Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
48 treff

Nynorskordboka 48 oppslagsord

genser

substantiv hankjønn

Opphav

etter engelsk guernsey (shirt) ‘trøye frå øya Guernsey’

Tyding og bruk

heil, strikka trøye til å trekkje over hovudet
Døme
  • ha genser utanpå skjorta
Artikkelside

stretch

substantiv hankjønn

Uttale

stretsj

Opphav

frå engelsk ‘strekk, elastisitet’

Tyding og bruk

  1. tøy av elastisk garn
    Døme
    • ein genser i raud stretch
  2. innebygd fleksibilitet i eit stoff;
    Døme
    • ei jakke med god stretch;
    • eg vil helst ha klede med stretch i
Artikkelside

varm

adjektiv

Opphav

norrønt varmr

Tyding og bruk

  1. som har høg temperatur;
    som gjev varme;
    Døme
    • varmt og kaldt vatn;
    • rykande varm suppe;
    • omnen var gloande varm;
    • vere sveitt og varm;
    • varmt i vêret;
    • reise til varmare strøk;
    • det er to grader varmare enn normalen;
    • måndag blir den varmaste dagen denne veka
    • brukt som substantiv:
      • servere litt varmt til kvelds
  2. som held godt på varmen
    Døme
    • ein varm genser
  3. fersk, ny
    Døme
    • følgje eit varmt spor
  4. om farge: som inneheld nyansar av raudt eller gult og gjev inntrykk av varme
    Døme
    • måle himmelen i varme fargar
  5. prega av sterke kjensler
    Døme
    • bli opphissa og varm
    • brukt som adverb:
      • gå varmt føre seg
  6. hjarteleg, kjenslefylt
    Døme
    • ein varm smil;
    • varme ord;
    • ei varm røyst;
    • arbeide for eit varmare samfunn
    • brukt som adverb:
      • tale varmt for noko

Faste uttrykk

  • bli varm i trøya
    venje seg til forholda
  • gå ei kule varmt
    bli ein oppheita situasjon;
    kome til ein konfrontasjon med høg temperatur
    • når det vart for mykje stress, kunne det gå ei kule varmt
  • gå varm
    bli overoppheita
    • maskinen gjekk varm
  • halde ei sak varm
    halde interessa oppe for ei sak
  • smi medan jernet er varmt
    nytte eit lagleg høve når det byr seg
  • varm om hjartet
    glad, rørt
    • ho blir varm om hjartet når ho tenkjer på hjelpa ho fekk
Artikkelside

collegegenser

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

langerma genser i mjukt stoff, gjerne med trykk (3, 8)
Artikkelside

ytst

adjektiv

Opphav

norrønt ýztr; jamfør ytre (2

Tyding og bruk

  1. som er lengst ute;
    som ligg lengst borte (frå midten);
    motsett inst
    Døme
    • bu på den ytste garden;
    • reise til dei ytste øyane;
    • sitje på ytste odden;
    • frå den ytste landsenden;
    • skrelle av det ytste skalet;
    • ta plaster på den ytste delen av fingeren
    • brukt som adverb:
      • balansere ytst på kanten;
      • han sat ytst på benken;
      • fiske ytst ute på neset;
      • ytst hadde han ein tjukk genser
  2. av høgste grad;
    sterkast, best, mest ekstrem
    Døme
    • i den ytste einsemd;
    • i den ytste naud;
    • desse synspunkta blir rekna til ytste venstrefløy
  3. med mest ugagnleg utfall;
    verst
    Døme
    • til dei ytste konsekvensar;
    • i ytste fall kan han straffast med fengsel

Faste uttrykk

  • den ytste dagen
  • gjere sitt ytste
    gjere det ein kan;
    yte sitt beste
  • til det ytste
    til grensa av det moglege;
    i aller høgste grad
    • spenninga er driven til det ytste;
    • utnytte noko til det ytste;
    • han er harmfull til det ytste
Artikkelside

spencerkjole, spenserkjole

substantiv hankjønn

Uttale

spenˊserkjole

Opphav

av engelsk spencer ‘kort jakke, vest’

Tyding og bruk

kjole med selar eller ein vestliknande overdel (som ein bruker genser eller bluse inni)
Artikkelside

utanpå, utapå

preposisjon

Tyding og bruk

  1. på den utvendige sida av noko;
    på utsida, på yttersida;
    ytst
    Døme
    • skrive adressa utanpå konvolutten;
    • ta ein genser utanpå blusen
  2. brukt som adverb: på utsida
    Døme
    • huset er blått og kvitt utanpå

Faste uttrykk

  • liggje tjukt utanpå
    vere lett å sjå eller merke på nokon
    • at han er forelska, ligg tjukt utanpå han
  • sjå utanpå
    forstå eller døme etter den ytre framtoninga
    • det er ikkje lett å sjå utanpå om nokon har ein kronisk sjukdom
Artikkelside

sebrastripete

adjektiv

Tyding og bruk

som har svarte og kvite striper
Døme
  • ein sebrastripete genser
Artikkelside

raglanfelling

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

felling (5) der ein feller jamt frå armhole til halslinning på ein genser eller ei jakke;
Artikkelside

spøte 2

spøta

verb
kløyvd infinitiv: spøta

Opphav

av spøte (1

Tyding og bruk

binde og knyte saman lykkjer av garn ved hjelp av strikkepinnar eller maskin, til tekstil som kan nyttast til klede og liknande;
Døme
  • spøte ein genser;
  • spøte opp att hælen på ein sokk
Artikkelside