vere 3
vera
verb
kløyvd infinitiv: -a
Opphav
norrønt veraTyding og bruk
- finnast, eksistere;om person: leve
Døme
- det er ikkje meir mat i kjøleskapet;
- det var ein gong ein konge;
- hadde det ikkje vore for dette uhellet, ville vi ha greidd oss;
- han er ikkje meir
- halde til på ein stad;opphalde seg;kome
Døme
- ha ein stad å vere;
- dei var i utlandet;
- bli verande lenge på ein stad;
- eg skal vere der heile dagen;
- sommaren er her;
- vere ute ein augeblink;
- dei har vore på tur;
- eg er straks attende;
- han var nettopp innom
- gå føre seg;hende
Døme
- møtet er i neste veke;
- fredag i veka som var
- stå i ein viss situasjon eller tilstand, på eit visst nivå, steg eller liknande
Døme
- vere saman om noko;
- ho var i femtiårsalderen;
- kvar er du i arbeidet?
- (opphavleg) høyre heime;kome frå
Døme
- eg er frå Moss;
- hytta var frå sekstitalet
- bli i same posisjon eller tilstand over ei viss tid;ikkje bli rørt eller gjort noko med
Døme
- det kan vere til i morgon;
- la dei vere i fred!
- brukt i konjunktiv (1):
- fred vere med deg!
- fare fram;stelle seg
Døme
- ein god måte å vere på;
- korleis er det med deg?
- det er som eg seier;
- vere for ei sak;
- vere imot eit framlegg;
- vere med på noko;
- ver så snill!
- brukt i konjunktiv (1)
- ulike arrangement, det vere seg slektsstemne, seminar eller framsyningar
- vilje seie;føre med seg
Døme
- ho har alltid visst kva arbeid er
- brukt i uttrykk med gjenteke subjekt, for å framheve ei vanleg førestilling knytt til dette ordet
Døme
- eit ord er eit ord;
- ein amerikanar er ein amerikanar
- brukt som kopula: kunne bli klassifisert eller omtalt som
Døme
- vere eit barn;
- dei var arbeidarar;
- han var flygar;
- vere fleire om noko;
- vere frisk;
- ho var på gråten;
- dei var heldige;
- kjolen er raud;
- det var god kaffi!
- tråden var av ull;
- klokka er fem;
- vindauget er ope;
- straumen er på
- brukt i setning med ‘det’ som formelt subjekt (presenteringssetning)
Døme
- det var Alf som sa det;
- det er torsk som er best;
- kva er det som står på?
- det er i morgon han kjem
- brukt som hjelpeverb (i presens eller preteritum perfektum) ved intransitive verb som uttrykkjer rørsle eller overgang til ein ny stad eller tilstand;jamfør ha (2, 13)
Døme
- dei var komne;
- ho er vakna;
- han er vorten bonde
- brukt som hjelpeverb i passiv
Døme
- ho er nemnd;
- dei er sett;
- det var laga i går
Faste uttrykk
- har voreetter substantiv eller namn: tidlegare;
som var;
forkorta h.v.- statsråd har vore;
- stortingspresident har vore
- la vereikkje bry seg om;
halde seg unna;
avstå frå- eg klarer ikkje å la vere;
- dei lét vere å reise
- vere eller ikkje vere
- eksistere eller ikkje eksistere;
overleve eller ikkje- forhandlingane var eit spørsmål om å vere eller ikkje vere for bøndene
- brukt substantivisk: det å eksistere eller ikkje eksistere;
livsviktig sak;
liv eller død- skulen var eit vere eller ikkje vere for bygda deira
- vere tilfinnast, eksistere
- vere ved
- vedgå (1), innrømme
- gutungen ville ikkje vere ved at han ikkje kunne lese
- vere i ferd med;
halde på (2)- vi er ved å bli gamle