Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
118 treff

Nynorskordboka 118 oppslagsord

toalett

substantiv inkjekjønn

Opphav

fransk toilette, diminutiv av toile ‘lerret, duk (på toalettbord)'

Tyding og bruk

  1. skål med avløp til menneskeavføring og -urin;
    Døme
    • gå på toalettet
  2. rom med toalett (1) der ein kan stelle seg
  3. Døme
    • vise fram nytt toalett

Faste uttrykk

  • gjere toalett
    vaske, stelle og kle seg
Artikkelside

barbie

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

varemerke

Tyding og bruk

  1. dokke (1, 1) i hard plast som skal modellere ei kvinne, til å kle av og på og pynte
    Døme
    • sy eigne klede til barbien;
    • ynskje seg ei bok og ikkje ein barbie til jul
  2. i overført tyding: kvinne som blir oppfatta som svært pynta og kunstig
    Døme
    • sjå ut som ein levande barbie
Artikkelside

zombie

substantiv hankjønn

Uttale

såmˊbi

Opphav

frå engelsk

Tyding og bruk

  1. i voodoo: person som gjennom magi er gjord til viljelaus reiskap for ein trollmann
  2. Døme
    • kle seg ut som ein zombie
  3. i overført tyding: unormalt sløv person
    Døme
    • pasientane går rundt som neddopa zombiar
Artikkelside

vågal

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som tek stor risiko på seg;
    Døme
    • ho er vågal som går på nattgammal is
  2. som fører med seg fare;
    Døme
    • ei vågal ferd
  3. som avvik frå det som er vanleg eller sømeleg;
    Døme
    • ein vågal kjole;
    • kle seg i eit vågalt kostyme
Artikkelside

vikinghjelm

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. hjelm frå vikingtida
    Døme
    • eit gravfunn med vikinghjelm
  2. hjelm som skal førestille ein vikinghjelm (1)
    Døme
    • kle seg ut med vikinghjelm
Artikkelside

fôre 5, fore 5

fôra, fora

verb

Opphav

same opphav som fôre (5; av fôr (2

Tyding og bruk

  1. Døme
    • fôre ei kåpe
    • brukt som adjektiv
      • ei fôra jakke
  2. i snikring: kle med dekkjande lag
    Døme
    • fôre ut ein vegg
Artikkelside

skifte 2

skifta

verb

Opphav

norrønt skipta

Tyding og bruk

  1. ta i staden for noko anna;
    Døme
    • skifte bustad;
    • andletet skiftar farge;
    • han skifta skjorte
  2. kle seg om
    Døme
    • eg må heim og skifte først
  3. flytte (jernbanevogner)
    Døme
    • toget gjer eit opphald medan ein skiftar
  4. gje kvarandre gjensidig;
    Døme
    • skifte vondord;
    • skifte augekast
  5. fordele verdiar, eigedelar og gjeld i eit dødsbu
    Døme
    • skifte eit bu
  6. endre seg, veksle
    Døme
    • vêret skifta alt i eitt
    • brukt som adjektiv:
      • skiftande bris;
      • eit skiftande landskap

Faste uttrykk

  • skifte beite
    gå over i anna verksemd;
    ta til med noko nytt
  • skifte ham
    1. få ny ham (1)
    2. heilt skifte utsjånad eller lynne
      • bygdesenteret har skifta ham
  • skifte på
    byte på (å gjere noko)
  • skifte roret
    leggje roret over til den motsett side
  • skifte sol og vind
    ta rettferdige omsyn til begge sider
  • skifte ut
    byte ut, fornye
Artikkelside

tapetsere

tapetsera

verb

Tyding og bruk

  1. kle vegg med tapet
    Døme
    • vi skal tapetsere ein vegg på kjøkenet
  2. dekkje fullstendig
    Døme
    • dei tapetserte rommet med plakatar av kjende artistar
  3. om møbel: trekkje om

Faste uttrykk

  • tapetsere sigerspallen
    ta dei tre første plassane i ein konkurranse
    • nordmennene tapetserte sigerspallen
Artikkelside

gammaldags, gamaldags

adjektiv

Tyding og bruk

  1. særmerkt for ei eldre tid;
    umoderne, avleggs
    Døme
    • ein gammaldags hatt;
    • eit gammaldags syn på læring;
    • du er for gammaldags
    • brukt som adverb
      • kle seg gammaldags
  2. Døme
    • feire god, gammaldags jul
Artikkelside

gjere toalett

Tyding og bruk

vaske, stelle og kle seg;
Sjå: toalett
Artikkelside