Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
10 treff

Nynorskordboka 10 oppslagsord

tale i tunger

Tyding og bruk

under religiøs ekstase: tale, lydar eller eit framand språk som må tolkast for tilhøyrarane;
Sjå: tunge
Artikkelside

tungetale

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

  1. uforståeleg straum av lydar eller ord frå ein person i religiøs ekstase;
    Døme
    • pinsevenene har møte med tungetale
  2. diffus, mangtydig tale
    Døme
    • innlegget var rein tungetale
Artikkelside

tunge 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt tunga f; samanheng med latin lingua ‘tunge, språk’

Tyding og bruk

  1. beinlaust, muskuløst organ i munnhola hos menneske og dyr
    Døme
    • sleikje med tunga;
    • kjenne etter med tunga
  2. tunge (1, 1) av dyr som matrett
    Døme
    • smørbrød med tunge
  3. tunge (1, 1) som talereiskap
    Døme
    • eg vil ikkje ta ordet på tunga;
    • ha skarp tunge;
    • tøyme tunga si
  4. Døme
    • framand tunge;
    • norsk tunge
  5. noko som liknar ei tunge (1, 1)
    Døme
    • breen endar i ei tunge nedover dalen;
    • kjolen hadde tunger i halslinninga;
    • tunge i ein pens;
    • tunga i kilenota

Faste uttrykk

  • bite seg i tunga
    uttrykk for anger med det same ein har sagt noko
    • eg kunne ha bite meg i tunga
  • dansk tunge
    fellesnemning på dansk, norsk, svensk og islandsk språk i mellomalderen
  • ha på tunga
    nesten hugse (noko), skulle til å seie (noko)
    • eg har det på tunga
  • halde tann for tunge
    teie
    • lære seg å halde tann for tunge
  • halde tunga beint i munnen
    konsentrere seg for å halde jamvekta, passe på at alt går rett føre seg
  • rette tunge
    strekkje ut tunga som uttrykk for vanvørdnad eller hovmod
  • tale i tunger
    under religiøs ekstase: tale, lydar eller eit framand språk som må tolkast for tilhøyrarane
  • tale med to tunger
    seie snart det eine, snart det andre;
    seie motstridande ting
  • tunga på vektskåla
    det som kan avgjere ei sak
    • han røysta nei og vart tunga på vektskåla
  • vonde tunger
    folk som sladrar og vil sverte ein
Artikkelside

ekstatikar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. person som lett blir sterkt oppglødd, engasjert og glad;
    jamfør ekstase (1)
  2. person som er i eller ofte kjem i ekstase (2)
Artikkelside

ekstase

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk ‘sinnsforvirring, iver’

Tyding og bruk

  1. sterk oppgløding;
    vill glede
    Døme
    • publikum var i ekstase;
    • heile laget var i ekstase etter kampen
  2. tilstand med kjensle av å vere lausriven frå verda, fylt med noko guddommeleg eller heilt oppslukt og omslutta av ein idé
    Døme
    • kome i religiøs ekstase;
    • narkotiske stoff som gjev ekstase
Artikkelside

ekstatisk

adjektiv

Tyding og bruk

som er i eller er merka av ekstase
Døme
  • han var heilt ekstatisk;
  • eit ekstatisk utbrot
Artikkelside

ecstasy

substantiv ubøyeleg

Uttale

ekˊstæsi

Opphav

frå engelsk ‘ekstase’

Tyding og bruk

narkotisk stoff basert på amfetamin, som mellom anna kan framkalle hallusinasjonar
Døme
  • bruken av cannabis og ecstasy blant unge aukar
Artikkelside

egse 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

av egse (2

Tyding og bruk

sterk hugrørsle, affekt;
ekstase
Døme
  • kome i egse;
  • setje nokon i egse
Artikkelside

rus 1

substantiv hankjønn

Opphav

av ruse (3

Tyding og bruk

  1. tilstand med mellom anna kjensle av velvære, auka impulsivitet og nedsett vurderingsevne, utløyst av alkohol, narkotika eller anna rusmiddel;
    Døme
    • få seg ein rus;
    • sove ut rusen;
    • bli dømt for bilkøyring i rus;
    • slite med rus og psykiske lidingar
  2. oppstemd sinnstilstand;
    Døme
    • i ein rus av glede og overmot
Artikkelside

gledesrus, glederus

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

rus (1, 2) som følgje av stor glede (1, 1);
Døme
  • vi har vore i gledesrus sidan resultatet kom
Artikkelside