Avansert søk

Vanleg søk

Nynorskordboka 69 oppslagsord

tilbakebetalingsmetode

substantiv hankjønn

Opphav

etter engelsk pay-back-method

Tyding og bruk

utrekning for å finne ut kor raskt ei investering er betalt tilbake

Artikkelside

tiend

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt tíund ‘tidel’; etter latin

Tyding og bruk

om eldre forhold: avgift til kyrkja som vart betalt med ein tidel av årsinntekta eller av årsavlinga
Døme
- betale tiend
frivillig gåve til kyrkjeleg arbeid
Døme
- gje tiend

Artikkelside

ordentleg

adjektiv

Opphav

frå tysk; av orden

Tyding og bruk

ordinær (1), sedvanleg
ekte (2, retteleg, skikkeleg
Døme
- eit ordentleg hotell;
- han er så ordentleg
- brukt som adverb:
  få ordentleg betalt
brukt som forsterkande adverb: til gagns, svært
Døme
- bli ordentleg sint

Artikkelside

vekslepengar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

pengar ein får att etter å ha betalt med ein større pengeverdi enn det noko kostar
Døme
- han fekk att 23 kroner i vekslepengar
(lause) myntar;
skiljemynt
Døme
- ha lomma full av vekslepengar

Faste uttrykk

berre vekslepengar
berre små summar;
småpengar
i dag er 10 kr berre vekslepengar

Artikkelside

vekselobligasjonslån

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

banklån som blir betalt attende i avdrag, og der det ved kvart avdrag blir utferda ein obligasjon (2) på restsummen

Artikkelside

krevje

krevja

verb

kløyvd infinitiv: krevja

Opphav

norrønt krefja

Tyding og bruk

be om noko på ein myndig måte;
forlange at noko blir gjort, sett i verk eller liknande;
gjere krav på
Døme
- krevje betaling;
- ha noko å krevje i buet;
- krevje lydnad;
- krevje retten sin;
- dei kravde erstatning frå flyselskapet;
- kunden krev å få heve kjøpet
vere naudsynt for at noko skal eksistere, fungere eller lukkast;
ha til føresetnad
Døme
- arbeidet kravde mykje tid;
- huset krev mykje vedlikehald
vere skuld i eit stort tap;
koste (1, 3)
Døme
- ulykka kravde fleire menneskeliv

Faste uttrykk

krevje inn
forlange at noko blir betalt
krevje inn skatt;
laget kravde inn medlemspengar
krevje si kvinne
gjere det naudsynt å trå til med full kraft;
jamfør krevje sin mann
100 reisedøgn i året krev si kvinne
krevje sin mann
gjere det naudsynt å trå til med full kraft;
jamfør krevje si kvinne
det kravde sin mann å drive garden
krevje sitt
føre med seg visse krav eller utfordringar
eit stort hus med mange barn kravde sitt

Artikkelside

æresgjeld

substantiv hokjønn

Opphav

etter fransk dette d’honneur

Tyding og bruk

gjeld som det er ei æressak å få betalt

Døme

stå i æresgjeld til nokon

Artikkelside

svin

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt svín; samanheng med su (

Tyding og bruk

klauvdyr i svinefamilien med kraftig kropp og spist hovud med små auge og tryne
- - tamsvin
  - villsvin
  - vortesvin
husdyr av svinefamilien med tjukk kropp, korte bein, små auge og tryne;
gris (1, 1)
Døme
- drive oppdrett av svin
kjøt av svin (2), nytta til mat
Døme
- velje lyst kjøt, altså svin eller kylling
rå og omsynslaus skapning, særleg menneske
Døme
- han slo meg, det svinet;
- vere eit svin til å ta seg betalt;
- det svinet av ei ku er i åkeren att

Faste uttrykk

full som eit svin
svært full (3)
ha svin på skogen
ha misgjerningar å løyne
kaste perler for svin
gje noko verdifullt til personar som ikkje kan verdsetje det

Artikkelside

utlegg

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

sum som blir betalt ut;
utgifter, kostnad
Døme
- ha eit utlegg på 1000 kr til reparasjonar;
- få store utlegg
i jus: panterett som kjem etter vedtak av offentleg styresmakt (og ikkje etter tosidig, privat avtale) og mellom anna kan vere grunnlag for utpanting
Døme
- ta utlegg i ein gard

Artikkelside

ulønt

adjektiv

Tyding og bruk

som det ikkje blir betalt løn for eller til

Døme

ulønt arbeid;
ulønt konsul

Artikkelside

Resultat per side: