Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
12 treff

Nynorskordboka 12 oppslagsord

bukk 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt bukkr

Tyding og bruk

  1. hann av somme dyreslag, særleg av geit, sau, rein og rådyr
  2. brukt som etterledd i nedsetjande nemningar
  3. innretning som står på bein (og som kan minne om ein bukk (1, 1))
    Døme
    • bordplata låg på bukkar;
    • køyre bilen opp på bukken
  4. gymnastikkapparat på fire bein til å hoppe over
    Døme
    • kasse, hest og bukk;
    • ho gjorde fleire forsøk på å kome seg over bukken i gymmen
  5. fremste slede i geitdoning
  6. brukt som etterledd i namn på visse biller

Faste uttrykk

  • hoppe bukk
    hoppe skrevs over ein framoverbøygd person
    • gutane hoppar bukk
  • hoppe bukk over
    ikkje ta omsyn til;
    utelate
    • dei har hoppa bukk over avtala
Artikkelside

bukk 2

substantiv hankjønn

Opphav

frå tysk einen Bock schiessen ‘gjere ein bommert’; jamfør bukk (1

Tyding og bruk

i sjakk: svært dårleg trekk
Døme
  • det var ein bukk som ho skjemst over
Artikkelside

bukk 3

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

av bukke

Tyding og bruk

helsing utført med hovudet og overkroppen bøygd
Døme
  • bukk og handhelsing;
  • han gjorde ein djup bukk for publikum
Artikkelside

passe 4

passa

verb

Opphav

av lågtysk passen up ‘gje akt på’; av fransk passer ‘la (tida) gå’

Tyding og bruk

ha tilsyn med;
vakte på;
stelle
Døme
  • passe barn;
  • naboen passar katta i ferien;
  • dei gløymde å passe tida;
  • pass opp for glatte vegar;
  • smågutane passa båten så han ikkje dreiv i land

Faste uttrykk

  • passe kjeften
    vere forsiktig med kva ein seier
  • passe opp
    vente på nokon som truleg kjem forbi
    • ho vart passa opp av to menn
  • passe på
    ha tilsyn med;
    vakte på
    • pass på pengane dine!
  • passe seg for
    ta seg i vare for
    • ho passa seg for å overdrive;
    • du må passe deg for å bli brent ute i sola;
    • pass deg for kvefsen!
  • setje bukken til å passe havresekken
    setje nokon til å passe på eller gjere noko som ein må vente vedkomande vil nytte til eigen fordel
Artikkelside

havresekk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

sekk fylt med havrekorn

Faste uttrykk

  • setje bukken til å passe havresekken
    setje nokon til å passe på eller gjere noko som ein må vente vedkomande vil nytte til eigen fordel
Artikkelside

tilsprang

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. Døme
    • bukken tok tilsprang og ville hoppe over gjerdet
  2. byrjing, innleiing;
    Døme
    • tilsprang til ein ny strid
Artikkelside

kille

interjeksjon

Opphav

jamfør norrønt killa ‘ung geit’

Tyding og bruk

lokkeord til geiter
Døme
  • kille bukken
Artikkelside

brek

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

det å breke, særleg ein einskild gong;
mekring
Døme
  • bukken gjev frå seg grove og langdregne brek
Artikkelside

oppalen

adjektiv

Opphav

jamfør ale (2

Tyding og bruk

som er alen eller fostra opp
Døme
  • bukken var oppalen på garden;
  • brørne var oppalne i ein god heim
Artikkelside

tverrhalde

tverrhalda

verb

Tyding og bruk

Døme
  • tverrhalde bukken;
  • tverrhalde på ordninga
Artikkelside