Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
2602 результатів

Словник букмола 1300 oppslagsord

vaffelhjerte

іменник середній

Значення та вживання

hjerteformet del av en vaffelplate
Сторінка статті

voksenliv

іменник середній

Значення та вживання

del av livet der en er voksen;
til forskjell fra barndom (1)
Приклад
  • få problemer i voksenlivet;
  • en god barndom legger grunnlaget for et godt voksenliv
Сторінка статті

enklave

іменник чоловічий

Походження

gjennom fransk; fra latin in ‘i’ og clavis ‘nøkkel’, opprinnelig ‘noe innelukket’

Значення та вживання

  1. stat eller del av en stat som er helt omgitt av territoriet til en annen stat;
    jamfør eksklave
    Приклад
    • San Marino ligger som en enklave i Italia;
    • Vest-Berlin lå som en enklave i Øst-Tyskland
  2. område eller gruppe som skiller seg fra omgivelsene
    Приклад
    • enklaver av etniske grupper fra nabolandene
Сторінка статті

eksklave

іменник чоловічий

Походження

gjennom fransk; fra latin ex ‘ut av, bort (fra)’ og clavis ‘nøkkel’, opprinnelig ‘noe som er lukket ute’

Значення та вживання

del av en stat som geografisk er helt atskilt fra statens hovedterritorium
Приклад
  • de spanske eksklavene i Nord-Afrika;
  • den russiske eksklaven mellom Polen og Litauen;
  • øyer regnes ikke som eksklaver
Сторінка статті

vesentlig

прикметник

Походження

fra lavtysk eller tysk

Значення та вживання

  1. som har stor betydning;
    viktig
    Приклад
    • skille mellom vesentlige og uvesentlige ting;
    • en vesentlig innvending;
    • et spørsmål av vesentlig betydning;
    • være opptatt av langt vesentligere ting;
    • svak økonomi er den vesentligste årsaken til nedleggelsen
  2. svært stor;
    størsteparten
    Приклад
    • en vesentlig del av inntektene
  3. brukt som adverb: for det meste;
    Приклад
    • de frammøtte var vesentlig turister
  4. brukt som gradsadverb: i høy grad;
    Приклад
    • inntektene blir vesentlig større i år

Фіксовані вирази

  • i alt vesentlig/i det vesentlige
    i hovedsak;
    stort sett
Сторінка статті

tått

іменник чоловічий

Походження

norrønt þáttr; samme opprinnelse som tott (1

Значення та вживання

  1. hver av de trådene som et reip eller en snor er tvinnet av
  2. i norrøn litteratur: kort fortelling (ofte som del av en saga)
Сторінка статті

tårn

іменник середній

Походження

norrønt turn, gjennom lavtysk, fra latin turris; av gresk tyrris

Значення та вживання

  1. høyreist og forholdsvis smalt byggverk;
    høy og smal (øvre) del av av byggverk
    Приклад
    • nyte utsikten fra tårnet;
    • tårnet er over 50 meter høyt;
    • et slott med tårn og vollgrav
  2. sjakkbrikke som ligner et tårn (1)
  3. noe som minner om et tårn;
    høy haug
    Приклад
    • et tårn av panner og tallerkener;
    • tårnet av papirer på pulten hans
Сторінка статті

vegg

іменник чоловічий

Походження

norrønt veggr

Значення та вживання

  1. loddrett del av bygning i mur, tre eller lignende som danner side i en bygning eller i et rom;
    loddrett flate som skiller mellom rom
    Приклад
    • male veggene i stua;
    • veggen mellom stua og kjøkkenet;
    • rødmalte vegger
  2. (loddrett) flate som er side i noe
    Приклад
    • veggen i heissjakten;
    • slå inn veggene i kassa
  3. i biologi: vev eller lignende som fungerer som en avgrensende del i et organ
    Приклад
    • veggen i hjertekammeret
  4. loddrett eller bratt side av fjell
    Приклад
    • veggen reiste seg bratt foran oss

Фіксовані вирази

  • bort i/borti alle vegger
    fullstendig meningsløst
    • forslaget er bort i alle vegger;
    • utvisningen var borti alle vegger
  • bort i/borti staur og vegger
    riv ruskende galt
    • tilbudet var helt bort i staur og vegger;
    • beløpet er borti staur og vegger
  • bort i/borti veggene
    fullstendig meningsløst;
    urimelig (1)
    • nedbemanningen var helt bort i veggene;
    • forslaget er borti veggene
  • husets fire vegger
    hjemme (1);
    innendørs
    • de tilbringer mesteparten av tiden innen husets fire vegger;
    • dette må vi holde innenfor husets fire vegger
  • i femte veggen
    i løse lufta
    • de satt og stirret i femte veggen;
    • hun kastet bøkene i femte veggen
  • levende vegg
    målvakt som ikke slipper inn mål
  • male fanden på veggen
    gi en (altfor) negativ beskrivelse av tilstanden eller framtiden
  • møte veggen
    (brått) gå tom for krefter;
    bli utbrent (2)
  • sette til veggs
    stoppe motparten i en diskusjon eller lignende med vanskelige spørsmål eller svært overbevisende argumenter, slik at hen blir svar skyldig
  • sitte i veggene
    være en del av en innarbeidet kultur i en bedrift, organisasjon eller lignende
  • skriften på veggen
    (høytidelig) advarsel om ulykke og dårlige tider;
    mene tekel
  • snakke til veggen/en vegg
    snakke til noen som ikke lar seg påvirke eller som ikke hører hva en sier
    • å snakke til ledelsen er å snakke til en vegg;
    • når jeg stiller spørsmål, er det som å snakke til veggen
  • stange/renne hodet mot veggen
    møte uovervinnelige hindringer
    • hun stanget hodet mot veggen i jakta på suksess;
    • da gikk de trøtt av å renne hodet mot veggen
  • stå/være som en vegg
    1. være til hinder;
      stenge, hindre
      • bølgene stod som en vegg foran oss;
      • tåken var som en vegg
    2. om målvakt: ikke slippe inn mål;
      stenge buret
      • hun stod som en vegg hele kampen;
      • han var en vegg og slapp ikke inn et eneste mål hele sesongen
  • vegg i vegg
    ved siden av hverandre (som naboer)
    • de bodde vegg i vegg;
    • vi hadde kontor vegg i vegg
Сторінка статті

vivendel, vedvendel

іменник чоловічий

Вимова

viˊvendel, vivenˊdel eller  veˊvendel, vevenˊdel

Походження

norrønt viðvindill, av ved (1; jamfør vindel

Значення та вживання

plante i kaprifolfamilien med motsatte blader og lysegule blomstrer i en krone, og som kan bli svært lang og klatrer på andre planter;
Lonicera periclymenum
Сторінка статті

veikart, vegkart

іменник середній

Значення та вживання

  1. kart (2, 1) over (en del) av veinettet
  2. i overført betydning: utkast til hvordan en skal gjennomføre noe;
    Приклад
    • et veikart for å løse den pågående konflikten
Сторінка статті

Словник нюношка 1302 oppslagsord

vaksenliv

іменник середній

Значення та вживання

del av livet der ein er vaksen;
til skilnad frå barndom (1)
Приклад
  • i vaksenlivet må ein stå på eigne bein;
  • for nokon er vaksenlivet enklare enn barndomen
Сторінка статті

utviklingstrekk

іменник середній

Значення та вживання

kjenneteikn ved ei utvikling
Приклад
  • tala viser ein del positive utviklingstrekk
Сторінка статті

tak 1

іменник середній

Походження

norrønt þak

Значення та вживання

  1. øvste del av ein bygning som tener som avslutning ovantil og til vern mot vêret;
    Приклад
    • leggje skifer på taket;
    • kråka sit på taket
  2. øvste, dekkjande del av eit rom;
    Приклад
    • han nådde mest opp i taket
  3. i overført tyding: avgrensing, øvre grense
    Приклад
    • setje tak på løyvingane

Фіксовані вирази

  • gå i taket
    1. stige sterkt
      • prisane gjekk i taket
    2. la ei sterk kjensle (særleg sinne) få brått utløp;
      eksplodere (2)
      • ho gjekk i taket da saka vart kjend;
      • han gjekk i taket av glede
  • ha tak over hovudet
    ha husrom
  • hoppe i taket
    la glede eller liknande kjensle brått få utløp
    • han kunne ha hoppa i taket av lykke
  • hælane i taket
    full fest
  • høgt under taket
    1. med stor avstand frå golv til tak
      • det er høgt under taket i matsalen
    2. prega av toleranse
      • i dette miljøet er det høgt under taket
  • lågt under taket
    1. med liten avstand frå golv til tak
    2. lite vidsyn, liten toleranse
      • det var ikkje lågt under taket i avisredaksjonen
  • setje kryss i taket
    markere noko heilt uventa (som ein er glad for)
  • stange i taket
    møte ei hindring som som stoppar vekst, utvikling eller liknande
    • marknaden stangar i taket
  • under tak
    1. om bygning: med ferdig bygd tak
      • hallen skal vere under tak før sommaren
    2. inn i ein bygning;
      i hus
      • dei fekk kornet under tak
    3. i same bustad eller heim
      • dei lever under tak med besteforeldra
Сторінка статті

enklave

іменник чоловічий

Походження

gjennom fransk; frå latin in ‘i’ og clavis ‘nøkkel’, opphavleg ‘noko innestengt’

Значення та вживання

  1. stat eller del av ein stat som er heilt omgjeven av territoriet til ein annan stat;
    jamfør eksklave
    Приклад
    • Vatikanstaten ligg som ein enklave i Italia;
    • den italienske enklaven inne i Sveits
  2. område eller gruppe som skil seg frå omgjevnadene
    Приклад
    • enklavar av industri med utanlandske eigarar
Сторінка статті

eksklave

іменник чоловічий

Походження

gjennom fransk; frå latin ex ‘ut av, bort (frå)’ og clavis ‘nøkkel’, opphavleg ‘noko som er stengt ute’

Значення та вживання

del av ein stat som geografisk er heilt fråskild hovudområdet til staten
Приклад
  • den spanske eksklaven Ceuta i Nord-Afrika;
  • den russiske eksklaven Kaliningrad;
  • øyar blir ikkje rekna som eksklavar
Сторінка статті

agnus Dei

іменник середній

Вимова

agˊnus deˋi

Походження

frå latin ‘Guds lam’

Значення та вживання

  1. bilete (på amulett eller i kyrkjekunst) av Kristus framstilt som eit lam med kross og sigersfane
  2. slags hengande smykke eller sølje (til brurebunad), opphavleg brukt som amulett
  3. del av nattverdsliturgien innleidd med orda «du Guds Lam»
Сторінка статті

vesentleg

прикметник

Походження

frå lågtysk eller tysk

Значення та вживання

  1. som har stor betydning;
    viktig
    Приклад
    • ei vesentleg årsak til ulykka;
    • vesentlege endringar i planane;
    • kva vi kan er mykje vesentlegare enn kva vi vil;
    • dei fekk fleirtal for dei vesentlegaste punkta i forslaget
  2. svært stor;
    størsteparten
    Приклад
    • ein vesentleg del av kostnaden
  3. brukt som adverb: for det meste;
    Приклад
    • sludd- og snøbyer, vesentleg på kysten
  4. brukt som gradsadverb: i høg grad;
    Приклад
    • inntektene blir vesentleg større i år

Фіксовані вирази

  • i alt vesentleg/i det vesentlege
    i hovudsaka;
    stort sett
Сторінка статті

positiv 4

прикметник

Походження

gjennom fransk; frå latin positivus ‘sett, gjeven’

Значення та вживання

  1. Приклад
    • ha eit positivt syn;
    • stille seg positiv til;
    • eit positivt svar;
    • vere smilande og positiv
  2. som er betre enn venta;
    Приклад
    • dette resultatet var overraskande positivt
  3. rosande, oppmuntrande, byggjande
    Приклад
    • denne forfattaren har fått mykje positiv kritikk;
    • støtte opp under positive tendensar
  4. som blir vurdert som røynleg, sann (1, 1), faktisk (1)
    Приклад
    • positiv kunnskap
    • brukt som adverb: avgjort, heilt visst
      • eg veit det positivt;
      • det er positivt heilt feil
  5. som inneheld det ein har testa for, til dømes innan medisin og liknande
    Приклад
    • graviditetstesten var positiv;
    • testen gjev dessverre mange falskt positive resultat
    • brukt som substantiv:
      • løgndetektoren gjev uheldigvis ein del falske positivar
  6. i matematikk: som er større enn null;
    på plussida
    Приклад
    • positive tal;
    • landet har for tida ein positiv handelsbalanse
  7. om elektrode: som straumen går ut frå
Сторінка статті

det ytre øyret

Значення та вживання

del av høyreorgan på utsida av kroppen;
Sjå: øyre
Сторінка статті

det indre øyret

Значення та вживання

del av høyreorgan for balanse og høyrsel på innsida av kroppen;
Sjå: øyre
Сторінка статті