Avansert søk

Nynorskordboka 131 oppslagsord

redd

adjektiv

Opphav

norrønt hræddr, av hræða ‘skremme’

Tyding og bruk

som kjenner frykt;

ottefull, skremd, fælen

Døme

vere livande redd;
gjere barna redde;
den redde mannen;
eg er redd du ikkje får det til

Faste uttrykk

vere redd for
1. ottast
  dei er redde for ein overdriven reaksjon
2. ha omsut for;
  vere varsam med
  ho er redd for pengane sine

redde

redda

verb

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

føre til ein trygg stad;
berge
Døme
- redde nokon frå å drukne;
- redde fjellreven frå å bli utrydda
i ballspel: hindre at ballen går i mål
Døme
- redde eit straffespark

all slags

Tyding og bruk

av alle typar, av alle slag;

Sjå: slags

Døme

han var redd alle slags ormar;
ho var ute i alt slags vêr;
alle slags kaker;
all slags mat

tvangsgifte 2

tvangsgifta

verb

Tyding og bruk

tvinge nokon til å inngå ekteskap

Døme

ho var redd foreldra skulle tvangsgifte ho

brukt som adjektiv:
- talet på tvangsgifte jenter er fallande

uvêrsfugl, uversfugl

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

fugl som varslar uvêr
person som plar eller likar å vere ute i styggevêr
Døme
- ein ekte uvêrsfugl er ikkje redd for litt vind på havet

tore 2, torne 1

tora, torna

verb

Tyding og bruk

brake og buldre av tore (1
Døme
- lyne og tore;
- det tora heile natta;
- han vart alltid redd når det tora
lage høg, buldrande og brakande lyd som av tore (1
Døme
- elva tora nedover dalen;
- flya torar over oss
i overført tyding: tale høgt og rasande;
agitere sterkt, refse;
jamfør toretale
Døme
- tore mot regjeringa

-tøy

substantiv inkjekjønn

Opphav

same opphav som tøy (

Tyding og bruk

etterledd i ord for reiskap eller gjenstand til særskild bruk;
til dømes dekkjetøy, fartøy, køyretøy, leiketøy, seletøy og verktøy
etterledd i ord for produkt av bær eller frukt;
til dømes frysetøy og syltetøy
etterledd i ord for noko ein er redd for eller ikkje liker;
til dømes trolltøy og utøy (2

støkken

adjektiv

Opphav

norrønt stǫkkr

Tyding og bruk

skvetten, redd
som lett går sund

skitredd, skittredd

adjektiv

Tyding og bruk

veldig redd

Døme

ho er skitredd kakerlakkar

selskap

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå lågtysk, av selle ‘kamerat’, opphavleg ‘samling av kameratar’; jamfør norrønt selskapr

Tyding og bruk

omgang (2, 1), samvære (1)
Døme
- eg såg han i selskap med ein framand mann;
- kan du halde meg med selskap ei stund?
- eg er redd tenåringen er komen i dårleg selskap;
- han fekk seg hund for selskaps skuld
sosial samkome;
gjestebod, fest (3, 2)
Døme
- skal du ha selskap på bursdagen din?
- vi er bedne i selskap neste helg
- - barneselskap
  - cocktailselskap
  - juleselskap
samling av folk;
gruppe av menneske
Døme
- selskapet sit til bords no
- - reiseselskap
økonomisk verksemd
- - aksjeselskap
  - dotterselskap
  - IT-selskap
samskipnad med eit visst føremål;
lag (6)
Døme
- eit vitskapleg selskap
- - misjonsselskap
  - skogselskap

Faste uttrykk

det gode selskap
den fornemme og kultiverte delen av samfunnet;
ei leiande gruppe
etter skandalen vart ho kasta ut av det gode selskap

Resultater per side: