Avansert søk

17 treff

Nynorskordboka 17 oppslagsord

sope

sopa

verb

Opphav

norrønt sópa

Tyding og bruk

  1. reinse med kost;
    Døme
    • sope golvet;
    • sope i hop noko;
    • sope i saman noko
  2. skyve eller feie med rask rørsle
    Døme
    • stormen sopte hus og bryggjer på sjøen

Faste uttrykk

  • sope inn
    få tak i store mengder av noko verdifullt
    • sope inn pengar
  • sope til seg
    skaffe seg på grådig vis
    • sope til seg potten

supe 2

supa

verb

Opphav

norrønt súpa

Tyding og bruk

  1. dra (væske) inn i munnen;
    drikke, svelgje;
    jamfør supe (3
    Døme
    • han saup i seg suppa
  2. puste eller suge inn
    Døme
    • supe inn den kalde, reine lufta

sopen

adjektiv

Tyding og bruk

whist

substantiv hankjønn

Uttale

vist

Opphav

frå engelsk, truleg av whisk ‘feie, sope (inn stikk)'

Tyding og bruk

eit slags kortspel, oftast for fire personar
Døme
  • spele whist;
  • eit parti whist

sloe 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt slóði

Tyding og bruk

  1. slep av greiner eller småtre (brukt til å frakte høy på, sope unna snø med eller som bremse)
  2. (lang) slamp;

trål

substantiv hankjønn

Opphav

av engelsk trawl

Tyding og bruk

stor not (1 til å sope langs botnen
Døme
  • fiske med trål;
  • gå i trålen

søppelbrett

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør brett (2

Tyding og bruk

brett til å sope opp rusk og søppel frå golvet på;

søppel

substantiv inkjekjønn eller hokjønn

Opphav

samanheng med sope

Tyding og bruk

  1. verdilause restar frå industri, hushald eller liknande;
    Døme
    • tømme søppel;
    • gå ut med søppelet
  2. i overført tyding: noko som er verdilaust;
    Døme
    • filmen er berre noko søppel

feie

feia

verb

Opphav

av lågtysk vegen, norrønt fægja ‘gjere rein’; samanheng med fager

Tyding og bruk

  1. sope, reingjere med kost eller liknande
    Døme
    • feie pipa
  2. Døme
    • feie andre til side
  3. Døme
    • feie forbi

Faste uttrykk

  • feie av
    avvise (litt bryskt)
  • feie for eiga dør
    ordne sine eigne saker før ein bryr seg med andre
    • ho bør feie for eiga dør før ho kritiserer meg;
    • fei for di eiga dør!
  • feie noko under teppet
    skyve problem eller liknande unna
  • nye kostar feiar best
    nye folk er ivrige og flinke i arbeidet

sope til seg

Tyding og bruk

skaffe seg på grådig vis;
Sjå: sope
Døme
  • sope til seg potten