Avansert søk

9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

vakuumere

vakuumera

verb

Tyding og bruk

pakke i lufttett emballasje med undertrykk;
  • brukt som adjektiv:
    • vakuumert kjøt

vakuumpakke

vakuumpakka

verb

Tyding og bruk

pakke (2, 1) slik at det blir lufttett med undertrykk
  • brukt som adjektiv:
    • vakuumpakka pålegg i plast

ballong

substantiv hankjønn

Uttale

balonˊg

Opphav

frå fransk; av italiensk balla ‘ball’

Tyding og bruk

  1. hylster, pose (av gummi, plast eller liknande) som blir blåse opp med luft eller med gass som er lettare enn luft
    Døme
    • blåse opp ein ballong;
    • fargerike ballongar fylte med helium
  2. ballong (1) som politiet bruker for å måle om føraren av eit motorisert køyretøy har drukke alkohol
    Døme
    • politiet bad han blåse i ballongen
  3. stor, rund behaldar av tynt, lufttett material som svever i lufta ved å vere fylt med gass (4) eller varmluft;
    Døme
    • fly rundt jorda i ein ballong
  4. kjerald av glas (1) med ballongform

Faste uttrykk

  • lufta gjekk ut av ballongen
    interessa, engasjementet for eit tiltak eller liknande vart (brått) svekt eller borte

spenekopp

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

på mjølkemaskin: sylindrisk metallkapsel med gummihylse som grip lufttett kring spenen og syg mjølka ut

trykkabin, trykk-kabin

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

lufttett flykabin som held same lufttrykket inni, uavhengig av trykket utanfor

lufttett

adjektiv

Tyding og bruk

som lufta ikkje kan trengje gjennom eller inn til
Døme
  • kjøtpålegg i lufttett pakning

hermetikk

substantiv hankjønn

Opphav

av fransk hermétique ‘hermetisk’; jamfør hermetisk

Tyding og bruk

matvare som er lagt ned i lufttett innpakning etter sterilisering;
Døme
  • det er hermetikk i matskapet

aneroidbarometer

substantiv inkjekjønn

Uttale

aneroiˊdbarometer

Opphav

gjennom fransk; frå gresk , av a-, neron ‘vann’ og -id

Tyding og bruk

barometer som viser lufttrykket med å registrere forandring i eit elastisk, lufttett romfang

hermetisk

adjektiv

Opphav

av fransk hermétique, av mellomalderlatin hermeticus; etter namnet til guden Hermes Trismegistos, grunnleggjaren av alkymien og kunsten å gjere kar lufttette med hjelp av magiske segl

Tyding og bruk

  1. om matvare: konservert med å vere sterilisert og nedlagd i lufttett boks eller liknande
    Døme
    • hermetiske grønsaker;
    • hermetisk makrell;
    • hermetisk frukt
  2. som ikkje lèt noko kome inn;
    fullstendig avstengd
    Døme
    • piggtrådgjerde og hermetiske sperringar;
    • leve i ei lukka, hermetisk verd
    • brukt som adverb
      • dører og vindauge var hermetisk lukka;
      • bygget er hermetisk stengt;
      • ho lukka øyra hermetisk for alle formaningar