Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
62 treff

Nynorskordboka 62 oppslagsord

veit 1, veite 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt veit, veita; av veite (2

Tyding og bruk

  1. renne (1, 1) graven i bakken for å leie vatn bort frå til dømes ein åker eller ein veg;
    Døme
    • grave ei veit langs vegen for å leie unna vatnet
  2. smal gate i by;
    smal gang mellom hus;
    Døme
    • veitene i Trondheim
Artikkelside

årvand

adjektiv

Opphav

av år (3 og vand (2

Tyding og bruk

om jord og veksestad: som gjev ujamn, usikker avling frå år til år;
motsett årsikker
Døme
  • ein årvand åker
Artikkelside

åkerbruk

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør bruk (2

Tyding og bruk

det å dyrke åker for å drive planteproduksjon
Artikkelside

viltskade

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. skade som ville dyr gjer på skog, åker, eng og buskap
    Døme
    • søkje erstatning for viltskade
  2. skade på vilt (1)
    Døme
    • melde frå til Viltnemnda om viltskade
Artikkelside

sæde 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt sæði; av såd

Tyding og bruk

  1. frø som ein skal så eller har sådd;
    Døme
    • sædet er kome i jorda
  2. grøde (2, 1) av korn på åker
Artikkelside

turnipsåker

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

åker med turnips
Artikkelside

pløye

pløya

verb

Opphav

norrønt plǿgja

Tyding og bruk

  1. vende det øvste jordlaget med plog (1)
    Døme
    • pløye eit jordstykke
    • brukt som adjektiv:
      • pløgd mark
  2. bane veg, som med ein plog
    Døme
    • han pløgde seg gjennom folkemengda
  3. i overført tyding: føre, bringe
    Døme
    • avkastinga vart pløgd inn att i nye investeringar

Faste uttrykk

  • pløye gjennom
    lese ei bok eller eit dokument snøgt
    • han pløgde gjennom boka i løpet av ei helg
  • pløye ned
    1. få ned i jorda ved hjelp av plog
      • dei måtte pløye ned avlingane sine
    2. meie ned
      • gjerdet vart pløgd ned av bussen
  • pløye opp
    1. pløye (udyrka) mark (for å gjere ho klar til dyrking)
      • pløye opp ein åker
    2. øydeleggje ved å grave eller brøyte seg veg
      • snøskuterane pløyer opp skiløypene
    3. få opp av jorda ved hjelp av plog
      • han pløgde opp ein armring frå vikingtida
Artikkelside

plog

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt plógr

Tyding og bruk

  1. reiskap til å pløye åker med
    Døme
    • pløye jorda med plog
  2. reiskap til å brøyte og rydde veg med;
    jamfør snøplog
    Døme
    • brøyte vegen med plog
  3. formasjon eller stilling som liknar ein plog (2);
    jamfør ploge (2)
    Døme
    • grågjæsene flyg i plog;
    • skiløparen køyrer plog ned bakkane

Faste uttrykk

  • leggje under plogen
    pløye opp;
    dyrke opp
Artikkelside

harve 1, horve 1

harva, horva

verb

Tyding og bruk

arbeide åker ved å køyre over han med harv (1
Døme
  • harve åkeren

Faste uttrykk

  • harve over
    1. køyre over med harv
      • det tok ein time å harve over jordet
    2. skjelle ut
      • han harva over dei andre i debatten
    3. i idrett: sigre over
      • laget vart havra over
    4. gjere noko fort og overflatisk
      • han harva over alt han fekk tak i av bøker
    5. ha samlege
      • han vart heit og viril og ville harve over sambuaren
Artikkelside

åkerrull

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

reiskap til å rulle (2, 3) åker med;
Artikkelside