Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
212 treff

Nynorskordboka 212 oppslagsord

straum

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt straumr

Tyding og bruk

  1. sterk og jamn rørsle i væske eller gass
    Døme
    • det er sterk straum i elva
  2. væske eller gass som strøymer
    Døme
    • ein straum av lava kom frå fjellet
  3. stad der vatn eller sjø strøymer
    Døme
    • straumen ovanfor sundet;
    • fisken står i straumen
  4. jamn og rikeleg mengd;
    Døme
    • ein straum av bilar;
    • få ein straum av klager;
    • ein straum av ord;
    • ein straum av folk
  5. elektrisitet (1) (som følgjer leidningsnettet ut til forbrukarar)
    Døme
    • elektrisk straum;
    • ha innlagd straum på hytta;
    • spare på straumen;
    • straumen var borte i to timar

Faste uttrykk

  • følgje straumen
    følgje rådande oppfatning
  • gå mot straumen
    gå mot rådande oppfatning
  • i strie straumar
    i stor mengd
    • ølet flaut i strie straumar;
    • det kom folk i strie straumar
  • kjerringa mot straumen
    vrang og eigensindig person
Artikkelside

fyre

fyra

verb

Opphav

frå lågtysk; av fyr (2

Tyding og bruk

  1. Døme
    • fyre i omnen
  2. varme opp
    Døme
    • fyre med ved;
    • fyre med straum;
    • no må vi byrje å fyre

Faste uttrykk

  • fyre av
    skyte (1)
    • han fyrte av eit skot
  • fyre for kråkene
    sleppe ut varmen
  • fyre laus
    2. stille mange spørsmål eller kritisere
  • fyre opp
    1. tenne (1, 1)
      • fyre opp i peisen
    2. få til å bli meir livleg eller oppglødd;
      inspirere (1), stimulere
      • fyre opp stemninga;
      • dei fyrte opp kvarandre
Artikkelside

flod

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt flóð; samanheng med flyte (1

Tyding og bruk

  2. periodisk stiging i vasstanden i havvatn;
    stigande sjø;
    til skilnad frå fjøre (1, 1)
    Døme
    • det er flod mellom klokka to og åtte;
    • flod og fjøre
  3. høgaste vasstand når sjøen har stige;
    til skilnad frå fjøre (1, 2)
    Døme
    • det er full flod klokka ti
  4. stor, brei elv
  5. Døme
    • ei flod av tonar

Faste uttrykk

Artikkelside

flaum

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt flaumr; samanheng med flyte (1

Tyding og bruk

  1. høgare vasstand enn normalt i vassdrag eller innsjø;
    svært stor vassføring
    Døme
    • det er flaum i elva;
    • flaumen kom heilt uventa
  2. i overført tyding: stor mengd, straum
    Døme
    • ein flaum av turistar;
    • ein flaum av ord;
    • ein flaum av pengar
  3. Døme
    • eit dikt med flaum
Artikkelside

straumutkopling

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

utkopling av elektrisk straum
Døme
  • straumutkoplinga skuldast ein feil på linjenettet
Artikkelside

straumstyrke

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. styrke i havstraum, elvestraum eller liknande
    Døme
    • elva har særs varierande djupn og straumstyrke
  2. styrke i elektrisk straum
    Døme
    • straumstyrke blir målt i ampere
Artikkelside

straumstans

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

stans i tilførsla av elektrisk straum på grunn av reparasjon, feil i leidning eller liknande
Artikkelside

straumskavl

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

brotsjø i opprørt vatn, særleg når vind og straum går mot einannan
Døme
  • det var uråd å halde skuta på rett kjøl i straumskavlane
Artikkelside

straumsjø

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

opprørt, uroleg vatn med mykje straum (1) i;
jamfør sjø (4)
Artikkelside

straumlinje, straumline

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. i fysikk: bane som strøymande væske eller gass følgjer
  2. avrunda linje eller kontur (som gjev liten motstand ved rørsle i vatn eller luft)
  3. leidning som det går elektrisk straum gjennom;
Artikkelside