Avansert søk

15 treff

Nynorskordboka 15 oppslagsord

diagram

substantiv inkjekjønn

Opphav

av gresk dia- og -gram

Tyding og bruk

skjematisk figur eller teikning som viser tilhøvet mellom storleikar eller utviklinga av ein storleik
Døme
  • teikne eit diagram;
  • sjå diagrammet på side 14

læringskurve

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

kurve (1, 2) over læringsutvikling (i eit diagram)

Faste uttrykk

  • bratt læringskurve
    det å lære mykje nytt på svært kort tid
    • spelarane har hatt ei bratt læringskurve

stolpe 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt stolpi

Tyding og bruk

  1. (fastståande) stokk;
    påle, tjukk stong
    Døme
    • gjerdestolpe;
    • grindstolpe;
    • lyktestolpe;
    • telefonstolpe;
    • bruke berre impregnerte stolpar
    • målstong
      • skotet gjekk i stolpen og inn
    • loddrett stokk i bindingsverk
      • svalvegger av stavverk med dekorativt utforma stolpar på hjørna
  2. oppståande stykke, til dømes merke i ei uniformslue, søyle i eit diagram, loddrett strekfigur i stoff, hekle- eller strikkearbeid
    Døme
    • ei skjorte med stolpe i halsen
  3. (ledd som er ei) måleining i målband brukt på storfe
    Døme
    • ein stolpe er ¹⁄₃₂ av ei alen

plotte

plotta

verb

Tyding og bruk

merkje av på kart, i diagram eller liknande (til dømes ein posisjon, ei rørsle eller ei hending)
Døme
  • dei plottar punkta på arket

Faste uttrykk

  • plotte inn
    føre inn i eit grafisk eller elektronisk system
    • dei plotta inn anløpshamnene til skipet;
    • arbeidsoppgåvene vart plotta inn i systemet

tilstandsdiagram

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

diagram som syner endringar i temperatur, trykk eller liknande

bratt

adjektiv

Opphav

norrønt brattr

Tyding og bruk

  1. som hallar mykje;
    Døme
    • ein bratt bakke
    • brukt som adverb:
      • vegen steig bratt
  2. om forhold som ein kan illustrere som ei kurve i eit diagram: brå og kraftig
    Døme
    • eit bratt fall i realløna;
    • det vart ei bratt læringskurve for den nye statsråden
    • brukt som adverb
      • folketalet i området har gått bratt nedover
  3. om kroppshaldning: rak (2, 1), rett (3, 1)
    Døme
    • bratt i nakken;
    • halde seg rak og bratt i ryggen

knekkpunkt

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. punkt der ei linje (i diagram) gjer ein knekk
  2. punkt i eit forløp der det skjer ei brå endring
    Døme
    • den økonomiske utviklinga ser ut til å fått eit knekkpunkt

trediagram

substantiv inkjekjønn

Opphav

til tre (1

Tyding og bruk

diagram som viser over- og underordning ved hjelp av linjer som liknar eit tre, til vanleg vendt opp ned

-gram

substantiv inkjekjønn

Opphav

same opphav som gram (2

Tyding og bruk

suffiks som lagar substantiv om noko som er skrive eller oppteikna;
i ord som diagram, monogram og telegram

dia-

prefiks

Opphav

av gresk dia ‘tvers igjennom’

Tyding og bruk

gjennom, mellom;
i ord som diagram, dialog og diameter