene klødde
  3. Приклад
    • et gammelt stikk
  4. knute som er knyttet slik at den er lett å løse
  5. ondsinnet bemerkning
    Приклад
    • hun kom med et lite stikk til kritikerne
  6. i kortspill: kort som etter hvert utspill tas inn
    Приклад
    • ta alle stikkene

Фіксовані вирази

  • holde stikk
    vise seg å være riktig;
    slå til (6)
    • prognosene holder stikk
  • ta siste stikk
    gå av med seieren
Сторінка статті

på hogg og belegg

Значення та вживання

Se: hogg
  1. så vidt
  2. uten plan;
    tilfeldig
    Приклад
    • det gikk på hogg og belegg
Сторінка статті

like bort i/borti hogget

Значення та вживання

like i nærheten;
Se: hogg
Приклад
  • rett bort i hogget der går du til venstre;
  • de bor like borti hogget her
Сторінка статті

sporenstreks

прислівник

Походження

etter tysk, opprinnelig ‘i full galopp’, av eldre tysk Spornstreich ‘hogg med sporene’

Значення та вживання

med en gang;
Приклад
  • vi dro sporenstreks hit
Сторінка статті

skifte 2

дієслово

Походження

norrønt skipta

Значення та вживання

  1. ta i stedet for noe annet;
    Приклад
    • skifte bosted;
    • ansiktet skifter farge;
    • han skiftet skjorte
  2. kle seg om
    Приклад
    • jeg må hjem og skifte først
  3. flytte (jernbanevogner)
  4. gi hverandre gjensidig;
    Приклад
    • skifte hogg;
    • skifte øyekast
  5. fordele verdier, eiendeler og gjeld i et dødsbo
    Приклад
    • skifte et bo
  6. endre seg, veksle
    Приклад
    • været skiftet alt i ett
    • brukt som adjektiv:
      • skiftende bris;
      • et skiftende landskap

Фіксовані вирази

  • skifte beite
    gå over i annen virksomhet;
    begynne med noe nytt
  • skifte ham
    2. helt forandre utseende eller vesen
      • bevegelsen ha skiftet ham de siste årene
  • skifte på
    bytte på (å gjøre noe)
  • skifte roret
    legge roret over til motsatt side
  • skifte sol og vind
    ta rettferdige hensyn til begge sider
  • skifte ut
    bytte ut, fornye
Сторінка статті

plage 1

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt plága, gjennom lavtysk; fra latin ‘hogg, slag’

Значення та вживання

noe eller noen som er årsak til lidelse
Приклад
  • gikta var hans store plage;
  • hun er en plage for sine omgivelser

Фіксовані вирази

  • død og plage
    brukt for å uttrykke ergelse
Сторінка статті

hogg 2, hugg

іменник середній

Походження

norrønt hǫgg

Значення та вживання

  1. det å hogge en enkelt gang
    Приклад
    • et hogg med sverdet;
    • kløyve kubben med ett hogg;
    • ormen lå klar til hogg
  2. hakk eller sår etter hogg (2, 1)
    Приклад
    • hogget sluttet å blø
  3. Приклад
    • få hogg;
    • gi en hogg

Фіксовані вирази

  • på hogg og belegg
    1. så vidt
    2. uten plan;
      tilfeldig
      • det gikk på hogg og belegg
  • stå laglig til for hogg
    stå beleilig til for angrep eller kritikk
  • være på hogget
    være konsentrert og energisk;
    være på offensiven
Сторінка статті

Словник нюношка 36 oppslagsord

banehogg

іменник середній

Походження

norrønt banahǫgg; av bane (2

Значення та вживання

hogg (1) som valdar døden
Сторінка статті

hogge

hogga

дієслово

Походження

norrønt hǫggva

Значення та вживання

  1. svinge eller slå ein skarp reiskap mot eller inn i noko eller nokon
    Приклад
    • hogge eit tre;
    • ho hogg øksa i stabben;
    • hogge ved;
    • hogge med sverd;
    • eg har hogge av ein finger;
    • pass på så du ikkje høgg deg i foten;
    • vi må hogge hol på isen;
    • hogge i stein med ein meisel;
    • snikkaren høgg til eit emne
  2. Приклад
    • høna hogg etter meg;
    • hogge tennene i kjøtet;
    • hogge kloa i noko;
    • ho hogg tak i han
  3. om fartøy: stampe (2, 4), stange
    Приклад
    • skipet hogg mot grunnen;
    • båten hogg i den grove sjøen

Фіксовані вирази

  • hogge i
    tale hardt og brått
    • han hogg i så vi hoppa i stolane
  • hogge opp
    ta sund (skip, bilar) for å bruke materialet på nytt
  • hogge ut
    tynne ut (skog)
    • hogge ut eit skogsfelt
Сторінка статті

hjelm

іменник чоловічий

Походження

norrønt hjalmr; samanheng med hylje

Значення та вживання

  1. hovudplagg av hardt materiale som vernar mot hogg, slag, støyt og liknande
    Приклад
    • i mange yrke er det påbode å bruke hjelm;
    • soldaten hadde hjelm på seg
  3. kornstakk med tak;
    òg om berre taket
  4. Приклад
    • det er ein stygg hjelm over han;
    • han har ein hjelm attpå faren
Сторінка статті

stikk 1

іменник середній

Походження

av stikke (2, med innverknad frå tysk Stich

Значення та вживання

  1. rask, skarp og kortvarig påverknad av noko spist;
    Приклад
    • hogg og stikk;
    • kjenne eit stikk i hjartet
  2. merke eller sår etter noko spist
    Приклад
    • ha fullt av stikk i panna
  3. Приклад
    • eit gammalt stikk
  4. knute som er knytt slik at han er lett å løyse
  5. vondsinna kommentar
    Приклад
    • han kom med eit stikk til kritikarane
  6. i kortspel: kort som etter kvart utspel blir tekne inn
    Приклад
    • ta alle stikka

Фіксовані вирази

  • halde stikk
    vise seg å vere rett;
    slå til (6)
    • rykta held stikk
  • ta siste stikket
    gå av med sigeren
Сторінка статті

egg 1

іменник чоловічий або жіночий

Походження

norrønt egg; same opphav som tysk Ecke ‘kant, hjørne’

Значення та вживання

  1. kvesst kant på skjere-, hogg- og stikkreiskap
    Приклад
    • skjerande verktøy må ha kvass egg
  2. kvass fjellrygg;
    øvre kant av ein fjellkam
  3. lang rygg i havbotnen;
    ytterkant av ein banke
    Приклад
    • fiske på egga
Сторінка статті

plage 1

іменник жіночий

Походження

norrønt plága, gjennom lågtysk; frå latin ‘hogg, slag’

Значення та вживання

noko eller nokon som er årsak til liding
Приклад
  • gikt og andre plager;
  • ho var ei plage for andre

Фіксовані вирази

  • død og plage
    brukt for å uttrykkje forarging
Сторінка статті

lagleg

прикметник

Походження

norrønt lagligr; av lag

Значення та вживання

  1. høveleg, passeleg, tenleg
    Приклад
    • finne ein lagleg stad å stoppe på;
    • håpe på godt og lagleg vêr
    • brukt som adverb
      • ein lagleg stor kjepp
  2. omgjengeleg, grei
    Приклад
    • ein god og lagleg granne

Фіксовані вирази

  • stå lagleg til for hogg
    stå høveleg til for åtak eller kritikk
Сторінка статті

hogg

іменник середній

Походження

norrønt hǫgg

Значення та вживання

  1. det å hogge éin gong
    Приклад
    • eitt hogg var nok til å kløyve kubben;
    • eit hogg med sverdet;
    • ormen låg klar for hogg
  2. stad der det er hogge;
    hakk eller sår etter hogg (1)
    Приклад
    • hogget slutta å blø;
    • ein kan sjå gårer i hogget på furua
  3. Приклад
    • få hogg;
    • gje hogg
  4. område der det er hogge skog

Фіксовані вирази

  • like bort i/borti hogget
    like i nærleiken
    • rett bort i hogget der går du til venstre;
    • dei bur like borti hogget her
  • på hogg og belegg
    1. så vidt
    2. utan plan;
      tilfeldig
      • det gjekk på hogg og belegg
  • stå lagleg til for hogg
    stå høveleg til for åtak eller kritikk
  • vere på hogget
    vere konsentrert og energisk;
    vere på offensiven
Сторінка статті

han

займенник

Походження

norrønt hann, akkusativ hann, dativ honum, genitiv hans

Значення та вживання

  1. brukt om person eller annan skapning av hankjønn (1) og om ting eller omgrep med namn av hankjønn (2) når desse er (rekna for) eller blir kjende i samanhengen:
    Приклад
    • far min sa at han skulle gjere det;
    • der kjem Ola, han spring;
    • eg spurde han kva han eigenleg meinte;
    • fanden har hestehov, og han haltar;
    • ormen freste høgt, men han hogg ikkje;
    • båten rulla, men han kantra ikkje
    • brukt etter ei setning for å ta opp att og utheve subjektet:
      • guten var snill, han
    • med eit etterfølgjande ledd som avgrensar innhaldet av pronomenet:
      • han var småbrukar, faren
    • brukt rett etter eit trykksterkt substantiv for å ta opp att dette:
      • kofferten, han kan du ta
    • brukt føre mannsnamn:
      • han Per;
      • han far
    • i genitiv:
      • den hatten er hans;
      • kona hans Gunnar
    • brukt som peikande pronomen:
      • han med den blå genseren;
      • han er det!
  2. brukt med tyding nær det ubundne pronomenet ein:
    Приклад
    • han må nok passe seg i dag det er så glatt
  3. brukt med same tyding som det om luft- og vêrtilhøve:
    Приклад
    • han regnar, er kald, blæs
  4. i uttrykk:
    Приклад
    • vere tidleg på han – vere tidleg oppe

Фіксовані вирази

  • vere på han
    vere full
Сторінка статті

gordisk

прикметник

Походження

etter namnet på oldtidsbyen Gordion i Frygia

Фіксовані вирази

  • gordisk knute
    etter segna om Aleksander den store, som hogg over ein innvikla knute: innvikla oppgåve som kan løysast på ein uventa og resolutt måte
Сторінка статті