Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
19 treff

Nynorskordboka 19 oppslagsord

berge

berga

verb

Opphav

norrønt bjarga, opphavleg ‘gøyme’

Tyding og bruk

  1. føre eller hjelpe til ein trygg stad frå ein stad der det er fare for skade eller øydelegging;
    ta vare på
    Døme
    • berge ein druknande;
    • berge livet
  2. hauste (inn)
    Døme
    • berge høyet i hus;
    • berge kornet i hus;
    • berge potetene i hus
  3. i idrett, i overført tyding: unngå tap, nedrykk
    Døme
    • laget berga sigeren

Faste uttrykk

  • berge seg
    1. (greie å) livnære seg
      • ha lite å berge seg med
    2. (greie å) redde seg
      • berge seg gjennom mange farar
    3. halde seg, styre seg
      • eg kunne ikkje berge meg for lått
  • berge segl
    minke på seglføringa (i sterk vind)
Artikkelside

berg

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt berg, bjarg

Tyding og bruk

  1. heil eller samanhengande steinmasse;
    Døme
    • byggje på berg;
    • nakne berget stikk fram
  2. fjellslag, bergart
    Døme
    • hardt berg
  3. stor høgd av berg (1);
    (lite) fjell
    Døme
    • mellom bakkar og berg utmed havet;
    • stø som berg
  4. stor haug, dunge
    Døme
    • eit berg av mjølsekker

Faste uttrykk

  • her på berget
    (frå Holbergs ‘Erasmus Montanus’) her heime
  • stå som i berg
    stå heilt fast
    • maskinen stod som i berg
  • tru kan flytte berg
    tru kan utrette store ting
Artikkelside

tørrskodd, turrskodd

adjektiv

Tyding og bruk

som har berga føttene tørre
Døme
  • kome seg tørrskodd over elva med å hoppe på steinane;
  • gå tørrskodd frå garasjen til leilegheita
Artikkelside

våpenhjelp

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. hjelp til å skaffe våpen
    Døme
    • gje våpenhjelp til ein av sine allierte
  2. militær hjelp;
    støtte av væpna styrke
    Døme
    • byen vart berga grunna utanlandsk våpenhjelp
Artikkelside

utfria, utfridd

adjektiv

Tyding og bruk

særleg i religiøst språk: som har vorte berga;
som har vorte frelst (1
Døme
  • utfria sjeler
Artikkelside

under 1

substantiv inkjekjønn

Uttale

un´der

Opphav

norrønt undr

Tyding og bruk

overnaturleg hending eller gjerning med lykkeleg utfall;
Døme
  • bli frisk ved eit under;
  • berre eit under kan redde laget frå nedrykk;
  • det var eit under at vi berga oss

Faste uttrykk

  • opp i under over
    svært forundra over (noko)
    • vere opp i under over utfallet
Artikkelside

behald

substantiv ubøyeleg

Uttale

behalˊd

Opphav

frå lågtysk; jamfør behalde

Tyding og bruk

berre i faste uttrykk

Faste uttrykk

  • ha orda sine i behald
    ha dekning for det ein har sagt
  • i behald
    1. ikkje tapt eller øydelagt
      • kome frå det med liv og lemer i behald
    2. ubrukt;
      urørt;
      att, igjen
      • ha noko pengar i behald
  • i god behald
    uskadd og trygg;
    berga;
    intakt
    • kome heim i god behald
Artikkelside

årveg

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. Døme
    • korleis står årvegen?
  2. Døme
    • årvegen var berga i hus;
    • det vart bra årveg i år
Artikkelside

svinehell

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

uventa, utruleg hell (1);
jamfør svine- (2)
Døme
  • bli berga av eit svinehell
Artikkelside

sveltefôre, sveltefore

sveltefôra, sveltefora

verb

Tyding og bruk

  1. fôre (buskap) så snautt at livet berre så vidt blir berga
    Døme
    • før var det vanleg å sveltefôre buskapen
  2. i overført tyding: gje for lite
    Døme
    • vi blir sveltefôra på utanlandsk litteratur i nynorsk omsetjing
Artikkelside