Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
177 результатів

Словник букмола 84 oppslagsord

nei 1

іменник середній

Походження

av nei (2

Значення та вживання

nektende svar;
Приклад
  • svare nei;
  • vi kan ikke få mer enn et nei

Фіксовані вирази

  • ikke ta et nei for et nei
    ikke godta et avslag
Сторінка статті

nei 2

вигук

Походження

norrønt nei

Значення та вживання

  1. brukt som uttrykk for at en nekter, avslår, avviser eller protesterer mot noe
    Приклад
    • nei takk!
    • nei, det er ikke sant;
    • nei, det vil jeg ikke;
    • kommer du? – Nei
  2. brukt som innledning til en vending når en snakker, eller for å motsi noe som har gått forut
    Приклад
    • nei, da var det bedre før i tiden;
    • nei, nå får det være nok!
  3. brukt i uttrykk for resignasjon
    Приклад
    • nei nei, når det ikke nytter, så
  4. brukt i påminning
    Приклад
    • nei, nå må vi gå
  5. brukt sist i en setning for å ta opp igjen en nekting:
    Приклад
    • det stod ikke bra til, nei
  6. brukt i utrop og følelsesutbrudd
    Приклад
    • nei så menn om jeg vil!
    • nei, så fin den var!
    • nei og nei, det var da trist!
Сторінка статті

neie 1

дієслово

Походження

norrønt hníga

Значення та вживання

hilse ved å bøye knærne
Приклад
  • damene neide for dronningen

Фіксовані вирази

  • bukke og neie
    ta imot med ydmykhet
Сторінка статті

neie 2

дієслово

Походження

norrønt hneigja, kausativ til hníga; jamfør neie (1

Значення та вживання

bøye spissen på en spiker eller lignende som er slått gjennom noe;
Приклад
  • neie en spiker
Сторінка статті

neie 3

дієслово

Походження

av nederlandsk naaien, opprinnelig ‘sy sammen’

Значення та вживання

feste midlertidig
Сторінка статті

æsj

вигук

Значення та вживання

utrop brukt for å uttrykke vemmelse eller ergrelse:
Приклад
  • æsj, for noe kliss!
  • nei, æsj, så kjedelig!
Сторінка статті

Norge

власна назва

Походження

norrønt Noregr, Norvegr

Значення та вживання

  1. land (1, 2) i den vestlige og nordlige delen av Skandinavia
    Приклад
    • kongeriket Norge;
    • Norge har en lang kystlinje;
    • han kommer fra Norge
  2. innbyggerne i landet Norge som helhet;
    det norske folket
    Приклад
    • Norge jubler over seieren;
    • hele Norge kjenner eventyrene om Espen Askeladd
  3. gruppe eller person som representerer Norge i en konkurranse, på et møte eller lignende
    Приклад
    • Norge møter Sverige i kampen fredag;
    • Norge stemte nei til forslaget
Сторінка статті

vektskål

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. skål på skålvekt
  2. i overført betydning: forestilt vektskål (1) som representerer et av to bestemte synspunkter i en sak eller beslutning
    Приклад
    • argumentet veier tyngre enn argumentene i motsatt vektskål;
    • legge meningen sin i vektskåla

Фіксовані вирази

  • tunga på vektskåla
    det som gjør utslaget; det som avgjør en sak
    • han stemte nei og ble tunga på vekstskåla
Сторінка статті

surfe

дієслово

Вимова

surˋfe eller  sørˋfe

Походження

fra engelsk, av surf ‘brenning’

Значення та вживання

  1. drive med surfing (1)
    Приклад
    • i ferien lærte vi å surfe på bølgene
  2. i overført betydning: dra fordel av
    Приклад
    • partiet surfet på nei-bølgen
  3. søke i datanettverk
    Приклад
    • surfe på internett
Сторінка статті

tverr

прикметник

Походження

norrønt þverr, egentlig ‘som går på tvers’

Значення та вживання

  1. jamfør tverrstanse
    Приклад
    • en tverr vending til venstre
  2. Приклад
    • han sa tvert nei til forslaget
  3. Приклад
    • være tverr og mutt
Сторінка статті

Словник нюношка 93 oppslagsord

nei 1

іменник середній

Походження

av nei (2

Значення та вживання

nektande svar;
Приклад
  • seie tvert nei;
  • vi kan ikkje få meir enn eit nei

Фіксовані вирази

  • ikkje ta eit nei for eit nei
    ikkje godta eit avslag
Сторінка статті

nei 2

вигук

Походження

norrønt nei

Значення та вживання

  1. brukt som uttrykk for at ein nektar, avslår, avviser eller protesterer mot noko
    Приклад
    • nei takk!
    • nei, det er ikkje sant;
    • nei, det vil eg ikkje;
    • kjem du? – Nei, det gjer eg ikkje
  2. brukt som innleiing til ei vending når ein snakkar, eller som motseiing av noko føregåande
    Приклад
    • nei, da var det betre før i tida;
    • nei, no får det vere nok!
  3. brukt i uttrykk for resignasjon
    Приклад
    • nei nei, da får vi berre gje opp
  4. brukt i påminning
    Приклад
    • nei, no er det på tide å dra
  5. brukt sist i setninga for å ta opp att ei nekting
    Приклад
    • dette går ikkje rette vegen, nei
  6. brukt i utrop og kjensleutbrot
    Приклад
    • nei så menn om eg vil!
    • nei, kor fin ho er!
    • nei og nei, det var da trist!
Сторінка статті

neie 1

neia

дієслово

Походження

norrønt hníga

Значення та вживання

helse ved å bøye knea
Приклад
  • jenta kom inn døra og neia

Фіксовані вирази

  • bukke og neie
    ta audmjukt imot
Сторінка статті

neie 2

neia

дієслово

Походження

norrønt hneigja, kausativ til hníga; jamfør neie (1

Значення та вживання

bøye spissen på ein spikar eller liknande som er slått gjennom noko;
Приклад
  • neie ein spikar
Сторінка статті

kva

займенник

Походження

norrønt hvat n; eigenleg n av kven (2

Значення та вживання

særleg om ting:
  1. brukt som (substantivisk) spørjeord i direkte spørsmål:
    Приклад
    • kva sa du?
    • kva er klokka?
    • kva har det med saka å gjere?
    • kva skal gjerast?
    • om eg ikkje gjer det, kva da? – korleis blir det da?
    • kva no? – korleis skal vi ordne oss no?
    • kva med å ta bussen? – skal vi kanskje ta bussen?
    • vi blir til i morgon, kva? – ikkje sant?
    • kva for (ei) bok les du på?
    • kva for (nokre) bøker har du lånt?
    • som adjektiv:
      • kva bok les du på?
      • kva slag(s) ost liker du best? – jamfør slag II og slags
  2. brukt som (substantivisk) spørjeord i usjølvstendige spørjesetningar:
    Приклад
    • ho sa ikkje kva ho heitte;
    • veit du kva? – veit du det same som eg veit?
    • nei, veit du kva! – no går du for langt, dette er for drygt
  3. brukt som ubunde relativord med allmenngjerande tyding:
    Приклад
    • gjer kva du vil for meg;
    • dei betaler kva det skal vere;
    • koste kva det koste vil;
    • det er utruleg kva du kan få deg til å seie
Сторінка статті

så 5, so 3

прислівник

Походження

norrønt svá

Значення та вживання

  1. brukt om hending eller handling som skjer like etter eller på eit (litt) seinare tidspunkt;
    Приклад
    • først stod dei opp, så åt dei frukost;
    • han tok på seg jakke, så skjerf, så hue og vottar;
    • først Berlin, så til Paris;
    • da han kom inn, så ringde telefonen;
    • så ein dag dukka dei opp;
    • så var det det eine, så var det det andre
  2. som ei følgje eller konsekvens av det som kjem før;
    Приклад
    • han drog, så var det berre ho igjen;
    • hadde eg pengar, så skulle eg kjøpe ein ny båt;
    • kom hit, så skal du sjå;
    • viss du kjem, så skal eg lage rommet klart til deg;
    • når du ikkje vil, så må du;
    • så er den saka avgjord
  3. i grad eller omfang som blir nemnd eller som går fram av samanhengen
    Приклад
    • kjolen er så stor at ho druknar i han;
    • dobbelt så stor som dei andre;
    • så fager og ung han er;
    • nei, så hyggjeleg å sjå dykk;
    • det er ikkje så sikkert;
    • dobbelt så stor;
    • vi treffest ikkje så ofte;
    • han er så redd;
    • ikkje så verst;
    • det er ikkje så nøye;
    • ha det så godt;
    • så lenge du vart
  4. i større grad enn venta
    Приклад
    • så dum du er;
    • au, det svir så!
    • kvar har du vore så lenge?
  5. på den eller den måten;
    Приклад
    • så skal du gjere;
    • vegen er ikkje så at ein kan køyre;
    • dei seier så;
    • det er ikkje så at vi kan tvinge fram eit møte no
  6. i tillegg;
    Приклад
    • grønsaker er godt, og så er det sunt;
    • han er den høgaste i klassa, men så er han jo eldst
  7. som refererer til noko tidlegare;
    dette, slik
    Приклад
    • var det så du sa?
    • dei seier så;
    • i så fall;
    • i så tilfelle
  8. brukt i utrop for understreke det som kjem etter
    Приклад
    • så, du visste ikkje det?
    • så, det er her de sit?
  9. brukt i utrop for å slå fast at noko er ferdig, avslutta eller liknande;
    Приклад
    • så, da var vi ferdige for i dag

Фіксовані вирази

  • om så er
    viss det no er slik (som nett nemnd)
    • eg kan gjerne arbeide heile natta, om så er
  • så der
    ikkje særleg bra;
    så som så
    • eksamen gjekk så der
  • så lenge
    • inntil vidare;
      førebels
      • eg går ut og ventar så lenge
    • brukt som avskilshelsing når ein snart skal møtast att
      • ha det bra så lenge!
  • så som så
    ikkje særleg bra
    • eksamen gjekk så som så
  • så visst
    utan tvil;
    visseleg
    • han er så visst ingen svindlar;
    • så visst eg vil ta ein kaffi
  • så, så
    brukt for å roe ned eller trøyste
    • så, så, det ordnar seg snart
Сторінка статті

velje

velja

дієслово
розділений інфінітив: -a

Походження

norrønt velja; samanheng med val (3 og vilje (1

Значення та вживання

  1. av eigen vilje bestemme seg for (noko);
    Приклад
    • velje å bli lærar;
    • velje orda sine med omhug;
    • velje ut det beste;
    • eg valde feil løysing;
    • ho valde å ikkje seie noko;
    • dei kjem til å velje det tryggaste alternativet;
    • i dag kan du få velje kva vi skal ete;
    • la barna velje sjølv;
    • eg er så glad for at eg valde deg
  2. peike ut ved røysting eller sjefsavgjerd;
    Приклад
    • velje nytt styre;
    • velje nokon til lagkaptein;
    • bli vald inn på Stortinget;
    • vere einrøystes vald;
    • dei har valt feil person til oppgåva
  3. gjere bruk av;
    Приклад
    • eg valde heilt klart feil tidspunkt å le på;
    • nei, no valde du feil avkøyring;
    • ho kjem til å velje sykkelen til jobb i dag;
    • dømet er ikkje tilfeldig valt

Фіксовані вирази

  • ha/vere å velje i
    kunne velje mellom
    • festivalen har mykje å velje i;
    • i ei lita bygd er det så klart mindre å velje i enn i byen;
    • eg liker å ha litt å velje i i kjøleskapet
  • velje bort
    la vere å velje;
    velje noko anna enn
    • løysinga vart vald bort fordi ho var for dyr
  • velje mellom
    plukke ut mellom ei bestemd gruppe alternativ
    • eg klarar ikkje velje mellom teater og musikk;
    • dei har mange dyktige folk å velje mellom
  • velje og vrake
    ta det ein helst vil ha
    • det er berre å velje og vrake frå menyen;
    • du kan velje og vrake frå eit utval italienske vinar
  • velje seg
    plukke ut til seg sjølv
    • jenta valde seg ein grøn ball;
    • eg ville valt meg eit meir pynta antrekk
  • velje ut
    gå inn for mellom fleire eller mange alternativ;
    plukke ut, peike ut
    • ein jury valde ut vinnaren av prisen;
    • velje ut låtar til konserten
Сторінка статті

gje, gjeve, gi

gjeva

дієслово

Походження

norrønt gefa

Значення та вживання

  1. (over)rekkje, levere;
    la kome frå seg, sende ut, føre fram, skaffe
    Приклад
    • gje meg avisa;
    • det heile gav eit sterkt inntrykk;
    • gje atterljom;
    • gje seg tid til noko;
    • gje nokon skylda for noko;
    • gje nokon bank;
    • gje nokon høve til noko;
    • gje døme;
    • gje svar;
    • gje lov;
    • gje samtykke;
    • gje nokon rett;
    • gje hjelp;
    • gje gass;
    • gje avkall på noko;
    • gje akt;
    • gje tol
  2. brukt for å uttrykkje ynske
    Приклад
    • Gud gjeve det er sant!
    • gjev det er sant!
  3. Приклад
    • gje ungen;
    • gje krøtera
  4. la få som gåve;
    Приклад
    • gje pengar;
    • gje bort gåver;
    • gje rabatt
  5. bruke alle sine krefter og all si tid på noko;
    Приклад
    • gje livet sitt for nokon eller noko
  6. dele ut kort i kortspel
    Приклад
    • din tur å gje
  7. stå for;
    halde
    Приклад
    • gje ein middag;
    • gje ein konsert;
    • gje undervisning;
    • gje timar
  8. kaste av seg;
    produsere, yte, prestere
    Приклад
    • gje gode renter;
    • boka gjev mykje;
    • jorda gjev lite av seg;
    • gje resultat;
    • han har ingenting å gje
  9. gje ut i vederlag for noko;
    Приклад
    • gje 80 kr for boka;
    • eg skulle gje mykje for å få vite det

Фіксовані вирази

  • gje att
    • om handel: gje vekslepengar
      • gje att på ein tiar
    • fortelje att;
      referere (2)
      • gje att noko ein har høyrt
  • gje blaffen i
    vere likeglad med
    • gje blaffen i politikk;
    • gje blanke blaffen i vedtaket;
    • ho gav blaffen
  • gje bryst
  • gje ein god dag i
    ikkje bry seg om;
    gje blaffen i
    • han gav ein god dag i arbeidet sitt
  • gje etter
    • om underlag: svikte (1)
      • planken gav etter
    • om person: føye seg eller vike
      • gje etter for krava;
      • dei gav etter for presset
  • gje frå seg
    (motvillig) overlate til nokon
    • gje frå seg førarkortet;
    • gje frå seg makta;
    • gje frå seg råderetten
  • gje igjen
    gje vekslepengar
    • gje igjen på ein hundrings
  • gje inn
    skjelle (nokon) ut
  • gje og ta
    vere villig til å inngå kompromiss
  • gje opp
    • opplyse om, offentleggjere
      • gje opp namn og adresse;
      • gje opp inntekta for siste året
    • om person: slutte å kjempe, resignere
      • nei, no gjev eg opp;
      • gje opp kampen;
      • gje opp anden;
      • gje opp all von
  • gje på
    få opp farten; halde (intenst) på (med noko), drive på
  • gje seg
    • om underlag: sige, svikte, gje etter
      • golvet gav seg under han
    • avta i styrke;
      gå tilbake
      • stormen har gjeve seg;
      • sjukdomen har gjeve seg
    • gje etter (2);
      bøye av
    • slutte (1) med noko
      • han har gjeve seg med idretten;
      • no får du gje deg med dette tullet!
  • gje seg heilt og fullt til
    vie seg til (noko)
  • gje seg i ferd med
    gå i gang med
  • gje seg i kast med
    gå i gang med
  • gje seg i lag
    slå lag (med nokon)
  • gje seg i veg
    byrje å fare eller gå
  • gje seg over
    overgje seg;
    miste motet;
    bli heilt maktstolen eller himmelfallen
  • gje seg sjølv
    vere sjølvsagd eller opplagd
    • løysinga gjev seg sjølv;
    • svaret gjev seg sjølv
  • gje seg til
    bli verande;
    slå seg til ro
    • ho gav seg til i bygda
  • gje seg til å
    byrje å
    • han gav seg til å gråte
  • gje seg ut for
    påstå å vere eller spele nokon
  • gje seg ut på
    gå i gang med
  • gje ut
    sende bøker, blad og liknande på marknaden
  • ikkje gje frå seg ein lyd
    vere still;
    teie (2, 2)
    • han gav ikkje frå seg ein lyd
  • ikkje gje mykje for
    verdsetje (noko) lågt eller sjå ned på (nokon)
  • kva gjev du meg for det?
    kva synest du om slikt?
Сторінка статті

tunga på vektskåla

Значення та вживання

det som kan avgjere ei sak;
Sjå: tunge
Приклад
  • han røysta nei og vart tunga på vektskåla
Сторінка статті

tunge 1

іменник жіночий

Походження

norrønt tunga f; samanheng med latin lingua ‘tunge, språk’

Значення та вживання

  1. beinlaust, muskuløst organ i munnhola hos menneske og dyr
    Приклад
    • sleikje med tunga;
    • kjenne etter med tunga
  2. tunge (1, 1) av dyr som matrett
    Приклад
    • smørbrød med tunge
  3. tunge (1, 1) som talereiskap
    Приклад
    • eg vil ikkje ta ordet på tunga;
    • ha skarp tunge;
    • tøyme tunga si
  4. Приклад
    • framand tunge;
    • norsk tunge
  5. noko som liknar ei tunge (1, 1)
    Приклад
    • breen endar i ei tunge nedover dalen;
    • kjolen hadde tunger i halslinninga;
    • tunge i ein pens;
    • tunga i kilenota

Фіксовані вирази

  • bite seg i tunga
    uttrykk for anger med det same ein har sagt noko
    • eg kunne ha bite meg i tunga
  • dansk tunge
    fellesnemning på dansk, norsk, svensk og islandsk språk i mellomalderen
  • ha på tunga
    nesten hugse (noko), skulle til å seie (noko)
    • eg har det på tunga
  • halde tann for tunge
    teie
    • lære seg å halde tann for tunge
  • halde tunga beint i munnen
    konsentrere seg for å halde jamvekta, passe på at alt går rett føre seg
  • rette tunge
    strekkje ut tunga som uttrykk for vanvørdnad eller hovmod
  • tale i tunger
    under religiøs ekstase: tale, lydar eller eit framand språk som må tolkast for tilhøyrarane
  • tale med to tunger
    seie snart det eine, snart det andre;
    seie motstridande ting
  • tunga på vektskåla
    det som kan avgjere ei sak
    • han røysta nei og vart tunga på vektskåla
  • vonde tunger
    folk som sladrar og vil sverte ein
Сторінка статті