Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
36 treff

Nynorskordboka 36 oppslagsord

epleslang

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

tjuveri av eple frå epletre i private hagar;
jamfør slang (1
Døme
  • gå på epleslang
Artikkelside

velferdsgrunn

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

grunn (1, 7) som er knytt til dei private pliktene til ein arbeidstakar, til dømes legetime eller dødsfall i nær familie;
Døme
  • av velferdsgrunnar treng eg ein pause frå jobben
Artikkelside

stipend

substantiv inkjekjønn

Opphav

av latin stipendium ‘løn, skatt’

Tyding og bruk

pengehjelp frå det offentlege eller frå private fond som til dømes studentar, forskarar og kunstnarar kan få til visse føremål
Artikkelside

mild

adjektiv

Opphav

norrønt mildr

Tyding og bruk

  1. som ikkje er skarp eller sterk i smak, lukt eller oppleving;
    behageleg;
    Døme
    • suppa er mild og rund i smaken;
    • ei såpe med mild lukt;
    • eit mildt vaskemiddel;
    • eit mildt lys
  2. med moderat kraft eller intensitet;
    Døme
    • symptoma var milde;
    • tablettane gjev berre milde biverknader
    • brukt som adverb
      • dette var overraskande, for å seie det mildt;
      • du ser mildt sagt trøytt ut
  3. godlynt, venleg, varsam
    Døme
    • vere mild i blikket;
    • han snakka med mild stemme
  4. skånsam, overberande, ikkje streng
    Døme
    • ein mild dom;
    • ho styrte med mild, men bestemt hand
  5. om vêr, klima: som ikkje er kaldt, men heller ikkje særleg varmt
    Døme
    • mildt vêr;
    • ein mild vind
  6. brukt i utrop
    Døme
    • du milde himmel!
    • milde moses!
    • milde måne!
  7. gjevmild, rundhanda, raus (2, 1)
    Døme
    • donasjon frå ei mild stifting

Faste uttrykk

  • milde gåver
    rause gåver (til velgjerdsføremål)
    • vere avhengig av milde gåver frå private
Artikkelside

småkyrkje

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

om eldre forhold: lita kyrkje i ein større kyrkjelyd, bygd for private midlar
Artikkelside

søppelbil

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

spesialbygd bil som hentar søppel (1) hos private og verksemder;
Artikkelside

sekret 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

av latin secretus ‘åtskilt, hemmeleg’, opphavleg sigillum secretum ‘hemmeleg segl’

Tyding og bruk

om eldre forhold: det private seglet (1 til ein fyrste
Artikkelside

tannklinikk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

institusjon for tannbehandling
Døme
  • få behandling hos ein tannklinikk;
  • private tannklinikkar
Artikkelside

sektor

substantiv hankjønn

Uttale

sekˊtor, i fleirtal sekˊtorar eller sektoˊrar

Opphav

frå latin, av secare ‘skjere’

Tyding og bruk

  1. del av eit plan som er avgrensa av ei bogen linje og to rette linjer som går frå same punktet og til endepunkta på den bogne linja;
    utsnitt av ein sirkel eller ein kile
  2. felt av lys frå fyrlykt
    Døme
    • grøn sektor
  3. kvart av fleire område som noko er delt inn i
    Døme
    • sektorane i Antarktis;
    • Berlin var delt i sektorar
  4. felt for ei verksemd
    Døme
    • den offentlege og den private sektoren
Artikkelside

gåve

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt gáfa, truleg frå lågtysk; samanheng med gje

Tyding og bruk

  1. noko som ein gjev eller får utan vederlag;
    Døme
    • gje gåver;
    • få ein ring som gåve;
    • pengane skal vere ei gåve
  2. Døme
    • ha gåve for musikk

Faste uttrykk

  • milde gåver
    rause gåver (til velgjerdsføremål)
    • vere avhengig av milde gåver frå private
Artikkelside