Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
53 treff

Nynorskordboka 53 oppslagsord

leven

substantiv inkjekjønn

Opphav

av lågtysk leven ‘liv’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • det er slikt leven på ungane;
    • framlegget skapte leven på årsmøtet
  2. Døme
    • gjere noko på leven;
    • halde leven med nokon
Artikkelside

lev

substantiv hankjønn

Opphav

frå bulgarsk ‘løve’

Tyding og bruk

mynteining i Bulgaria
Døme
  • 1 lev = 100 stotinki
Artikkelside

tur 3

substantiv hankjønn

Opphav

av ture (2

Tyding og bruk

leik, leven, lystig liv, ståk
Artikkelside

styre 2

styra

verb

Opphav

norrønt stýra

Tyding og bruk

  1. bestemme retninga til noko eller nokon;
    Døme
    • styre unna dei verste hola i vegen;
    • styre eit skip;
    • styre stega sine
    • brukt som adjektiv:
      • elektronisk styrt bensininnsprøyting
  2. i overført tyding: leie ei utvikling i ei viss retning
    Døme
    • styre samfunnsutviklinga;
    • styre unna vanskane
  3. stå i spissen for;
    Døme
    • styre rike og land;
    • styre huset for nokon;
    • styre verksemda med fast hand
  4. ha under kontroll;
    stagge, tøyme
    Døme
    • no må du prøve å styre deg;
    • styre sinnet sitt
  5. halde ei viss lei;
    Døme
    • båten styrte utover
  6. halde leven, vere uroleg;
    Døme
    • styre og ståke;
    • ungane styrte seg på låven
  7. i grammatikk: ta attåt seg, krevje ei viss form av eit tilknytt ord
    Døme
    • ordet ‘til’ styrer genitiv i norrønt

Faste uttrykk

  • kunne styre begeistringa si
    ikkje like;
    mislike
    • eg kan styre begeistringa mi for dette forslaget;
    • enkelte liker utviklinga, andre kan styre begeistringa si
  • styre med
    ordne eller stelle med
  • styre på
    jobbe intenst
    • styre på med pakking og flytting
Artikkelside

urokråke, uroskråke

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

person som skaper mykje leven, oppstyr eller trøbbel
Døme
  • ei politisk urokråke
Artikkelside

uro

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. fråvære av ro (2, 1);
    Døme
    • vere i uro;
    • med vinden kjem uro på havet
  2. skipling av ro og stille;
    Døme
    • det er uro i klassa;
    • høyre uroa frå gata
  3. kjensle av misnøye eller angst;
    Døme
    • ha uro i sjela;
    • kjenne ei stor uro over framtida;
    • hendinga vekte ei uro i henne;
    • tanken fylte han med uro
  4. (politisk) spent situasjon eller tilhøve;
    Døme
    • politisk uro;
    • uroa i massane auka;
    • landet er prega av sosial uro
  5. murring i kropp eller lemer;
    mild verk
    Døme
    • ha ei uro i nakken
  6. balansehjul i urverk
  7. opphengd leike eller pynt med delar som blir haldne i rørsle (og lagar lyd) av luftdrag eller innebygd motor
Artikkelside

syndig

adjektiv

Opphav

norrønt syndugr

Tyding og bruk

  1. som gjer eller fører til synd;
    som har synda;
    full av synd
    Døme
    • eit syndig menneske;
    • denne syndige verda
  2. Døme
    • halde eit syndig leven
  3. brukt som adverb: veldig
    Døme
    • ei syndig god kake

Faste uttrykk

  • i sitt syndige liv
    i heile sitt liv
    • eg har aldri i mitt syndige liv sett noko så gale
Artikkelside

romstere

romstera

verb

Opphav

frå lågtysk ‘arrestere, beslagleggje’

Tyding og bruk

  1. skape uorden;
    Døme
    • tjuvane hadde romstert forferdeleg
  2. halde leven, fare hardt fram;
    Døme
    • ungane romsterte ute i stova
Artikkelside

stim 3

substantiv inkjekjønn

Opphav

same opphav som stim (2

Tyding og bruk

Døme
  • ståk og stim
Artikkelside

tummel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. travel verksemd
    Døme
    • tummelen i storbyen
  2. røre, ståk, oppstyr, leven
    Døme
    • dans og tummel
Artikkelside