Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
36 treff

Nynorskordboka 36 oppslagsord

sminke 2

sminka

verb

Tyding og bruk

  1. Døme
    • sminke seg;
    • vere sterkt sminka og parfymert
  2. i overført tyding: gjere meir tiltalande;
    skjule veikskapar
    Døme
    • sminke røynda
  3. i overført tyding: tilsetje noko for å gjere meir freistande
    Døme
    • sminke maten
Artikkelside

sminke 1

substantiv hokjønn

Opphav

frå tysk

Tyding og bruk

  1. preparat brukt til venleiksmiddel eller maskering
    Døme
    • ha tjukt med sminke i andletet;
    • skodespelaren tok av sminka
  2. tilsetjing eller pynt for å gjere noko meir freistande;
    jamfør matsminke
Artikkelside

usminka

adjektiv

Tyding og bruk

  1. utan sminke
    Døme
    • eit usminka andlet
  2. i overført tyding: som ikkje er tilgjort, forskjønna eller tona ned;
    Døme
    • dette er usminka sanning;
    • fortelje ein usminka versjon av kva som hende
Artikkelside

måle 2

måla

verb

Opphav

norrønt mála; av lågtysk malen

Tyding og bruk

  1. dekkje med måling
    Døme
    • måle huset;
    • vi målar hytta i sommar;
    • eg måla stova i fjor;
    • dei har måla stolen kvit
  2. lage målarstykke
    Døme
    • måle landskapsbilete;
    • Kitty Kielland har måla ‘Torvmyr’
  3. i overført tyding: framstille, uttrykkje, skildre
    Døme
    • han målar situasjonen temmeleg svart;
    • redsla stod måla i andletet hennar

Faste uttrykk

  • måle fanden på veggen
    svartmåle stoda eller framtida
  • måle med brei pensel
    skildre i kraftige og tydelege ordelag
  • måle seg
    sminke seg
  • måle seg inn i eit hjørne
    sjølv vere skuld i at ein hamnar i ein vanskeleg situasjon
  • måle ut
    skildre på ein levande og utførleg eller overdriven måte
    • måle ut om studentlivet
Artikkelside

gris 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt gríss

Tyding og bruk

  1. husdyr av svinefamilien med tjukk kropp, korte bein, små auge og tryne;
    tamsvin
    Døme
    • halde gris og sau;
    • slakte grisen til jul;
    • feit som ein gris
  2. ureinsleg eller slurven person
    Døme
    • ikkje søl slik, din gris!
  3. uanstendig eller umoralsk person
    Døme
    • ein gammal gris
  4. kortspel for barn
    Døme
    • skal vi spele gris?

Faste uttrykk

  • alt går i grisen
    uttrykk for ikkje å vere kresen
  • fy til grisen
    brukt for å uttrykkje beundring, avsky eller annan reaksjon
    • fy til grisen, så kjedeleg det er!
  • hyle/skrike som ein stukken gris
    skrike høgt og skjerande, særleg av smerte
  • ikkje likne grisen
    vere uakseptabel eller forkasteleg;
    vere dårleg eller meiningslaus
    • dette liknar ikkje grisen!
  • pynte/sminke grisen
    framstille noko betre enn det er;
    pynte/sminke brura, pynte/sminke liket
    • politikarane forsøkjer å pynte grisen for å overtyde veljarane;
    • asfalteringa vart gjord for å sminke grisen
Artikkelside

toalettkommode

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

møbel til å stelle og sminke seg ved
Artikkelside

toalettbord

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

bord til å stelle og sminke seg ved
Artikkelside

pynte/sminke grisen

Tyding og bruk

framstille noko betre enn det er;
Sjå: gris
Døme
  • politikarane forsøkjer å pynte grisen for å overtyde veljarane;
  • asfalteringa vart gjord for å sminke grisen
Artikkelside

pynte/sminke liket

Tyding og bruk

framstille noko betre enn det er;
Sjå: lik
Døme
  • fylkeskommunen vel å pynte liket for å spare pengar;
  • meklaren sytte for å sminke liket før salet
Artikkelside

lik 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt lík ‘skapnad, lekam, lik’

Tyding og bruk

død kropp, dødt menneske
Døme
  • stelle liket;
  • vere bleik som eit lik

Faste uttrykk

  • gå over lik
    ikkje sky noko
  • liggje lik
    liggje på ei seng fram til gravferda; vere død
  • over mitt lik
    ikkje tale om, aldri
  • pynte/sminke liket
    framstille noko betre enn det er;
    pynte/sminke brura, pynte/sminke grisen
    • fylkeskommunen vel å pynte liket for å spare pengar;
    • meklaren sytte for å sminke liket før salet
  • segle med lik i lasta
    vere plaga med eller hindra av gamle feil, tradisjonar, fordomar eller liknande
Artikkelside