Розширений пошук

Простий пошук

Словник букмола 40 oppslagsord

gjerning

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt gerningr

Значення та вживання

arbeid, virksomhet, syssel
Приклад
- min daglige gjerning;
- gå til sin gjerning
det å gjøre noe;
handling
Приклад
- i ord og gjerning;
- gjøre gode gjerninger;
- åndens og håndens gjerning
- - illgjerning
  - velgjerning

Фіксовані вирази

på fersk gjerning
mens en gjør noe galt;
på fersken
butikktyven ble tatt på fersk gjerning

Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

som utgjør den ene av to (mer eller mindre) like store deler
Приклад
- de delte og fikk et halvt brød hver;
- en halv kilo;
- to og en halv;
- en halv omdreining
- brukt som substantiv:
  de fikk ikke engang det halve;
  det halve hadde vært nok;
  en halv kan vel ikke skade
om mengde, fart eller annen målenhet, som er fylt eller brukes ca. halvparten av maksimal kapasitet;
halvfull, halvfylt
Приклад
- båten gikk med halv fart;
- spannet var halvt;
- ta en halv øl
om klokkeslett: 30 minutter før en hel time
Приклад
- klokka er halv ti, altså 09.30 eller 21.30
som utgjør opptil halvparten av noe;
delvis (2), nesten
Приклад
- en halv seier
brukt som adverb: delvis, nesten, til en viss grad
Приклад
- si noe halvt i spøk;
- hun svarte halvt smilende;
- snu seg halvt på stolen
om gjerning, karakter, løfte, sannhet, svar og lignende: ikke komplett, ufullkommen, ufullstendig
Приклад
- et halvt løfte;
- dette er bare en halv løsning

Фіксовані вирази

ei halv ei
en halvflaske brennevin
ha ei halv ei på lomma
en halv gang
femti prosent (mer);
ofte brukt i sammenligninger om mengde, størrelse eller lignende
dreie en halv gang rundt sin egen akse;
tenke seg om en halv gang til før man handler;
temperaturen sank én og en halv gang så raskt som forventet
flagge på halv stang
la flagg henge cirka halvveis ned på flaggstangen som uttrykk for sorg ved dødsfall og begravelse
halvt om halvt
(etter tysk halb und halb) bortimot, så å si
med et halvt øre
uten å høre helt etter
lytte til radioen med et halvt øre
med et halvt øye
uten å måtte se nøye;
med et flyktig blikk
at du liker meg, kan jeg se med et halvt øye
på halv tolv/åtte
ikke helt rett, skeivt, tilfeldig, uten styring;
på skeive
med hatten på halv tolv;
innsatsen har vært litt på halv tolv

Сторінка статті

underverk

іменник середній

Походження

fra tysk

Значення та вживання

utrolig gjerning;
under (1, mirakel (1)
Приклад
- helgenen gjorde mange underverk
fantastisk skaperverk
Приклад
- naturens underverk;
- verdens sju underverker i hellenistisk tid

Фіксовані вирази

gjøre underverker
ha svært god virkning
medisinen gjorde underverker

Сторінка статті

voldsgjerning

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

gjerning gjort med brutal makt;

voldshandling

Сторінка статті

pragmatiker

іменник чоловічий

Походження

av gresk pragma ‘virksomhet, gjerning’

Значення та вживання

person som legger vekt på hva som er praktisk gjennomførlig eller nyttig
tilhenger av pragmatismen

Сторінка статті

velgjerning

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt velgerning

Значення та вживання

god gjerning, stor hjelp

Приклад

gjøre en velgjerning mot noen

Сторінка статті

ta

дієслово

Походження

norrønt taka

Значення та вживання

gripe med hendene eller redskap (og holde fast eller flytte)
Приклад
- ta tauet;
- ta fatet og sett det på bordet;
- hun tok hardt i armen min;
- ta fram koppene;
- han har tatt opp lekene fra gulvet;
- han tar boka ut av bokhylla;
- hun tok duken av bordet
fange;
få tak i
Приклад
- ta laksen i garn;
- en målmann som tar alle baller;
- tyvene ble tatt;
- ta noen på fersk gjerning
tilegne seg;
skaffe, hente;
kreve;
stjele
Приклад
- ta det en kan få;
- ta lærdom av noe;
- ta hjem varer;
- hvor skal jeg ta penger fra?
- sitatet er tatt fra Bjørnson;
- de tok inn kr 15000 på loppemarkedet;
- banken tok høy rente;
- ta kr 500 for turen;
- ta lommeboka fra noen;
- forskere som tar andres ideer
få kontroll over;
tiltvinge seg;
erobre
Приклад
- ta en by;
- ta over styre og stell;
- de tok festningen;
- de har tatt makten i landet;
- ta kommandoen;
- ta noe i besittelse;
- hun tar roret;
- faen ta deg!
- han tok henne med vold
banke opp;
straffe;
drepe;
slakte
Приклад
- bare vent, jeg skal nok ta deg!
- reven tok hønene;
- vi skal ta grisen i morgen
få til å forsvinne;
fjerne
Приклад
- nabohuset tok all utsikten;
- ta luven fra konkurrentene;
- ta blindtarmen;
- ta stingene;
- ta noe vekk
føre inn i en ny tilstand;
overmanne, gripe
Приклад
- sinnet tok henne;
- gråten tar ham
komme borti;
berøre, nå
Приклад
- ikke ta på maleriet!
- ta seg i håret;
- hun tok seg for pannen;
- hun har aldri tatt i et ratt;
- flyet tok bakken;
- de tar land lenger mot nord
virke på en overflate;
kjennes, merkes;
slite
Приклад
- høvelen tar dårlig;
- de nye skoene tar over vristen;
- sola tok godt;
- sykdommen hadde tatt på henne;
- oppstigningen tar på kreftene
føre til et bestemt resultat
Приклад
- epidemien tok livet av mange;
- arbeidet tar nesten knekken på ham
utføre en oppgave;
lage, gjøre;
fotografere
Приклад
- ta oppvasken;
- han tok en kopi;
- de tok mange bilder i ferien
ha evne til å klare;
mestre
Приклад
- hun tar alt med en gang;
- sjekta tar sjøen best
vinne, oppnå
Приклад
- ta sølvmedalje i roing;
- ta knekten med esset;
- ta stikk
gjøre bruk av
Приклад
- ta noe som mønster;
- ta tiden til hjelp;
- jeg vil ikke ta det ordet i min munn
velge blant flere muligheter;
plukke ut
Приклад
- hvilken lue skulle han ta?
- ta parti for noen;
- ta noen i lære hos seg;
- ta noen som vitne;
- du tar vel en sjekk?
- hver tar sin, så tar jeg min
få i seg mat, drikke, medisin eller lignende
Приклад
- ta tran;
- ta jernpiller;
- de tok en matbit før de dro;
- jeg har tatt meg en dram
måle (1)
Приклад
- ta mål;
- ta temperaturen;
- ta pulsen
ha en viss utstrekning i tid eller rom
Приклад
- reisen tok lang tid;
- turen tar en uke;
- sofaen tar stor plass
ha plass til;
romme
Приклад
- flasken tar en liter;
- salen kan ta 450 personer
bevege seg eller føre i en bestemt retning, på en bestemt måte eller med et bestemt framkomstmiddel
Приклад
- ta til skogs;
- ta til venstre;
- ta veien over heia;
- ta skipet inn fjorden;
- ta los om bord;
- de tok trappa i to sprang;
- ta toget;
- hun tok sykkelen til butikken
reagere eller oppfatte på en bestemt måte;
forstå, tolke
Приклад
- ta det med ro;
- han tar alt med et smil;
- de tok det tungt;
- ta feil;
- han tok det med fatning;
- hun tok det de sa bokstavelig;
- ta noe på den rette måten;
- ta noen med det gode;
- de tok henne for en annen
brukt i uttrykk for å mene noe eller gjøre noe for å endre en tilstand, utvikling eller lignende;
utføre en bestemt handling
Приклад
- ta stilling til noe;
- ta avstand fra noe;
- ta ordet;
- ta følgene;
- hun tok mot til seg;
- ta til gjenmæle;
- ta i ed;
- ta sjansen;
- ta hevn;
- ta avskjed;
- ta eksamen;
- ta seg en tur;
- ta til våpen
brukt i uttrykk for at noe endrer seg på en bestemt måte;
utvikle
Приклад
- ta form;
- ta fyr;
- treet tok skade
brukt i en konstruksjon med ‘og’ og et annet verb: gjøre, utføre (det som det andre verbet angir)
Приклад
- jeg tar og går ut
i grammatikk: følges av et bestemt ledd;
kreve en viss form av et tilknyttet ord
Приклад
- et verb som tar objekt;
- preposisjonen ‘til’ tar genitiv i norrønt

Фіксовані вирази

ta av
1. fjerne (fra)
  ta av lokket;
  han tok av lua;
  han ble tatt av saken
2. gi ly
  skogen tar av for vinden
3. spakne
  vinden tar av
4. gå ned i vekt
  ta av tre kilo;
  han har tatt av litt i det siste
5. begynne å stige for alvor;
  nå de store høyder
  det var i fjor at salget virkelig tok av
6. legge til side;
  holde av;
  reservere
  ta av en vare til noen en kjenner;
  de har tatt av noen plasser på første benk
7. lette fra bakken
  flyet tok av
8. vike av fra en retning
  ta av til høyre i krysset
ta av seg
kle av seg
ta etter
herme etter;
etterligne, kopiere
ta for seg
1. snakke alvorlig med;
  formane
  han tok sønnen for seg
2. forsyne seg godt
  hun tok for seg av godsakene
3. ha som emne;
  drøfte
  foredraget tok for seg det siste krigsåret
ta i
anstrenge seg;
gjøre en innsats
ta igjen
1. nå igjen;
  innhente
  syklisten tok meg igjen
2. gjøre motstand;
  hevne
  barn som aldri tar igjen når de blir slått
3. gjøre opp for;
  kompensere
  ta igjen for mange dårlige år
ta imot
1. fange opp;
  motta
  han tar imot ballen
2. ønske velkommen (og slippe inn)
  ta imot gjestene
3. finne seg i å få
  han tok ofte imot juling
ta med
1. føre med seg;
  la få være med
  han tok med seg sykkelen på toget;
  ta med barna til byen
2. inkludere i en helhet;
  ta hensyn til;
  regne med
  vi tar med oss alt det positive
ta opp
1. gi plass til (på skole)
  ta opp elever
2. skaffe seg ved å låne
  ta opp lån
3. legge fram (en sak eller lignende)
  ta opp noe til drøfting;
  ta opp problemet med ledelsen
4. gjøre opptak av lyd eller bilde
ta over
1. ta til eie eller i bruk noe som andre har eid eller brukt
  ta over gården etter foreldrene
2. ta på seg ansvar, plikt eller lignende som en annen har hatt
  ta over som justisminister
3. komme i stedet for
  automatisering har tatt over for manuell arbeidskraft
ta på
føre med seg slit og strev
det tar på å være på reise hele tiden
ta på seg
1. kle på seg
2. si seg villig til å ta ansvar for;
  påta seg
  ta på seg en oppgave;
  hun tok på seg skylden
ta rede på
finne ut
ta rede på hvem som eier bilen
ta seg
bli drektig
ta seg av
1. gjøre, utføre
  ta seg av alt det praktiske
2. ha omsorg for
  de tok seg av sin gamle far
ta seg for
gripe etter noe å holde seg i;
finne feste
hun snublet og måtte ta seg for
ta seg fram
bevege seg framover
ta seg fram i dyp snø
ta seg inn
1. komme seg inn
  de tok seg inn gjennom vinduet
2. få igjen krefter;
  samle seg
  ta seg inn etter VM
ta seg opp
1. bli bedre;
  rette seg
2. bli sterkere;
  øke
  vinden tok seg opp
ta seg til
(begynne å) gjøre;
foreta seg
hva skal vi ta oss til?
ta seg ut
1. drive seg til det ytterste
2. arte seg eller se ut (på en bestemt måte)
  dette tar seg dårlig ut
ta til
begynne, starte
ta til med hogsten;
det tok til å regne
ta ut
1. hente ut (gode, verdi eller lignende)
  ta ut penger;
  ta ut pensjon;
  hun tok ut fem feriedager
2. velge ut (personer) til konkurranse eller lignende
  ta ut laget
3. skaffe offentlig kunngjøring om
  ta ut skilsmisse;
  ta ut tiltale

Сторінка статті

på fersk gjerning

Значення та вживання

mens en gjør noe galt;

på fersken;

Se: fersk, gjerning

Приклад

butikktyven ble tatt på fersk gjerning

Сторінка статті

halsløs, halslaus

прикметник

Значення та вживання

uten hals
Приклад
- en halsløs flaske
dumdristig, risikabel
Приклад
- halsløs gjerning;
- legge ut på en halsløs ferd
om eldre forhold: som kan føre til dødsstraff ved halshogging

Сторінка статті

på fersken

Значення та вживання

mens en gjør noe galt;

på fersk gjerning;

Se: fersken

Сторінка статті

Словник нюношка 77 oppslagsord

gjerning

іменник жіночий

Походження

norrønt gerning; av gjere

Значення та вживання

verksemd, verk, syssel, arbeid, virke
Приклад
- passe si daglege gjerning;
- ha ei meiningsfylt gjerning
(einskild) handling, gjerd (1), dåd
Приклад
- i ord og gjerningar;
- gjere gode gjerningar
- - illgjerning
  - velgjerning

Фіксовані вирази

på fersk gjerning
medan ein gjer noko gale;
på fersken
han vart teken på fersk gjerning av politiet

Сторінка статті

funksjon

іменник чоловічий

Походження

frå latin; av fungere

Значення та вживання

(evne til å utføre) oppgåve eller arbeid;
gjeremål, teneste (2), gjerning (1)
Приклад
- funksjonen som formann;
- maskinen har fleire funksjonar;
- anlegget er ute av funksjon;
- hamna fyller ein viktig funksjon som knutepunkt for sjøtransporten i landet;
- har blindtarmen nokon funksjon?
i matematikk: variabel storleik som har ein verdi som er avhengig av verdien til ein annan storleik
Приклад
- f(x) er ein funksjon av x;
- trykket er ein lineær funksjon av djupna
følgje, konsekvens
Приклад
- den kalde krigen var ein funksjon av forholdet mellom USA og Sovjetunionen
i IT: operasjon eller handling ei datamaskin eller eit dataprogram kan utføre
Приклад
- nettsida til ordbøkene har fått mange nye funksjonar

Фіксовані вирази

tre i funksjon
byrje å verke

Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

som utgjer den eine av to (meir eller mindre like store) delar
Приклад
- dei delte og fekk eit halvt eple kvar;
- ein halv liter;
- to og ein halv
- brukt som substantiv
  ikkje det halve;
  det halve hadde vore meir enn nok;
  ein halv må vere lov
om mengde, fart eller anna måleining, som er fylt eller blir brukt ca. halvparten av maksimal kapasitet;
halvfull, halvfylt
Приклад
- ei halv flaske;
- ta ein halv øl;
- båten gjekk med halv fart
om klokkeslett: 30 minutt før heil time
Приклад
- klokka er halv ni, altså 08.30 eller 20.30
som utgjer opp til halvdelen av noko;
delvis (2), nesten
Приклад
- oppleve det som ein halv fridag;
- ein halv siger
brukt som adverb: delvis, nesten, i ein viss mon
Приклад
- han sa det halvt i spøk;
- dei sat halvt smilande;
- ho stirra halvt forbi han
om gjerning, karakter, lovnad, sanning, svar og liknande: ikkje heil, ufullkomen, ufullstendig
Приклад
- ein halv lovnad;
- eit halvt svar;
- ta halve standpunkt

Фіксовані вирази

ei halv ei
ei halvflaske brennevin
ha ei halv ei på innerlomma
ein halv gong
femti prosent (meir);
ofte brukt i samanlikningar om mengde, storleik eller liknande
utgiftene vart ein halv gong større;
dreie mutteren ein halv gong til;
den norske kystlinja går to og ein halv gong rundt jorda
flagge på halv stong
la flagg henge om lag halvvegss ned på flaggstong for å vise sorg ved dødsfall og gravferd
halvt om halvt
(etter tysk halb und halb) bortimot, så å seie
vere halvt om halvt trulova
med eit halvt auge
med ein gong, med å sjå berre lausleg
at den er øydelagd, kan eg sjå med eit halvt auge
med eit halvt øyre
utan å høyre godt etter
læraren lytta med eit halvt øyre
på halv tolv/åtte
ikkje heilt rett, skeivt, tilfeldig, utan styring;
på skeive
med hatten på halv tolv;
det har gått litt på halv åtte i det siste

Сторінка статті

underverk

іменник середній

Походження

frå tysk

Значення та вживання

utruleg gjerning;
under (1, mirakel (1)
Приклад
- helgenen gjorde fleire underverk
fantastisk skaparverk
Приклад
- eit teknisk underverk;
- dei sju underverka i hellenistisk tid

Фіксовані вирази

gjere underverk
ha særs god verknad
medisinen gjorde underverk

Сторінка статті

handling

іменник жіночий

Значення та вживання

det å handle (3);
gjerning (2)
Приклад
- kriminelle handlingar;
- gå til handling;
- store og gode handlingar;
- eit liv i handling
seremoni (1), akt (1, 2)
Приклад
- kyrkjelege handlingar
forløp av alt som hender i film, skodespel eller litterært verk
Приклад
- høgdepunkta i handlinga;
- handlinga i boka er lagd til utlandet

Сторінка статті

valdsgjerning

іменник жіночий

Значення та вживання

gjerning gjord med brutal makt;

valdshandling

Сторінка статті

praktisk

прикметник

Походження

gjennom tysk, frå latin practicus, av gresk praktikos ‘verksemd’; jamfør praksis

Значення та вживання

som gjeld handling eller gjerning;
motsett teoretisk (1)
Приклад
- praktisk røynsle;
- i det praktiske livet
med røyndomssans
Приклад
- dei er veldig praktiske av seg
som er føremålstenleg;
lettvinn, effektiv
Приклад
- praktiske klede;
- det er mest praktisk å ta buss;
- det var ei praktisk og effektiv løysing

Фіксовані вирази

praktisk talt
så å seie, så godt som

Сторінка статті

vågespel

іменник середній

Значення та вживання

dristig eller risikabel gjerning eller verksemd

Приклад

drive eit farleg vågespel;
det er eit vågespel å leggje ut på sjøen i slikt vêr

Сторінка статті

vilje 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt vili; samanheng med vilje (

Значення та вживання

evne til medviten gjerning eller åtferd
Приклад
- ha ein sterk vilje;
- spørsmålet om mennesket har fri vilje;
- utvikle sin eigen vilje
noko ein eller nokon ynskjer;
ynske (1, 1), lyst (1), hug (1, 2)
Приклад
- gjere noko mot Guds vilje;
- setje viljen sin igjennom;
- bøye seg for viljen til fleirtalet;
- gjere noko mot sin vilje;
- politikarane må følgje viljen til folket
noko ein har til føremål;
forsett (1, 1), føremål
Приклад
- gjere noko med vitande og vilje;
- det var ikkje av vond vilje eg kritiserte dei
det å vere villig
Приклад
- ha vilje til samarbeid;
- det er ikkje evna, men viljen det skortar på
- - innsatsvilje
  - offervilje
  - samarbeidsvilje
mental styrke;
pågangsmot, viljekraft
Приклад
- klare noko på rein vilje

Фіксовані вирази

få viljen sin
få det slik ein vil
denne gongen skal eg få viljen min;
jenta fekk viljen sin etter mykje masing
med vilje
med medviten plan;
med overlegg
eg øydela ikkje leiken med vilje;
gløyme att noko med vilje
siste vilje
siste krav eller ynske før ein døyr
testamentet er hans siste vilje;
følgje den siste viljen til nokon

Сторінка статті

velgjerd

іменник жіночий

Походження

norrønt velgerð

Значення та вживання

god gjerning;
gjevmilde
Приклад
- ta imot ei velgjerd av nokon
velgjerande (1) handling eller verksemd
Приклад
- drive velgjerd;
- samle inn pengar til velgjerd;
- dekkje over sosial naud med velgjerd

Сторінка статті

Результати на сторінці:

Розширений пошук

Словник букмола 40 oppslagsord

gjerning

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

halv 1I

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

underverk

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

voldsgjerning

Значення та вживання

pragmatiker

Походження

Значення та вживання

velgjerning

Походження

Значення та вживання

Приклад

ta

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

på fersk gjerning

Значення та вживання

Приклад

halsløs, halslaus

Значення та вживання

Приклад

Приклад

på fersken

Значення та вживання

Словник нюношка 77 oppslagsord

gjerning

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

funksjon

Походження

halv 1

halv 1

vilje 1