Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
268 результатів

Словник букмола 4 oppslagsord

sitdownstreik

іменник чоловічий

Вимова

sittdauˊn-

Походження

av engelsk sit down ‘sitte ned’

Значення та вживання

kortvarig streik der de ansatte legger ned arbeidet, men er på arbeidsplassen;
Сторінка статті

exit 1

іменник чоловічий

Вимова

ekˊsit

Походження

av exit (2

Значення та вживання

Приклад
  • tidlig exit fra arbeidslivet;
  • exiten fra stortingsgruppa
Сторінка статті

city

іменник чоловічий

Вимова

sitˊti

Походження

fra engelsk ‘by’

Значення та вживання

sentrum (3) med kontorer og forretninger i en større by;
Сторінка статті

exit 2

прислівник

Вимова

ekˊsit

Походження

av latin exire ‘gå ut’

Значення та вживання

(som går) ut, særlig i forklaring til skuespill eller avisoverskrifter
Приклад
  • exit Nora;
  • exit Brann i cupen
Сторінка статті

Словник нюношка 264 oppslagsord

sitje, sitte

sitja, sitta

дієслово
розділений інфінітив: sitja, sitta

Походження

norrønt sitja

Значення та вживання

  1. kvile setet eller bakdelen med overkroppen meir eller mindre oppreist
    Приклад
    • sitje på ein stol;
    • katten sit ute på trappa;
    • gjestene sat i sofaen;
    • ho vart sitjande når dei andre gjekk;
    • nei, no har eg sete her i heile dag
  2. setje seg
    Приклад
    • vil du ikkje sitje?
  3. vere plassert
    Приклад
    • sitje øvst ved bordet
  4. vere i verksemd med eller halde på med i sitjande stilling
    Приклад
    • sitje og arbeide
  5. stå roleg, vere i kvilestilling
    Приклад
    • hønene sit på vaglet;
    • det sat ei fluge i taket
  6. bu, opphalde seg, vere
    Приклад
    • sitje att med mange barn;
    • sitje i fengsel;
    • nøkkelen sat i låsen;
    • redsla sat i han;
    • han sat heime heile dagen;
    • ho sat på garden så lenge ho levde;
    • lua sat på snei;
    • det sit eit godt hovud på den guten
  7. vere fast
    Приклад
    • slå i ein spikar så han sit;
    • sjukdomen sat lenge i;
    • ha mistanken sitjande på seg
  8. stå føre ei viss verksemd
    Приклад
    • sitje i billettluka;
    • sitje i ei nemnd;
    • sitje med makta;
    • sitje på Stortinget
    • brukt som adjektiv:
      • den sitjande regjeringa
  9. ha rett storleik;
    høve, passe
    Приклад
    • dressen sit som støypt
  10. slite med jamn bruk
    Приклад
    • sitje hol i buksebaken;
    • sitje ned ein sofa

Фіксовані вирази

  • sitje ... i det
    vere i ei viss økonomisk stode
    • han sit godt i det;
    • familien sat svært dårleg i det
  • sitje att
    måtte bli att på skulen etter skuletid som straff;
    sitje igjen
  • sitje igjen
    måtte bli att på skulen etter skuletid som straff;
    sitje att
  • sitje inne
    vere i fengsel
  • sitje langt inne
    vere vanskeleg å oppnå
    • sigeren sat langt inne
  • sitje med
    ha eller disponere noko
  • sitje med armane i kross
    vere passiv
  • sitje modell
  • sitje ned
    setje seg ned
  • sitje oppe
    vere oppe om natta
  • sitje på
    1. sitje inne med, ha
    2. tvihalde på noko
    3. få skyss
  • sitje som eit skot
    passe perfekt;
    vere ein fulltreffar
    • dressen sit som eit skot;
    • musikken sat som eit skot
Сторінка статті

vakt 1

іменник жіночий

Походження

frå lågtysk; samanheng med vake (2

Значення та вживання

  1. det å vake eller vakte;
    det å halde utkik og gripe inn om naudsynt;
    det å passe på;
    det å verje (2 noko eller nokon
    Приклад
    • han heldt vakt over den sjuke heile natta;
    • ho sit vakt ved bålet;
    • hunden stod på vakt ved døra
  2. tidsrom da ein held vakt (1, 1);
    Приклад
    • til sjøs er døgnet delt inn i seks vakter;
    • kan du ta siste vakta?
    • eg går av vakt klokka sju;
    • dr. Aasen har vakt i natt
  3. stad eller lokale der det blir halde vakt
    Приклад
    • melde seg i vakta
  4. person som held vakt;
    Приклад
    • dei prøvde å snikje seg forbi vakta;
    • dei har sett ut vakter rundt heile bygget

Фіксовані вирази

  • på vakt mot
    påpasseleg (og mistenksam) mot
    • vi må vere på vakt mot forsøk på svindel
Сторінка статті

hykje, hyke

hykja, hyka

дієслово

Походження

av huk (3

Значення та вживання

  1. bøye, krøkje ned
  2. stå eller sitje ihopkropen
    Приклад
    • han sit og hykjer;
    • han hykjer i knea

Фіксовані вирази

  • hykje seg i hop
    setje seg på huk, krøkje seg saman
Сторінка статті

huksitjande, huksittande

прикметник

Походження

av huk (3

Значення та вживання

med kroppsstilling som når ein sit på huk
Приклад
  • arbeide i huksitjande stilling
  • brukt som substantiv
    • gå ned i huksitjande
Сторінка статті

tak 1

іменник середній

Походження

norrønt þak

Значення та вживання

  1. øvste del av ein bygning som tener som avslutning ovantil og til vern mot vêret;
    Приклад
    • leggje skifer på taket;
    • kråka sit på taket
  2. øvste, dekkjande del av eit rom;
    Приклад
    • han nådde mest opp i taket
  3. i overført tyding: avgrensing, øvre grense
    Приклад
    • setje tak på løyvingane

Фіксовані вирази

  • gå i taket
    1. stige sterkt
      • prisane gjekk i taket
    2. la ei sterk kjensle (særleg sinne) få brått utløp;
      eksplodere (2)
      • ho gjekk i taket da saka vart kjend;
      • han gjekk i taket av glede
  • ha tak over hovudet
    ha husrom
  • hoppe i taket
    la glede eller liknande kjensle brått få utløp
    • han kunne ha hoppa i taket av lykke
  • hælane i taket
    full fest
  • høgt under taket
    1. med stor avstand frå golv til tak
      • det er høgt under taket i matsalen
    2. prega av toleranse
      • i dette miljøet er det høgt under taket
  • lågt under taket
    1. med liten avstand frå golv til tak
    2. lite vidsyn, liten toleranse
      • det var ikkje lågt under taket i avisredaksjonen
  • setje kryss i taket
    markere noko heilt uventa (som ein er glad for)
  • stange i taket
    møte ei hindring som som stoppar vekst, utvikling eller liknande
    • marknaden stangar i taket
  • under tak
    1. om bygning: med ferdig bygd tak
      • hallen skal vere under tak før sommaren
    2. inn i ein bygning;
      i hus
      • dei fekk kornet under tak
    3. i same bustad eller heim
      • dei lever under tak med besteforeldra
Сторінка статті

strikketøy

іменник середній

Значення та вживання

samnemning for garn, strikkepinnar og det plagget ein strikkar på;
Приклад
  • ho sit no alltid med strikketøyet i fanget;
  • strikketøyet er førebels berre halvferdig
Сторінка статті

veggepryd, veggpryd

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. pynt eller utsmykking på vegg
  2. i overført tyding: person, oftast jente, som ikkje er bydd opp til dans, og dermed sit langs veggen
    Приклад
    • sitje som veggepryd under heile dansen
  3. i overført tyding: person som ikkje deltek eller får delta i det som skjer
Сторінка статті

fortrolle

fortrolla

дієслово

Походження

av for- (2

Значення та вживання

  1. i folketru: påverke eller forandre med trolldom;
    Приклад
    • huldra fortrollar den unge guten;
    • prinsen vart fortrolla til ein frosk
    • brukt som adjektiv:
      • ein fortrolla skog
  2. i overført tyding: forhekse (2);
    Приклад
    • boka fortrollar lesaren
    • brukt som adverb:
      • han sit fortrolla framfor fjernsynet
Сторінка статті

laus

прикметник

Походження

norrønt lauss; same opphav som tysk los

Значення та вживання

  1. som ikkje er bunden eller festa til noko;
    som har losna eller kan løysast lett
    Приклад
    • rive seg laus;
    • hunden er laus;
    • ein sofa med lause puter;
    • sjuåringen har fleire lause tenner;
    • sleppe laus hestane
    • brukt som adverb:
      • ha håret laust;
      • latteren sit laust
  2. som ikkje er samla til eit heile;
    i enkelte delar
    Приклад
    • lause delar av huset kan ramle ned;
    • skrive ned ord og uttrykk på lause lappar
  3. som ikkje er fast oppbygd, ikkje kompakt eller tett;
    porøs, grisen, lite solid
    Приклад
    • ein laus knute;
    • laus grus;
    • ein laus deig;
    • eit laust handtrykk
    • brukt som adverb:
      • eit laust vove stoff
  4. som ikkje er grundig;
    upåliteleg
    Приклад
    • eit laust overslag;
    • laust snakk;
    • lause rykte;
    • ei lausare tilknyting
  5. utan forpliktingar
    Приклад
    • vere laus og ledig;
    • eit laust kjærleiksforhold
  6. Приклад
    • det gjekk på helsa laus

Фіксовані вирази

  • bere laus/laust
    byrje
    • no ber det laus/laust med uvêr
  • brake laus/laust
    1. ta til med dundrande lyd
      • applausen braka laus/laust;
      • uvêret braka laus/laust
    2. ta til med futt og fart
      • turistsesongen brakar laus/laust om ein månad
  • bryte laus/laust
    begynne brått og veldig
    • uvêret braut laus/laust
  • gyve laus på
    1. ta fatt på
    2. gjere åtak på nokon
  • gå laus på
    1. gjere åtak på
      • dei gjekk laus på ein parkert bil
    2. byrje med;
      ta fatt på
      • skal vi gå laus på oppgåva?
  • ha ein skrue laus
    vere litt skrullete
  • i laus vekt
    om vare: som ikkje er pakka og vegen på førehand
    • selje grønsaker i laus vekt;
    • prisen på matpoteter i laus vekt
  • i lause lufta
    1. fritt ut i lufta
      • ho såg ut i lause lufta;
      • han slo i lause lufta med paraplyen
    2. utan tilknyting til noko
      • påstandane heng i lause lusfta
  • laus i fisken
    veik, slapp
  • laus i snippen
    uhøgtideleg, laussleppt
    • han var morosam og høveleg laus i snippen
  • lause fuglar
    personar som har falle utanfor i samfunnet og som ikkje har nokon plass å bu
    • bygget er ein tilhaldsstad for byens lause fuglar
  • laust og fast
    likt og ulikt
    • snakke om laust og fast
  • slå seg laus
    retteleg more seg
Сторінка статті

undersått

іменник чоловічий

Походження

frå lågtysk opphavleg ‘ein som sit under’

Значення та вживання

  1. person som er underordna ein leiar eller herskar
    Приклад
    • kongen og undersåttane hans;
    • han marknadsfører seg som ein svært lojal undersått
  2. i fleirtal: brukt skjemtande om føtene
    Приклад
    • slitne undersåttar
Сторінка статті