Avansert søk

16 treff

Nynorskordboka 16 oppslagsord

gane 2

gana

verb
kløyvd infinitiv: -a

Opphav

norrønt gana

Tyding og bruk

  1. fjerne gan frå fisk;
    sløye
    Døme
    • gane fisk
  2. hogge toppen av tre, særleg lauvtre;

gane 1

substantiv hankjønn

Opphav

samanheng med norrønt gan ‘gap, skrik’

Tyding og bruk

  1. skiljevegg mellom munn- og nasehola;
    tak i munnhola;
    Døme
    • den harde ganen;
    • den mjuke ganen
  2. gane (1, 2) tenkt som stad for smakssansen
    Døme
    • ein kresen gane;
    • maten var ei oppleving både for sinn og gane

Faste uttrykk

palatal 2

adjektiv

Opphav

av latin palatum ‘gane’

Tyding og bruk

om språklyd: som blir uttalt med tungeryggen mot den fremre delen av ganen (den harde ganen)
Døme
  • kj-lyden i ‘kjøpe’ og ‘kino’ og j-lyden i ‘gjerde’ og ‘gilde’ er palatal;
  • i skrift blir palatal uttale av ‘mann’ ofte vist som ‘mainn’

gag 2

adjektiv

Opphav

norrønt gag- i samansetningar; samanheng med gane (1

Tyding og bruk

  1. som står bøygd attover;
    bakoverbøygd, krum
    Døme
    • gag hals;
    • gag ljå

tungespisslyd, tungespissljod

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

språklyd som blir artikulert med tungespissen (mot leppe, tenner eller gane);

sildeganing

substantiv hokjønn

Opphav

jamfør gane (2

Tyding og bruk

det å ta gjeller og innvolar ut av sild

open gane

Tyding og bruk

gan

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør gane (2

Tyding og bruk

innvolar og gjeller på fisk

ganejente

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

om eldre forhold: jente som sløyer fisk;

haremunn

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

forelda nemning for munn med leppe-kjeve-gane-spalte