Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
16 treff

Nynorskordboka 16 oppslagsord

vektar

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med vakt (1

Tyding og bruk

  1. om eldre forhold: offentleg tilsett vaktperson som sytte for orden i ein by (om natta), varsla brann og ropte ut klokkeslett og vindretning
  2. person som gjer vaktteneste for eit vaktselskap;
    Døme
    • jobbe som vektar
Artikkelside

gjenbuar

substantiv hankjønn

Opphav

av gjen- ‘rett ovanfor, tvers ovanfor’ og -buar

Tyding og bruk

nabo som bur rett ovanfor;
Døme
  • naboar og gjenbuarar blir varsla direkte
Artikkelside

umeld

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje er avtalt på førehand
    Døme
    • kome på ein umeld visitt
  2. som ikkje er varsla i vêrmeldinga
    Døme
    • umelde regnbyer
Artikkelside

tredjeperson

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. person som står utanfor ei sak eller eit tilhøve mellom to personar
    Døme
    • bruke ein nøytral tredjeperson som meklar;
    • det var ein tredjeperson som varsla politiet
  2. synsvinkel frå utsida av ein person eller ein karakter som inneber at pronomen i tredjeperson (3) eller tilsvarande blir brukte
    Døme
    • romanen blir fortalt i tredjeperson;
    • snakke om seg sjølv i tredjeperson
  3. grammatisk trekk som viser at bodskapen gjeld korkje avsendaren eller mottakaren
    Døme
    • 'ho' og 'dei' er tredjeperson;
    • skrive noko i 3. person fleirtal
Artikkelside

vippe 2

substantiv hokjønn

Opphav

jamfør vippe (3

Tyding og bruk

  1. heiseapparat med stong som ein kan vippe opp og ned over ein bom;
    jamfør vippebrønn
  2. leikeapparat i form av ein planke som balanserer på ei støtte i midten og som to barn kan vippe opp og ned på;
  3. elektronisk krins med to tilstandar han kan skifte mellom
  4. om eldre forhold: apparat som varsla overforbruk av elektrisk straum med automatisk inn- og utkopling
Artikkelside

varslarsak

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

sak om kritikkverdige eller ulovlege tilhøve som nokon har varsla om;
Artikkelside

varslingssak

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

sak om kritikkverdige eller ulovlege forhold som det er vorte varsla om;
Artikkelside

varsle

varsla

verb

Opphav

av varsel

Tyding og bruk

  1. informere om fare, lovbrot eller liknande;
    Døme
    • varsle politiet;
    • dei varslar med lyssignal;
    • han varsla om mobbing;
    • det vart varsla om glatte vegar;
    • hunden varslar
  2. gje melding om noko som skal skje
    Døme
    • varsle streik frå måndag;
    • tromma varslar at no kjem noko nytt;
    • det er varsla kuling
  3. vere teikn på;
    Døme
    • den gamle trua at uglar varslar død
Artikkelside

lockout

substantiv hankjønn

Uttale

låkˊkaot

Opphav

frå engelsk , av lock out ‘stengje ute’

Tyding og bruk

arbeidsstans som ein arbeidsgjevar eller ei arbeidsgjevarforeining set i verk for å få gjennom krav i ein arbeidskonflikt;
til skilnad frå streik
Døme
  • NHO varsla lockout;
  • det vart streikar og lockoutar
Artikkelside

krapp

adjektiv

Opphav

norrønt krappr

Tyding og bruk

  1. kort, brå, skarp
    Døme
    • skiltet varsla krappe svingar;
    • ein krapp unnamanøver;
    • krappe smell
    • brukt som adverb
      • leggje sykkelen krapt over til høgre
  2. om bølgje: høg, bratt, kraftig
    Døme
    • motvind og krappe bølgjer
  3. om sjøgang: med bratte bølgjer som kjem snøgt på kvarandre
    Døme
    • ein liten båt i krapp sjø
Artikkelside