Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
19 treff

Nynorskordboka 19 oppslagsord

gnagar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

pattedyr med lange, kvasse framtenner, av ordenen Rodentia
Døme
  • mus, bever og ekorn er gnagarar
Artikkelside

gnage

gnaga

verb
kløyvd infinitiv: gnaga

Opphav

norrønt gnaga

Tyding og bruk

  1. bruke tennene på noko hardt eller seigt;
    skave bitar av med tennene
    Døme
    • gnage på eit kjøtbein;
    • musa har gnege hol i veggen;
    • gnage bork av trea
  2. gni mot noko så det gjer vondt eller blir ein skade;
    gnisse;
    Døme
    • kleda gneg så;
    • skoen har gnege hol på sokken
  3. valde liding;
    plage, pine;
    Døme
    • svolten gneg;
    • uvissa gnog;
    • det er noko som gneg han
    • brukt som adjektiv
      • ei gnagande uro
  4. Døme
    • gnage på det same heile tida
Artikkelside

bever

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; same opphav som bjor (1

Tyding og bruk

stor gnagar som har brei skjelkledd hale, og som lever i elvar;
Castor fiber
Artikkelside

smågnagar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

liten gnagar
Døme
  • smågnagarar som mus og lemen
Artikkelside

rotte 1

substantiv hokjønn

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. altetande gnagar av slekta Rattus med spiss nase, utståande øyre og bortimot hårlaus hale
  2. brukt nedsetjande om listig eller ynkeleg person
    Døme
    • ho var ei sur og ufordrageleg rotte

Faste uttrykk

  • rottene forlèt det søkkande skipet
    (dårlege) vener sviktar og trekkjer seg unna når alt ser mørkt ut
  • ta rotta på
Artikkelside

murmeldyr

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå tysk, av seinlatin mus (genitiv muris) montis ‘fjellmus’; med innverknad frå tysk murmeln ‘mumle’

Tyding og bruk

gnagar av slekta Marmota i ekornfamilien med brunleg pels

Faste uttrykk

  • sove som eit murmeldyr
    sove djupt og lenge
Artikkelside

sjusovar

substantiv hankjønn

Opphav

etter tysk, opphavleg ein av dei sju sovarane som etter legenda sov i ei berghole ved Efesos frå 249 til 447 e.Kr.

Tyding og bruk

  1. person som søv hardt og lenge
  2. gnagar som har ein lang og djup vintersøvn;
    Glis glis
Artikkelside

præriehund

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

nordamerikansk gnagar av slekta Cynomys i ekornfamilien som gjev frå seg ein gøyande lyd
Artikkelside

lemen

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt lómundr; jamfør lomhund

Tyding og bruk

liten gnagar som særleg lever på fjellet;
Lemmus lemmus
Artikkelside

marsvin

substantiv inkjekjønn

Opphav

etter tysk , opphavleg ‘lite oversjøisk svin’; førsteleddet mar-, same opphav som latin mare ‘hav’

Tyding og bruk

liten søramerikansk gnagar som har korte bein og manglar hale;
Cavia porcellus
Døme
  • ha eit marsvin som kjæledyr
Artikkelside