Avansert søk

Nynorskordboka 6 oppslagsord

is

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt íss

Tyding og bruk

frose vatn, frosen væske
Døme
- vatnet fraus til is;
- mesteparten av Grønland er dekt med is;
- hendene hennar var kalde som is
isbit
Døme
- whisky med is
islag på sjø, innsjø eller elv
Døme
- isen på fjorden måtte brytast opp med isbrytar;
- gå gjennom isen
iskrem, ispinne
Døme
- ha is til dessert;
- is er godt når det er varmt
- - krokanis
  - sjokoladeis

Faste uttrykk

bryte isen
vinne over motsetning, misstemning eller liknande
leggje noko på is
leggje til sides, utsetje handsaminga, dryge med å ta avgjerd
på tynn is
på usikker grunn;
i ein situasjon ein ikkje har kontroll på
eg trur det, men her er eg på tynn is
skyte is
om frosne ting, til dømes matvarer: få iskappe rundt seg når dei kjem i varmare luft eller vatn

tine 2

tina

verb

Opphav

norrønt þíðna

Tyding og bruk

få til å bli mjuk eller rennande
Døme
- tine isen;
- tine eit frose røyr;
- tine opp frosne grønsaker;
- tine fisken i kjøleskapet
bli mjuk eller rennande;
smelte (3, bråne
Døme
- isen tiner snart;
- sola får snøen til å tine
bli munter og snakkesalig;
tø (2
Døme
- få nokon til å tine opp

skyte is

Tyding og bruk

om frosne ting, til dømes matvarer: få iskappe rundt seg når dei kjem i varmare luft eller vatn;

Sjå: is

isskyte

isskyta

verb

Tyding og bruk

bli dekt av eit tynt islag

Døme

den frosne fisken isskaut da han vart lagd i vatn

frosen

adjektiv

Opphav

perfektum partisipp av fryse (

Tyding og bruk

stiv av frost, dekt av is, djupfrosen
Døme
- frosne marker;
- vatnet er frose
med kulde i kroppen, plaga av kulde;
kald;
frostal (2)
Døme
- bli frosen av å stå i ro;
- vere frosen på føtene;
- eg er så frosen av meg
- - blåfrosen
reddhuga, skvetten
Døme
- han er neimen ikkje frosen av seg
i overført tyding: stiv, urørleg
Døme
- eit frose blikk;
- fisken sprellar i lause lufta i eit frose sekund

fiskeprodukt

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

produkt av fisk

Døme

levere frosne fiskeprodukt