Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

luftdrag

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

svak vind;
Artikkelside

uro

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. fråvære av ro (2, 1);
    Døme
    • vere i uro;
    • med vinden kjem uro på havet
  2. skipling av ro og stille;
    Døme
    • det er uro i klassa;
    • høyre uroa frå gata
  3. kjensle av misnøye eller angst;
    Døme
    • ha uro i sjela;
    • kjenne ei stor uro over framtida;
    • hendinga vekte ei uro i henne;
    • tanken fylte han med uro
  4. (politisk) spent situasjon eller tilhøve;
    Døme
    • politisk uro;
    • uroa i massane auka;
    • landet er prega av sosial uro
  5. murring i kropp eller lemer;
    mild verk
    Døme
    • ha ei uro i nakken
  6. balansehjul i urverk
  7. opphengd leike eller pynt med delar som blir haldne i rørsle (og lagar lyd) av luftdrag eller innebygd motor
Artikkelside

ande 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt andi

Tyding og bruk

  1. luft som ein andar ut og inn;
    Døme
    • frisk, dårleg, vond ande;
    • dra anden;
    • sjå sin eigen ande i kaldt vêr;
    • ta anden frå ein
  2. det å ande (2, 1), puste
    Døme
    • ha tung ande
  3. lint og veikt luftdrag
    Døme
    • ein ande av vind over tunet

Faste uttrykk

  • Den heilage ande
    i kristendom: eksistensen til Gud som ein del av treeininga
  • gje opp anden
    døy
    • den gamle karen gav opp anden til slutt
  • halde i ande
    halde (nokon) i ein merksam eller spent tilstand
    • media held politikarane i ande
Artikkelside

blekkje 3, blekke 5

blekkja, blekka

verb

Opphav

av blake

Tyding og bruk

  1. slå, veifte med noko så det blir luftdrag
  2. brenne tjøre av tyrirøter i eit tett rom som ein blæs luft inn i
Artikkelside

aura

substantiv hankjønn

Opphav

av latin aura ‘pust, luftdrag’

Tyding og bruk

  1. utstråling eller stemning som karakteriserer ein person, ein gjenstand eller ein stad
    Døme
    • ein aura av makt;
    • ha ein aura av mystikk kring seg;
    • eit hotell med ein aura av gammal luksus
  2. i parapsykologi eller liknande: felt av (åndeleg) energi som omgjev menneske, dyr og planter, og som enkelte personar kan merke eller sjå
    Døme
    • analysere auraen;
    • auraen målast i fargar
  3. i medisin: førevarsel i form av sanseinntrykk, særleg før migrene- eller epilepsianfall
Artikkelside

kjøl 2

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør norrønt kylr; av kjøle (2

Tyding og bruk

  1. kaldt luftdrag;
  2. støkk, skjelv av noko nifst, vondt
    Døme
    • få seg ein kjøl
Artikkelside

svale 2

substantiv hokjønn

Opphav

av sval (2

Tyding og bruk

svalt luftdrag;
Artikkelside

kalde

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør islandsk kaldi ‘kaldt luftdrag’

Tyding og bruk

Artikkelside

drått

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt dráttr ‘dragning’; samanheng med dra

Tyding og bruk

  1. det å dra;
    jamfør andedrått
  2. drag av vind i lufta;
  3. avkastning eller forteneste (1) frå husdyrhald;
    jamfør avdrått
  4. reim (1) som bind saman bogtreet og oreringen på seletøyet til ein hest
  5. feste mellom seletøyet til ein hest og ein slede, plog eller liknande
Artikkelside