Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
60 результатів

Словник букмола 32 oppslagsord

planet

іменник чоловічий

Походження

norrønt planéta; fra gresk ‘vandrer’

Значення та вживання

  1. himmellegeme som går rundt en stjerne og får lys fra den
  2. Приклад
    • få en ball midt i planeten
Сторінка статті

postulere

дієслово

Значення та вживання

stille opp uten bevis;
påstå, forutsette
Приклад
  • forfatteren postulerer liv på andre planeter
Сторінка статті

sol 1

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt sól; beslektet med latin sol

Значення та вживання

  1. lys- og energigivende stjerne som jorda og de andre planetene i solsystemet vårt kretser om, og som er forutsetningen for alt liv på jorda
    Приклад
    • jorda går i bane rundt sola
  2. i bestemt form entall: sola (1 slik den oppleves fra jorda, med fast regelmessig gang over himmelhvelvingen
    Приклад
    • sola står opp i øst og går ned i vest;
    • sola stod høyt på himmelen;
    • sola gikk ned bak fjellet;
    • vi så ikke sola i hele ferien
  3. sentral stjerne i et solsystem, som planeter og andre himmellegemer kretser om
    Приклад
    • Melkeveiens myriader av soler
  4. stråling fra sola (1;
    Приклад
    • det er sol i dag;
    • ligge rett ut i sola;
    • få sola i øynene;
    • han tåler ikke sol
  5. lysende punkt
    Приклад
    • få en smell så en ser både sol og måne
  6. svært vakker eller god person;
    noe eller noen som gir lykke
    Приклад
    • hun er en sol

Фіксовані вирази

  • blid som en sol
    strålende blid
  • en plass i sola
    gunstige ytre forhold;
    framtredende plass
  • etter regn kommer sol
    etter sorg kommer glede
  • forsvinne som dugg for sola
    bli borte raskt og sporløst
  • ikke la sola gå ned over sin vrede
    være snar til å glemme og tilgi
  • intet nytt under solen
    ikke noe nytt;
    ingen forandring
  • med sola
    medsols
    • snu seg med sola
  • mot sola
  • når man snakker om sola, så skinner den
    sagt når en nylig omtalt person eller ting dukker opp
  • skifte sol og vind
    ta rettferdige hensyn til begge sider
  • ta sol
    sole seg i et solarium (1)
Сторінка статті

terrestriske planeter

Значення та вживання

planeter som ligner på jordkloden;
Сторінка статті

terrestrisk

прикметник

Походження

gjennom tysk; fra latin terretris, av terra ‘jord’

Значення та вживання

  1. som har med jordkloden eller jordoverflaten å gjøre
  2. som er knyttet til landjorda
    Приклад
    • terrestriske dyr og planter

Фіксовані вирази

  • terrestriske planeter
    planeter som ligner på jordkloden
Сторінка статті

liv

іменник середній

Походження

norrønt líf; beslektet med leve (2

Значення та вживання

  1. det å leve;
    levende tilstand, eksistens, tilværelse
    Приклад
    • holde liv i noe;
    • berge livet;
    • risikere liv og lemmer;
    • ta livet av noen;
    • ta sitt eget liv;
    • kjempe for livet;
    • livet gikk videre;
    • ta livet med ro;
    • det gjelder livet;
    • bøte med livet;
    • sveve mellom liv og død;
    • det er liv om å gjøre;
    • er det liv på andre planeter?
  2. livlig aktivitet;
    livskraft, energi, iver
    Приклад
    • et yrende liv;
    • en skildring full av liv
  3. Приклад
    • et langt liv;
    • ikke drive det til noe særlig i livet;
    • det er mitt livs sjanse;
    • bo på samme sted hele livet;
    • det er det verste jeg har hørt i hele mitt liv
  4. måte å leve på;
    livsform
    Приклад
    • et rolig liv;
    • leve sitt eget liv;
    • et liv i luksus;
    • liv og levnet;
    • livet i gamle dager
  5. område for menneskelig aktivitet
    Приклад
    • i det praktiske liv
  6. moro, leven
    Приклад
    • er det noe liv i byen?
  7. noe som lever;
    levende skapning
    Приклад
    • det var ikke et liv å se
  8. tenkt tilværelse etter døden
    Приклад
    • i det neste liv;
    • tro på et liv etter døden
  9. kropp
    Приклад
    • få seg en skrekk i livet;
    • har du ingen følelser i livet
  10. (nedre del av) overkropp;
    Приклад
    • være lang i livet;
    • være smal om livet;
    • buksa er vid i livet;
    • ta noen om livet
  11. mage, buk
    Приклад
    • få litt mat i livet
  12. Приклад
    • barnet i mors liv
  13. (ermeløst) klesplagg som dekker overkroppen
    Приклад
    • bunaden har rødt liv og svart stakk

Фіксовані вирази

  • aldri i livet
    absolutt ikke
  • blåse liv i
    få i gang igjen
    • blåse liv i fredsprosessen
  • det evige liv
    livet etter døden
    • tro på Gud og det evige liv
  • gå på livet løs
    gå hardt for seg
  • ha livets rett
    ha eksistensberettigelse
  • ha ni liv
    opprinnelig om katter: være seiglivet
  • holde fra livet
    holde (noen) på avstand
  • i levende live
    1. i levende tilstand
      • jeg trodde ikke jeg skulle få se ham igjen i levende live
    2. i virkeligheten
      • de fikk se løver i levende live
  • i live
    levende, virksom, i funksjon
    • holde seg i live;
    • de ble funnet i live
  • ikke eie skam i livet
    ikke ha skamfølelse for noe
  • kjenne liv
    kjenne fosteret bevege seg
  • komme nærmere inn på livet
    bli bedre kjent med
  • leve livet
    nyte livet
    • de lever livet i Spania
  • liv i leiren
    liv og oppstyr i flokken
  • liv og lære
    det en gjør, og det en sier en bør gjøre;
    teori og praksis
    • hos han er det langt mellom liv og lære
  • liv og røre
    livlig virksomhet;
    aktivitet
    • det er liv og røre i hovedgata;
    • her er det alltid liv og røre
  • livs levende
    tydelig i live;
    lys levende
  • med liv og sjel
    helt og fullt
    • gå opp i besteforeldrerollen med liv og sjel
  • med livet i hendene
    med fare for når som helst å miste livet
  • på/for harde livet
    så fort eller mye en kan;
    alt en orker, av all makt
    • vi jobber på harde livet for å bli ferdige;
    • hun skrev for harde livet
  • på liv og død
    som gjelder livet;
    som står om overlevelse
    • en kamp på liv og død
  • sette livet inn
    risikere å dø
    • soldatene satte livet inn for fedrelandet
  • sette livet til
    omkomme, dø (i ulykke eller lignende)
  • sette til livs
    spise og drikke;
    fortære
  • sette ut i livet
    realisere en plan;
    sette i verk
  • skyte hjertet opp i livet
    ta mot til seg
  • stå om livet
    1. være fare for at noen kan dø
      • infeksjonen er så alvorlig at det kan stå om livet
    2. være svært viktig for å kunne fortsette med en aktivitet
      • det står om livet for verftet
  • stå til liv
    gå (ganske) bra
  • til live
    til en aktiv og levende tilstand
    • vekke drømmen til live;
    • vulkanen har våknet til live;
    • en idé kommer til live
  • ville til livs
    1. ønske eller forsøke å ta livet av
      • mange vil ulven til livs
    2. få slutt på
      • han vil rasismen til livs
  • være liv laga
    være levedyktig;
    ha en framtid
    • prosjektet er liv laga
  • være ute på livet
    feste, rangle
Сторінка статті

astrobiologi

іменник чоловічий

Значення та вживання

lære om, studium av liv i universet, ofte brukt om studiet av muligheten for liv på andre planeter enn jorda
Сторінка статті

eksistere

дієслово

Походження

fra latin ‘tre ut, fram’

Значення та вживання

  1. være til, finnes;
    Приклад
    • det eksisterer to ulike varianter;
    • tror du at det eksisterer liv på andre planeter?
    • et slikt menneske eksisterer ikke
    • brukt som adjektiv
      • utdanningen skal bygge på eksisterende fag;
      • forandringer i de eksisterende bussrutene
  2. holde seg i live
    Приклад
    • ingen kan eksistere på en slik lønn;
    • eksistere, men ikke leve
Сторінка статті

intelligent

прикметник

Походження

gjennom fransk; fra latin intelligens, av intelligere ‘forstå’

Значення та вживання

  1. som har høy intelligens;
    klartenkt, begavet
    Приклад
    • gi intelligente svar;
    • være lynende intelligent;
    • fins det intelligente vesener på andre planeter?
  2. om datautstyr, roboter og lignende: som kan utføre visse oppgaver som normalt krever menneskelig intelligens
    Приклад
    • ved å bruke et intelligent fartøy sparer en mannskap til å styre båten
Сторінка статті

aphel, aphelium

іменник середній

Вимова

apheˊl eller  apheˊlium

Походження

fra nylatin; av gresk apo- ‘bort’ og helios 'sol’

Значення та вживання

i astronomi, om planeter og kometer: punktet i en bane (1, 3) som ligger lengst fra sola
Сторінка статті

Словник нюношка 28 oppslagsord

planet

іменник чоловічий

Походження

norrønt planéta; frå gresk ‘vandrar’

Значення та вживання

  1. himmellekam som går i fast bane rundt ei stjerne og får lys frå henne
  2. Приклад
    • få eit slag midt i planeten
Сторінка статті

plan 2

іменник середній

Походження

gjennom tysk, frå latin; jamfør plan (3

Значення та вживання

  1. (tenkt) flate, ofte vassrett
  2. Приклад
    • romma ligg i same planet;
    • eit vegkryss i to plan
  3. Приклад
    • ordskiftet ligg på eit høgt plan
Сторінка статті

vandrestjerne

іменник жіночий

Значення та вживання

Сторінка статті

vindskeive linjer

Значення та вживання

i geometri: rette linjer som ikkje ligg i det same planet (2;
Sjå: vindskeiv
Сторінка статті

vindskeiv 1

прикметник

Походження

av vind (2

Значення та вживання

ikkje bein eller flat;
vriden, skeiv
Приклад
  • ein vindskeiv planke

Фіксовані вирази

  • vindskeive linjer
    i geometri: rette linjer som ikkje ligg i det same planet (2
Сторінка статті

umbra

іменник чоловічий

Походження

frå latin ‘skugge’

Значення та вживання

  1. mørkt område i ein solflekk
  2. skugge frå planet
  3. brunt til grønleg fargestoff laga av bergarter med jern, mangan og silikat
Сторінка статті

Tellus

власна назва

Походження

namn på romersk fruktbarheitsgudinne

Значення та вживання

astronomisk nemning på jorda som planet
Сторінка статті

usett

прикметник

Значення та вживання

som ikkje har vorte sett, oppdaga eller undersøkt
  • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
    • ein tidlegare usett planet;
    • det usette landskapet
  • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
    • landskapet var tidlegare usett;
    • desse planetane har vore usett fram til no
  • brukt som adverb:
    • kjøpe hus usett;
    • kome seg usett inn i bygget
Сторінка статті

ytre 2

прикметник

Походження

norrønt ýtri; jamfør ytst

Значення та вживання

  1. som er eller ligg lengst ute
    Приклад
    • rive av det ytre bordlaget;
    • i dei ytre byområda;
    • det ytre verdsromet
  2. som ligg nærmare havet eller kysten
    Приклад
    • dei ytre delane av Vestlandet;
    • i ytre strøk av Lofoten
  3. om angrepsspelar i fotball: som står lengst til høgre eller venstre side av bana
    Приклад
    • spele ytre venstre
  4. som gjeld overflate eller utsjånad;
    Приклад
    • eit ytre sår;
    • ytre former;
    • mange legg lite vekt på slike ytre ting;
    • på det ytre planet
  5. som kjem eller verkar utanfrå
    Приклад
    • ytre påverknad;
    • ei ytre årsak;
    • ytre krefter;
    • ytre fiendar
  6. som er lengst ute til høgre eller venstre i politikken
    Приклад
    • vere på ytre høgre fløy

Фіксовані вирази

  • i det ytre
    å sjå til;
    tilsynelatande
    • i det ytre ein hyggjeleg mann
Сторінка статті

måne

іменник чоловічий

Походження

norrønt máni

Значення та вживання

  1. himmellekam som går i bane omkring ein planet;
    Приклад
    • jorda har éin måne, mens Jupiter har tretten
  2. måne (1) som går omkring jorda, og som er meir eller mindre synleg på himmelen
    Приклад
    • månen er i ne;
    • veksande måne;
    • månen står opp om kvelden
  3. noko som minner om månen, særleg skalla flekk på hovudet
    Приклад
    • han har fått måne

Фіксовані вирази

  • mannen i månen
    menneskeliknande figur som ein synest ein kan sjå på måneoverflata
  • sjå ut som ein har dotte ned frå månen
    sjå svært forundra ut
  • teikn i sol og måne
    teikn som tyder på at noko kjem til å hende
Сторінка статті