Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
20 treff

Nynorskordboka 20 oppslagsord

skiskyting

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

skisport der ein går fort på ski og har stopp der ein både ståande og liggjande skal skyte på ein blink frå 50 meters avstand
Døme
  • i skiskyting bruker dei finkalibra gevær;
  • VM i skiskyting
Artikkelside

skyte

skyta

verb

Opphav

norrønt skjóta, opphavleg ‘setje i rask rørsle’

Tyding og bruk

  1. sende av stad kule, prosjektil eller pil med våpen
    Døme
    • skyte på blink;
    • skyte med pil og boge;
    • skyte med skarpt;
    • ho skyt skot på skot;
    • dei skaut varselskot
  2. bruke skytevåpen for å drepe
    Døme
    • skyte elg;
    • han tilstod før han skaut seg;
    • dei vart skotne og drepne i kampar
    • brukt som adjektiv:
      • ein skoten fugl
  3. Døme
    • skyte ut ei tomt;
    • dei varslar før dei skyt;
    • han har skote bort ein bergknaus
  4. i lagspel: sende ball eller puck (i eller mot mål)
    Døme
    • ho får ballen og skyt mål;
    • han har skote i tverrliggjaren
  5. Døme
    • skyte slåa for døra;
    • skyte ut båten
  6. strekkje i vêret
    Døme
    • katten skyt rygg
  7. sende ut
    Døme
    • auga skaut lyn;
    • fjorden skyt armane sine inn i landet
  8. strekkje seg
    Døme
    • eit nes skyt ut i vatnet
  9. begynne å gjere stor fart;
    haste av stad
    Døme
    • skyte fart;
    • skyte forbi i stor fart;
    • skyte fram som ei kule
  10. kome fram;
    vise seg
    Døme
    • ein tanke skaut opp i henne
  11. setje skot;
    spire
    Døme
    • treet skyt knoppar;
    • eika skaut nye skot;
    • åkeren har skote
  12. Døme
    • skyte naturscener
  13. brukt som adjektiv: svært sliten;
    utkøyrd
    Døme
    • han kjende seg heilt skoten

Faste uttrykk

  • ikkje skyte på pianisten
    ikkje kritisere nokon som berre utfører ordre
  • skyte fram
    1. skuve framover i tid
      • dei har skote fram avgjerda til neste møte
    2. strekkje fram (kroppsdel)
      • skyte fram brystet
    3. vekse fram;
      gro
      • knoppar skyt fram
  • skyte frå hofta
    1. skyte raskt medan ein stør eit handvåpen mot hofta
      • dei veit korleis ein skyt frå hofta utan å sikte
    2. kommentere utan å tenkje seg om
      • valforskaren skaut frå hofta
  • skyte gullfuglen
    få ei brå vinning;
    gifte seg til rikdom;
    leggje gullegget
  • skyte hjartet opp i livet
    ta mot til seg
  • skyte i vêret
    1. rage høgt
      • fjelltoppen skaut i vêret framfor oss
    2. vekse fort
      • jenta har skote i vêret;
      • prisane skyt i vêret
  • skyte inn
    1. om skytevåpen: stille inn eller prøve ut
      • skyte inn ei børse
    2. innvie ved å avfyre skot
      • dei skaut inn det nye året
    3. føye til, smette inn
      • skyte inn ein merknad
    4. betale inn
      • kommunen skyt inn fleire millionar
  • skyte ned
    1. skade eller drepe med skotvåpen
      • han vart skoten ned
    2. skyte opp i lufta og treffe noko
      • skyte ned eit fly
  • skyte over mål
    bruke for sterke middel og derfor mislykkast;
    overdrive
    • kritikken skaut over mål
  • skyte saman
    samle saman;
    spleise
    • dei skyt saman til reisepengar
  • skyte seg
    ta livet av seg med skytevåpen
    • han skaut seg i hovudet med hagla
  • skyte seg inn under
    dekkje seg bak
    • dei skyt seg inn under tidlegare inngåtte avtaler
  • skyte seg sjølv i foten
    gjere ein feil som skader ein sjølv
  • skyte til
    leggje til
    • dei skyt til midlar for at tenesta skal bli utført
Artikkelside

glimt

substantiv inkjekjønn

Opphav

av glimte

Tyding og bruk

  1. brå, kort lysning;
    Døme
    • eit glimt av lys;
    • ha eit glimt i auget
  2. kortvarig inntrykk, skimt, gløtt
    Døme
    • sjå eit glimt av byen;
    • få eit glimt av korleis det kunne vore;
    • vise nokre glimt frå Peru
  3. Døme
    • eit glimt av håp;
    • ho sa det med eit glimt av humor

Faste uttrykk

  • med eit glimt i auget
    med ein humoristisk undertone
    • ho sa det med eit glimt i auget
Artikkelside

blinke 1

blinka

verb

Opphav

av blink (1; samanheng med blank

Tyding og bruk

setje merke på tre som skal hoggast
Døme
  • vere i skogen og blinke

Faste uttrykk

  • blinke ut
    1. velje ut og setje merke på tre som skal hoggast
    2. i overført tyding: sjå seg ut, velje ut til ei viss oppgåve
      • blinke ut tre kandidatar
Artikkelside

blink 1

substantiv hankjønn

Opphav

frå tysk

Tyding og bruk

  1. merke til å sikte eller skyte på;
    (svart, rund) flekk midt i ei skyteskive
    Døme
    • skyte på blink;
    • treffe blinken;
    • skyte blink
  2. merke på trestamme etter blinking;
    jamfør blinke (1
  3. samling av tre som er blinka (1
    Døme
    • selje blinken på rot

Faste uttrykk

  • fylle blinken
    i skiskyting: treffe alle blinkane på skyteskive
    • på tredje skyting imponerte han med å fylle blinken
  • midt i blinken
    nett det ein ynskjer;
    heilt rett
    • dette må vere ei bok midt i blinken for deg
Artikkelside

augeblink, augneblink

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; jamfør blink (2

Tyding og bruk

  1. ørlita stund
    Døme
    • det varte berre ein augeblink;
    • vent ein augeblink!
  2. visst tidspunkt;
    Døme
    • nyte augeblinken;
    • ein historisk augeblink

Faste uttrykk

  • for augeblinken
    nett no;
    for tida
    • for augeblinken ser alt bra ut
  • i augeblinken
    nett no;
    for tida
    • i augeblinken er det inga krise
  • i neste augeblinken
    like etter
  • i same augeblinken
    samtidig
  • i siste augeblink
    i siste liten
  • kvar augeblink
    kva tid som helst
    • toget kjem kvar augeblink
  • på augeblinken
    med éin gong
    • dei vart sende ut av landet på augeblinken
  • på ein augeblink
    på svært kort tid
    • hovudverken var over på ein augeblink
Artikkelside

fylle blinken

Tyding og bruk

i skiskyting: treffe alle blinkane på skyteskive;
Sjå: blink
Døme
  • på tredje skyting imponerte han med å fylle blinken
Artikkelside

midt i blinken

Tyding og bruk

nett det ein ynskjer;
heilt rett;
Sjå: blink
Døme
  • dette må vere ei bok midt i blinken for deg
Artikkelside

lynblink

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. blink av lyn;
    Døme
    • eit torevêr med kraftige lynblinkar
  2. kort og kraftig blink;
    Døme
    • fyret sende ut tre lynblinkar i minuttet
Artikkelside

blik

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt blik ‘glans’

Tyding og bruk

  1. vindstille på sjøen;
    jamfør havblik
  2. lys eller kvit flekk
  3. kvitt merke som tener til signal
  4. Døme
    • tusen blik ifrå dei skjelvande lauva
Artikkelside