Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
36 результатів

Словник нюношка 36 oppslagsord

fiende

іменник чоловічий

Походження

norrønt fjándi, opphavleg presens partisipp av fjá ‘hate’

Значення та вживання

  1. person som ynskjer eller prøver å motarbeide, skade eller øydeleggje ein annan;
    person ein har eit dårleg forhold til;
    Приклад
    • vener og fiendar;
    • ha mange fiendar;
    • argaste fienden min
  2. person som aktivt motarbeider ein institusjon, idé eller liknande;
    Приклад
    • fiendar av systemet;
    • ein fiende av overdriven kommersialisme
  3. i bunden form eintal: gruppe, væpna styrke, stat eller liknande som ein kjempar mot i krig eller konflikt
    Приклад
    • slå fienden
Сторінка статті

vende 3

venda

дієслово

Походження

norrønt venda; samanheng med vinde (2

Значення та вживання

  1. setje i rørsle rundt ein (tenkt) akse slik at ei anna side kjem fram eller opp;
    Приклад
    • plogen vender grastorva;
    • vende nasen heimover;
    • vende blikket nedover;
    • dei vende ansikta mot kvarandre;
    • vende på hovudet
  2. ta ei anna lei;
    Приклад
    • vende kursen nordover;
    • vende og gå tilbake;
    • det gjeld å vende i tide
  3. peike i ei viss retning
    Приклад
    • rommet vender ut mot hagen;
    • vende handflatene oppover;
    • vende våpenet mot noko;
    • stolane stod vende mot scena
  4. forflytte seg;
    Приклад
    • skal vi vende heimover snart?
    • trekkfuglane vender sørover om hausten
  5. få til å endre seg;
    snu til det betre
    Приклад
    • vende ei negativ utvikling;
    • vende kampen til siger
  6. sikte inn;
    Приклад
    • vende merksemda mot det største problemet;
    • vende tankane mot noko anna
  7. avhende, byte bort, selje
    Приклад
    • vende noko i pengar

Фіксовані вирази

  • snu/vri og vende på
    undersøkje eller diskutere frå mange synsvinklar;
    saumfare
    • pappa skal alltid snu og vende på det eg seier;
    • det er eit problem uansett korleis vi vrir og vender på det
  • vende nokon/noko ryggen
    vise nokon eller noko frå seg;
    halde seg borte frå nokon eller noko;
    avvise, svikte
    • dei vende familien sin ryggen;
    • ho vender partiet ryggen
  • vende heim
    kome tilbake til ein plass ein reknar som heim
    • eldstedottera vender heim etter sommaren
  • vende inn
    i matlaging: blande varsamt inn
  • vende om
    • endre slik at noko peikar eller rører seg i motsett retning
      • båten vende om grunna dårleg vêr;
      • vegen er no stengt, og bilane må vende om
    • forandre framgangsmåte eller meining
      • forsøkje å få skeptikarane til å vende om;
      • prosjektet er nesten ferdig, så vi kan ikkje vende om no
  • vende seg bort
    • snu seg slik at ein ikkje lenger har framsida mot noko eller nokon
      • vende seg bort frå fjernsynet;
      • ikkje vend deg bort frå meg når eg snakkar til deg!
    • få eit meir distansert forhold til;
      trekkje seg unna
      • han har vendt seg bort frå familien sin
  • vende seg mot
    • gjere til ein motstandar eller fiende;
      ta kampen mot
      • vende seg mot sine eigne;
      • eg har ei kjensle av at folk har vendt seg mot meg
    • flytte fokuset, interessa eller innsatsen over til
      • bedrifta vender seg mot den internasjonale marknaden;
      • artisten vender seg meir og meir mot elektronisk musikk
  • vende seg til
    rette seg mot for råd, hjelp, inspirasjon eller anna
    • eg er i djup krise, og eg veit ikkje kven eg skal vende meg til
  • vende tilbake
    • kome eller flytte til ein stad ein har vore eller budd tidlegare
      • det er godt å vende tilbake til heimlandet;
      • etter reisa vende ho tilbake til heimbygda;
      • gjerningspersonen vender ofte tilbake til åstaden
    • ta opp att noko som har vore eller noko ein har gjort tidlegare
      • vende tilbake til kvardagen;
      • eg vender ofte tilbake til forfattarskapen hennar
Сторінка статті

ven 1, venn

іменник чоловічий

Походження

norrønt vinr; samanheng med latin venus ‘venleik’

Значення та вживання

  1. person ein har eit nært forhold til, og som ein har mykje omgang med;
    særs god kjenning, kamerat (1)
    Приклад
    • ein god ven;
    • ha mange vener;
    • skal vi vere vener?
    • møte slekt og vener;
    • hei på deg, gode ven!
    • ho er ein nær ven av familien;
    • eg trur ikkje vi skal vere vener meir
    • brukt som kjæleord:
      • godt å sjå deg, venen min!
      • kjære venen min;
      • gjekk det bra, litle ven?
  2. person eller dyr som har eit forsonleg eller godmodig forhold til nokon eller noko
    Приклад
    • skilje mellom ven og fiende;
    • bli vener att etter usemja;
    • vi treng dragkraft frå våre vener i pressa;
    • hund og katt kan vere gode vener;
    • ikkje skyt, vi kjem som vener
  3. Приклад
    • få seg ein ny ven
  4. medlem i visse kristne trussamfunn
    Приклад
    • Smiths vener
  5. person som har ei særleg interesse eller glede av noko
    Приклад
    • vere ven med naturen;
    • ein sann ven av gode historier
  6. Приклад
    • starte kronerulling blant vener av museet;
    • ein mangeårig ven av klubben
  7. person som har positiv omgang med noko
    Приклад
    • vi var ikkje heilt ven med ballen i dag;
    • eg har aldri vore ven med kroppen min
  8. brukt i ubunden form fleirtal om enkelperson
    Приклад
    • ho har eg vore vener med lenge;
    • han prøvde å bli vener med den nye sjefen

Фіксовані вирази

  • vår ven
    brukt spøkefullt om person, dyr eller fenomen som alle kjenner (og har kjær)
    • maten hadde ikkje vorte like god utan vår ven grisen
Сторінка статті

svoren

прикметник

Походження

eigenleg perfektum partisipp av sverje

Значення та вживання

Приклад
  • ein svoren fiende, tilhengjar av
Сторінка статті

vende seg mot

Значення та вживання

Sjå: vende
  1. gjere til ein motstandar eller fiende;
    ta kampen mot
    Приклад
    • vende seg mot sine eigne;
    • eg har ei kjensle av at folk har vendt seg mot meg
  2. flytte fokuset, interessa eller innsatsen over til
    Приклад
    • bedrifta vender seg mot den internasjonale marknaden;
    • artisten vender seg meir og meir mot elektronisk musikk
Сторінка статті

fiendehand, fiendshand

іменник жіночий

Значення та вживання

makt ein fiende (3) har over nokon
Приклад
  • fri nokon frå fiendehand

Фіксовані вирази

  • falle for fiendehand
    bli drepen av fienden i strid
Сторінка статті

klinsj, clinch

іменник чоловічий

Вимова

klinsj

Походження

frå engelsk; samanheng med klinke (3

Значення та вживання

usemje, konflikt (1) mellom personar eller grupper
Приклад
  • gå i klinsj med nokon;
  • skape full klinsj mellom partane

Фіксовані вирази

  • gå i klinsj
    • om boksarar: kome så tett inn på kvarandre at det ikkje vert rom for fullt slag
    • hamne i konflikt med nokon
      • gå i klinsj med sin verste fiende;
      • politikarane gjekk i klinsj med lokalbefolkninga
Сторінка статті

bresje

іменник чоловічий

Походження

frå fransk, opphavleg gammalhøgtysk; samanheng med brekke (2

Значення та вживання

opning i forsvarsverk som ein fiende har skote, sprengt eller liknande
Приклад
  • keisaren rei gjennom ein bresje i muren;
  • ein bulldosar slo ein bresje i jordvollen

Фіксовані вирази

  • gå/stå i bresjen for
    kjempe for;
    verje
    • gå i bresjen for meir likestilling;
    • stå i bresjen for feiringa
  • slå ein bresje i
    i overført tyding: gå til åtak på og gjere svakare;
    (delvis) bryte ned
    • slå ein bresje i argumentasjonen
Сторінка статті

åk

іменник середній

Походження

norrønt ok, samanheng med øyk

Значення та вживання

  1. tverrtre til å leggje over akslene og bere vassbytter eller liknande med;
    Приклад
    • det vart mange turar med åket over akslene
  2. gaffelforma treramme i seletøy til trekkdyr, særleg oksar
  3. i overført tyding: tung byrd (1, 2);
    langdrygt arbeid;
    strev, mas, plage;
    Приклад
    • det er eit åk med så mykje krøter å stelle;
    • folket levde framleis under det framande åket
  4. underlag (av samanbundne pålar) for trebru
  5. i elektroteknikk: kjerne av jern som bind saman polane i ein elektromagnet;
    del av jernkjerne i ein transformator
  6. om forhold i det gamle Romarriket: galgeforma oppstilling av tre spyd som ein overvunnen fiende måtte gå under, som teikn på underkasting
Сторінка статті

uangripeleg

прикметник

Походження

jamfør angripe

Значення та вживання

  1. som ikkje kan klandrast eller kritiserast;
    Приклад
    • framstille nok på ein uangripeleg måte
  2. som ein ikkje kan motbevise;
    Приклад
    • ei uangripeleg sanning
  3. som ein ikkje kan angripe eller skade
    Приклад
    • ein uangripeleg fiende
Сторінка статті