Avansert søk

16 treff

Nynorskordboka 16 oppslagsord

slank

adjektiv

Opphav

frå lågtysk, tysk; same opphav som slakk (2

Tyding og bruk

  1. som har ein kropp utan overflødig feitt, men som ikkje er mager;
    til skilnad frå feit (2) og tjukk (1)
    Døme
    • ha ein slank figur;
    • ein slank og smidig kropp;
    • slanke legger
  2. som har lang og smal form
    Døme
    • høge, slanke kyrkjespir;
    • ein slank furulegg
  3. om smak: som ikkje er kraftig og rikt samansett, som ikkje er fyldig (4)
    Døme
    • ein slank og syrleg kvitvin

Faste uttrykk

  • slank lommebok
    (det å ha) lite pengar
    • eit godt val for ei slank lommebok;
    • dårlegare økonomi og slankare lommebøker

slanke

slanka

verb

Tyding og bruk

  1. gjere slank (1) eller slankare;
    gjere at ein har mindre overflødig feitt;
    jamfør slankande
    Døme
    • råkost slankar;
    • slanke bort juleflesket
  2. i overført tyding: gjere billegare, mindre omfattande;
    Døme
    • slanke prisene;
    • verksemda vart slanka med 50 årsverk

Faste uttrykk

  • slanke seg
    gjere seg slankare til dømes med kalorifattig kost, mosjon eller liknande
    • eg klarte ikkje å slanke meg;
    • ho har slanka seg heile livet

slunken

adjektiv

Opphav

samanheng med slank

Tyding og bruk

  1. (nesten) tom
    Døme
    • ei slunken lommebok;
    • slunkne ordrebøker
  2. hol, mager, tynn
    Døme
    • ei slunken ku
  3. som heng slakt ned
    Døme
    • dei slunkne brysta

stamme 1

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med stå (3

Tyding og bruk

  1. kraftig, loddrett del av eit tre eller ei stor plante som går frå rota og deler seg ut i greiner;
    Døme
    • ei slank stamme;
    • borken på stamma var tjukk og knudrete
  2. fast del av eit heile, ei gruppe eller liknande;
    hovuddel, kjerne
    Døme
    • byggje opp ei stamme av dugande fagfolk;
    • desse spelarane er stamma i laget
  3. gruppe menneske med felles opphav, kultur, språk og territorium;
    Døme
    • germanske stammar
  4. fast bestand (1 av ei dyre- eller planteart
  5. i språkvitskap: del av eit ord som er att når bøyingsendingar er tekne bort;
    Døme
    • 'sov-' er stamma av verbet å sove

Faste uttrykk

  • eplet fell ikkje langt frå stamma
    brukt om person som liknar far sin eller mor si
  • siste skot på stamma
    siste nykomar eller tilvekst innanfor eit visst felt eller ei viss gruppe

kropp

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt kroppr

Tyding og bruk

  1. organisk heilskap som utgjer eit menneske eller dyr;
    Døme
    • ta skade både på kropp og sjel;
    • ho pustar ut og strekkjer på kroppen;
    • ungdomane treng mat i kroppen;
    • ha ein veltrent kropp;
    • måren har ein slank og smidig kropp
  2. Døme
    • han var ein hissig kropp som ikkje kunne styre seg
  3. hovuddel av maskin eller teknisk konstruksjon;

Faste uttrykk

  • føle på kroppen
    oppleve direkte, i praksis

slanking

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å gjere slank eller tynn;
    det å gå ned i vekt
    Døme
    • slanking og trening
  2. i overført tyding: det å skjere ned på utgifter;
    sparing
    Døme
    • slanking av utgiftene

vever

adjektiv

Opphav

jamfør norrønt vafra ‘fara hit og dit’

Tyding og bruk

grannbygd og livleg;
nett
Døme
  • ei slank og vever kvinne

smekker

adjektiv

Opphav

truleg frå lågtysk; samanheng med smeikje

Tyding og bruk

  1. tynn, slank
    Døme
    • vere høg og smekker
  2. spinkel
    Døme
    • ei smekker skute

slank lommebok

Tyding og bruk

(det å ha) lite pengar;
Sjå: slank
Døme
  • eit godt val for ei slank lommebok;
  • dårlegare økonomi og slankare lommebøker

slangeagurk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

agurk (1) med lang, slank frukt som blir brukt frisk i salatar og liknande