Avansert søk

Nynorskordboka 19 oppslagsord

viltskade

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

skade som ville dyr gjer på skog, åker, eng og buskap
Døme
- søkje erstatning for viltskade
skade på vilt (1)
Døme
- melde frå til Viltnemnda om viltskade

underfôra, underfora

adjektiv

Tyding og bruk

som har fått for lite fôr

Døme

underfôra buskap

mål 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt mál

Tyding og bruk

storleik, dimensjon eller mengd som er oppmerkt eller uttrykt i visse måleiningar
Døme
- måla er oppgjevne i meter;
- innvendige mål på eit husvære;
- ta mål av nokon til klede
- - augemål
  - flatemål
  - minstemål
  - tverrmål
måleining
Døme
- ohm er eit mål for elektrisk motstand
- - kubikkmål
  - kryddermål
måleining som er sett lik 1000 m²;
dekar
Døme
- tomta er på 0,8 mål
reiskap til å måle med
- - lengdemål
  - litermål
  - metermål
mengd som svarer til eit målekar
Døme
- bruke sju mål kaffi til ein liter vatn;
- eit toppa mål
i matematikk: storleik som går opp i ein annan utan rest
Døme
- 10 er største felles mål for 20 og 30
øvre grense eller merke;
avgrensing
- - flodmål
  - magemål
merke eller område å skyte eller gå til åtak på
Døme
- treffe målet;
- militære mål
område som det gjeld å få ballen inn i i ballspel
Døme
- setje ballen i mål
skåring
Døme
- skåre mål;
- Brann tapte kampen med eitt mål
linje som det gjeld å nå fram til, særleg i idrettstevlingar
Døme
- kome i mål på idealtid;
- leie frå start til mål
noko ein arbeider for, strever etter å oppnå;
føremål, plan, meining;
jamfør målsetjing
Døme
- setje seg eit mål;
- vere ved målet;
- målet orsakar måten;
- nå målet om full barnehagedekning
- - ynskjemål
stad ein vil nå fram til på ei reise;
endepunkt
Døme
- ei ferd mot ukjent mål
- - reisemål
brukt som etterledd i ord som nemner tid eller tidspunkt
- - sommarmål
  - åremål
måltid
Døme
- ete tre mål om dagen;
- ete mellom måla;
- kome heim til måls
- - mellommål
mjølkemengd i ei mjølking av eitt dyr eller av ein heil buskap;
ein gongs mjølking;
jamfør kveldsmål (2)
Døme
- kua mjølkar sju liter mjølk i målet

Faste uttrykk

bak mål
fjernt frå all fornuft;
dumt
forslaget er heilt bak mål
gje godt mål
måle rikeleg
halde mål
vere stor nok eller bra nok
tekstane heldt ikkje mål
i fullt mål
rikeleg, fullstendig
mål og måte
måtehald
alt med mål og måte;
han snakkar utan mål og måte
målet helgar/heilagar middelet
eit godt føremål rettferdiggjer det å bruke uheldige eller umoralske framgangsmåtar
målet er fullt
grensa er nådd
skyte over mål
bruke for sterke middel og derfor mislykkast;
overdrive
kritikken skaut over mål
stå i mål
vere målvakt
ta mål av nokon
måle nokon med auga;
mønstre (1) nokon
dei tok mål av kvarandre
ta mål av seg
bestemme seg for;
setje seg føre
ho tok mål av seg til noko stort
utan mål og med
utan plan og føremål
vimse rundt utan mål og med
utan mål og meining
utan plan og føremål
skrolle på mobilen utan mål og meining
vegen er målet
prosessen er viktigare enn kva ein kjem fram til

sveltefôre, sveltefore

sveltefôra, sveltefora

verb

Tyding og bruk

fôre (buskap) så snautt at livet berre så vidt blir berga
Døme
- før var det vanleg å sveltefôre buskapen
i overført tyding: gje for lite
Døme
- vi blir sveltefôra på utanlandsk litteratur i nynorsk omsetjing

alsbuskap

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

buskap av alsdyr

fødnad

substantiv hankjønn

Opphav

av fø

Tyding og bruk

(vinter)fôring av buskap

hulle

hulla

verb

Opphav

delvis lydord; truleg samanheng med hjale

Tyding og bruk

syngje tonar utan ord;

lokke på buskap;

Døme

hulle ein slått

huldrebuskap

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

buskap som i folketrua høyrer til huldrefolket

hauke

hauka

verb

Opphav

av hau

Tyding og bruk

lokke (på buskap);

Døme

det hauka oppe i lia;
dei hauka og lo

fenad

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt fénaðr; samanheng med fe (

Tyding og bruk

kollektivt: fe (, 1), buskap

Døme

gjete fenaden

Resultat per side: