Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
17 treff

Nynorskordboka 17 oppslagsord

skifte 2

skifta

verb

Opphav

norrønt skipta

Tyding og bruk

  1. ta i staden for noko anna;
    Døme
    • skifte bustad;
    • andletet skiftar farge;
    • han skifta skjorte
  2. kle seg om
    Døme
    • eg må heim og skifte først
  3. flytte (jernbanevogner)
    Døme
    • toget gjer eit opphald medan ein skiftar
  4. gje kvarandre gjensidig;
    Døme
    • skifte vondord;
    • skifte augekast
  5. fordele verdiar, eigedelar og gjeld i eit dødsbu
    Døme
    • skifte eit bu
  6. endre seg, veksle
    Døme
    • vêret skifta alt i eitt
    • brukt som adjektiv:
      • skiftande bris;
      • eit skiftande landskap

Faste uttrykk

  • skifte beite
    gå over i anna verksemd;
    ta til med noko nytt
  • skifte ham
    1. få ny ham (1)
    2. heilt skifte utsjånad eller lynne
      • bygdesenteret har skifta ham
  • skifte på
    byte på (å gjere noko)
  • skifte roret
    leggje roret over til den motsett side
  • skifte sol og vind
    ta rettferdige omsyn til begge sider
  • skifte ut
    byte ut, fornye
Artikkelside

palimpsest

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk

Tyding og bruk

handskrift (2 der den opphavlege skrifta er fjerna og skifta ut med ny skrift
Artikkelside

kulisse

substantiv hokjønn eller hankjønn

Opphav

frå fransk , opphavleg ‘fals, renne’

Tyding og bruk

  1. rørleg dekorasjon eller bakgrunn på ei teaterscene, i eit filmstudio eller liknande
    Døme
    • elevane laga kulisser til den nye oppsetjinga si
  2. rom mellom eller bak kulisse (1) som ikkje er synleg for publikum
    Døme
    • skodespelaren skifta i kulissene
  3. i overført tyding: ytre ramme, omgjevnad
    Døme
    • revolusjonen er kulisse for romanen;
    • musikalsk kulisse

Faste uttrykk

  • i/bak kulissene
    i bakgrunnen;
    i det skjulte
    • han arbeidde helst i kulissene;
    • dei dreiv eit politisk spel bak kulissene
Artikkelside

ham

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt hamr

Tyding og bruk

  1. ytre kroppsdekke på somme dyr (hud, fjør- eller hårklednad) som skifter etter årstida
    Døme
    • kaste hamen
  2. i overført tyding om menneske og institusjonar: ytre framtoning, form, utsjånad eller handlingsmåte
    Døme
    • ho står fram i heilt ny ham;
    • partiet har kasta av seg den politisk korrekte hamen
  3. Døme
    • gå i same hamen både yrkt og heilagt;
    • no er han komen i rette hamen sin

Faste uttrykk

  • i ham og hått
    både i det ytre og i lynne
  • skifte ham
    1. få ny ham (1)
    2. heilt skifte utsjånad eller lynne
      • bygdesenteret har skifta ham
Artikkelside

skiftestasjon

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

stasjon der jernbanevogner blir skifta (2;
Artikkelside

skifte ham

Tyding og bruk

Sjå: ham, skifte
  1. få ny ham (1)
  2. heilt skifte utsjånad eller lynne
    Døme
    • bygdesenteret har skifta ham
Artikkelside

gjennomstrøyming

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. Døme
    • steinane hindra gjennomstrøyminga av vatn
  2. det å fullføre eit studium, ei sakshandsaming eller liknande
    Døme
    • tiltak for å betre gjennomstrøyminga av studentar
  3. det at menneske på ein arbeidsplass, i eit bustadområde eller liknande blir skifta ut
    Døme
    • vi vil ikkje ha for stor gjennomstrøyming av tilsette
Artikkelside

leie 2, lægje 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt lægi; samanheng med liggje og lege (1

Tyding og bruk

  1. stad der noko eller nokon ligg eller har liggjeplass;
    Døme
    • elva skifta leie
  2. måte som noko ligg på;
    Døme
    • kneleddet kom ut av det naturlege leiet sitt
  3. det å liggje;
  4. livmor hos pattedyr;
Artikkelside

radiokanal

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. frekvens (2) ein bruker til å kringkaste radioprogram på
    Døme
    • ho skifta radiokanal
  2. verksemd som lagar og sender radioprogram
    Døme
    • han jobba i ein lokal radiokanal
Artikkelside

elbil

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

elektrisk driven bil
Døme
  • mange har skifta til elbil;
  • ladestasjonar for elbilar
Artikkelside