Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
1964 результатів

Словник букмола 943 oppslagsord

før 1

прикметник

Походження

norrønt fǿrr; beslektet med fare (2

Значення та вживання

  1. som greier eller kan;
    i stand (til);
  2. i god form;
    Приклад
    • være frisk og før
  3. som ter seg eller er på en viss måte
  4. Приклад
    • en stor og ferm kone
Сторінка статті

før 2

підрядний сполучник

Значення та вживання

  1. innleder en leddsetning som uttrykker at noe skjer før et visst tidspunkt;
    tidligere enn;
    Приклад
    • før jeg reiser, må jeg kjøpe ny koffert;
    • jeg gir meg ikke før jeg ikke trenger støttehjul
  2. innleder en leddsetning som uttrykker vilkår;
    heller enn
    Приклад
    • før jeg ber dem om hjelp, sulter jeg
Сторінка статті

før 3

прийменник

Походження

norrønt fyrr adverb, komparativ av for (5 og føre (2; jamfør først

Значення та вживання

  1. tidligere enn
    Приклад
    • før påske;
    • år 50 før Kristus;
    • kom før åtte;
    • gjøre ferdig leksene før middag
  2. brukt som adverb: på et tidligere tidspunkt
    Приклад
    • slik var det før i tiden;
    • før og nå
  3. brukt som adverb: heller (2, 1)
    Приклад
    • jeg vil før ta ferje enn å kjøre i tunnel

Фіксовані вирази

  • fra før
    fra tidligere (av), allerede
    • det fins flere lignende tilbud fra før av;
    • vi må sammenligne uttalelsene med det vi vet fra før
  • før eller siden
    på et eller annet tidspunkt
    • før eller siden vil det skje en ulykke
  • jo før, jo heller
    så snart som mulig
  • som før
    slik det alltid har pleid å være;
    uendret
    • fortsette som før;
    • jeg skulle ønske alt var som før
  • verken før eller siden
    ikke på noe tidspunkt;
    aldri
    • verken før eller siden har hun ledd så mye;
    • noe sånt har jeg aldri opplevd, verken før eller siden
Сторінка статті

fø

дієслово

Походження

norrønt fǿða; samme opprinnelse som føde (2

Значення та вживання

gi eller skaffe mat til;
fôre;
forsørge
Приклад
  • fø en godt;
  • garden før fem kuer;
  • fø familien

Фіксовані вирази

  • fø fram
    ale, fostre opp
    • fø fram en hest
  • fø opp
    ale, fostre opp
    • fø opp griser
Сторінка статті

føre 4

дієслово

Походження

norrønt fǿra, ‘få til å fare’

Значення та вживання

  1. flytte fra ett punkt til et annet;
    Приклад
    • føre varer ut av landet;
    • han ble kidnappet og ført til Tyrkia
  2. vise vei fra ett punkt til et annet;
    gi adgang (til)
    Приклад
    • stien fører ned til vannet;
    • røret fører til en stor tank;
    • en bratt trapp fører ned i mørket
  3. bringe til en tilstand eller situasjon;
    få til følge, føre med seg;
    resultere i
    Приклад
    • denne krangelen fører ingen vei;
    • målet er å føre laget til finalen;
    • uenigheten førte landet inn i en borgerkrig;
    • føre en klasse fram til eksamen
  4. påvirke til å flytte seg i en bestemt retning;
    Приклад
    • han fører godt i både swing og salsa;
    • skjebnen førte dem sammen
  5. stå i spissen for;
    Приклад
    • føre en hær;
    • føre et skip
  6. drive med (over lengre tid);
    utføre, gjøre
    Приклад
    • føre forhandlinger;
    • han fører en skitten valgkamp;
    • vi har ført samtaler med begge partene i konflikten;
    • føre en tilbaketrukket tilværelse;
    • føre et dårlig språk
  7. skrive ned systematisk eller fortløpende
    Приклад
    • bedriften har ikke ført regnskap de tre siste årene;
    • vi fører statistikk over nedbørsmengde og vannstand
  8. ha til salgs;
    være utstyrt med
    Приклад
    • vi fører dessverre ikke denne varen;
    • en butikk som fører matvarer fra hele verden

Фіксовані вирази

  • føre an
    stå i spissen (for);
    gå først
    • føre an i kampen for frihet;
    • lederen for syttendemaikomiteen førte an i barnetoget
  • føre bak lyset
    narre, lure, villede
  • føre fram
    gi (positivt) resultat;
    lykkes
    • anken førte ikke fram
  • føre med seg
    få som følge, resultat eller konsekvens
    • vervet fører med seg mye ansvar;
    • klimaendringene fører med seg mer ekstremvær
  • føre opp
    • bygge (en bygning)
      • hytta ble ført opp på rekordtid
    • skrive ned på liste eller lignende
      • bli ført opp på lista over deltakere
  • føre seg
    te seg, oppføre seg;
    framgå, framtre
    • du må føre deg med verdighet;
    • han fører seg med selvsikkerhet og autoritet
Сторінка статті

stavtak

іменник середній

Значення та вживання

tak (2, 4) med skistav
Приклад
  • rennet var jevnt fra første stavtak;
  • ta noen kjappe stavtak før utforkjøringa
Сторінка статті

status quo

іменник незмінні

Вимова

staˊtus kvo

Походження

av latin status quo (ante bellum) ‘den tilstand som (hersket før krigen)'

Значення та вживання

uforandret stilling eller tilstand
Приклад
  • målet mitt er bare å opprettholde status quo;
  • det er foreløpig status quo og ingen endring
Сторінка статті

drøfting

іменник чоловічий або жіночий

drøftelse

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. det å drøfte (1);
    Приклад
    • etter lange, gjentatte drøftinger ble forslaget vedtatt;
    • ta en sak opp til drøfting;
    • kapittelet inneholder analyse og drøfting av materialet
  2. møte der en drøfter, vurderer eller diskuterer noe;
    Приклад
    • de ansatte kalles inn til drøfting før en eventuell oppsigelse
Сторінка статті

ytterligere

прикметник

Походження

av ytterlig

Значення та вживання

som kommer i tillegg til det som allerede framgår i konteksten;
enda flere eller mer;
Приклад
  • hun hadde ingen ytterligere kommentarer;
  • kontakt arrangør for ytterligere opplysninger om arrangementet
  • brukt som adverb:
    • hun vil prøve å redusere forbruket sitt ytterligere;
    • situasjonen vil bli ytterligere forverret om ikke hjelpen kommer straks;
    • jeg åt to pølser først, før jeg forsynte meg med ytterligere to
Сторінка статті

våpenfør

прикметник

Походження

jamfør før (1

Значення та вживання

i stand til å bære og bruke våpen
Приклад
  • innkalle våpenføre menn til tjeneste
Сторінка статті

Словник нюношка 1021 oppslagsord

før 1

прикметник

Походження

norrønt fǿrr; samanheng med fare (2

Значення та вживання

  1. som greier eller kan;
    i stand (til);
    Приклад
    • ho er ikkje før til å utføre arbeidet
  2. i god form;
    Приклад
    • vere frisk og før
  3. som ter seg eller er på ein viss måte
  4. Приклад
    • ein stor og før kar
  5. Приклад
    • det er (godt) ført der
Сторінка статті

før 2

підрядний сполучник

Значення та вживання

  1. innleier ei leddsetning som uttrykkjer at noko skjer før eit visst tidspunkt;
    tidlegare enn;
    Приклад
    • han gjekk før eg kom;
    • før eg visste ordet av det, så small det;
    • eg trur det ikkje før eg ser det
  2. innleier ei leddsetning som uttrykkjer vilkår;
    heller enn
    Приклад
    • før eg et dette, svelt eg
Сторінка статті

før 3

прийменник

Походження

norrønt fyrr adverb, komparativ av for (6; jamfør først (3

Значення та вживання

  1. tidlegare enn;
    Приклад
    • eg kom før deg;
    • kom før klokka åtte!
    • vi håpar å vere på plass i det nye huset før jul;
    • onsdag før skjærtorsdag;
    • år 50 før Kristus
  2. brukt som adverb: på eit tidlegare tidspunkt
    Приклад
    • både før og no;
    • før var det slik;
    • før i tida;
    • både den dagen og dagen før
  3. brukt som adverb: heller (2, 1)
    Приклад
    • eg vil før gå enn å sitje på med deg

Фіксовані вирази

  • frå før
    frå tidlegare (av), allereie
    • eg kjenner henne frå før av;
    • kva kan du om emnet frå før?
  • før eller sidan
    på eit eller anna tidspunkt
    • før eller sidan måtte vi tape ein kamp
  • jo før, jo heller
    så snart som mogleg
  • korkje før eller sidan
    ikkje på noko tidspunkt;
    aldri
    • korkje før eller sidan har eg sett eit slikt fargerikt syn;
    • han har aldri sett maken, korkje før eller sidan
  • som før
    slik det alltid har brukt å vere;
    uendra
    • halde fram som før;
    • ingenting er som før;
    • ynskje at alt skal bli som før
Сторінка статті

fø, føde 2

føda

дієслово

Походження

norrønt fǿða

Значення та вживання

  1. gje, skaffe mat til;
    fôre;
    forsørgje
    Приклад
    • fø ein godt;
    • fø seg sjølv;
    • garden kan fø fem kyr;
    • fø på ein familie
  2. om kvinne (eller meir sjeldan hodyr): setje til verda
    Приклад
    • fø eit barn;
    • ormen før levande ungar;
    • ho fødde i går;
    • fø utan smerte;
    • ho er fødd i 1950;
    • vere fødd blind;
    • fru Ås, fødd Olsen;
    • ingen er fødd meister
    • brukt som adjektiv
      • han er den fødde gjøglar
  3. Приклад
    • tida før nye tankar

Фіксовані вирази

  • bli fødd
    kome til verda
  • bli fødd på ny
    bli (åndeleg) atterfødd
  • fø fram
    ale eller fostre opp
    • fø fram ein kalv;
    • ho fødde fram ein son
  • fø opp
    ale eller fostre opp
    • fø opp 70 kje;
    • fø opp ungar
  • ikkje fødd i går
    slett ikkje urøynd;
    ikkje lett å lure
Сторінка статті

føre 4

føra

дієслово

Походження

norrønt fǿra, opphavleg ‘få til å fare’

Значення та вживання

  1. flytte frå eitt punkt til eit anna;
    Приклад
    • båten fører folk og gods;
    • gassen blir ført i land på Nord-Jæren
  2. vise veg frå eitt punkt til eit anna;
    gje tilgjenge (til)
    Приклад
    • stigen fører opp på loftet;
    • den smale trappa som fører ned i kjellaren;
    • vegen fører opp til huset
  3. få til å nå ein viss tilstand eller situasjon;
    føre med seg, få til følgje;
    resultere i
    Приклад
    • prisauken har ført til lågare forbruk;
    • eksponering for stoffet kan føre til alvorleg sjukdom;
    • krangling fører ingen stad;
    • ho har ført laget sitt til seier;
    • føre skam over familien
  4. påverke til å flytte seg i ei viss retning;
    Приклад
    • føre buskapen på beite;
    • eg kan både føre og følgje i vals;
    • bli ført bort frå området;
    • musklane som fører tommelen og peikefingeren mot kvarandre;
    • føre vitne for retten
  5. stå i brodden for;
    Приклад
    • føre ein hær;
    • kapteinen fører skipet
  6. drive med (over lengre tid);
    utføre, gjere
    Приклад
    • partiet fører ein egoistisk politikk;
    • føre falske rykte;
    • føre gode grunnar for både det eine og det andre alternativet;
    • eg har ført samtaler med fleire ulike bankar;
    • føre krig;
    • føre eit sorglaust liv
  7. skrive ned systematisk eller etter kvart som noko skjer
    Приклад
    • føre tilsyn med noko;
    • vi fører statistikk over import og eksport;
    • fører du dei nye namna på lista?
    • verksemda fører både budsjett og rekneskap
  8. ha til sals;
    vere utstyrt med
    Приклад
    • forretninga fører ikkje denne vara;
    • vi har lenge ført mjølk frå to meieri;
    • skipet fører lanterne, segl og norsk flagg

Фіксовані вирази

  • føre an
    gå i brodden (for);
    gå først
    • det var ungdomane som førte an i kampen mot krigen;
    • sjefen førte an ut døra
  • føre bak lyset
    narre, lure, villeie
  • føre fram
    • gje (positivt) resultat;
      lykkast
      • omlegginga førte fram;
      • vi må vurdere kva tiltak som faktisk fører fram
    • spele eller syne fram eit skodespel eller liknande;
      framføre (2
  • føre med seg
    få som følgje, resultat eller konsekvens
    • tiltaket fører ingenting godt med seg;
    • parasitten som fører med seg sjukdomen
  • føre opp
    • byggje (ei bygning)
      • planen er å føre opp fleire store leilegheitskompleks i området
    • skrive ned på liste eller liknande
      • alternativa skal førast opp i prioritert rekkjefølgje;
      • prosjektet blir ført opp som ein eigen post i budsjettet
  • føre over
    overføre
    • føre over mannskap til ei anna avdeling;
    • kan eg føre over dei siste feriedagane til neste år?
    • han førte over fleire tusen kroner til sparekontoen
  • føre seg
    te seg, oppføre seg;
    fare fram
    • ho fører seg med ære;
    • eg har alltid blitt lært opp til å føre meg fint
Сторінка статті

så 5, so 3

прислівник

Походження

norrønt svá

Значення та вживання

  1. brukt om hending eller handling som skjer like etter eller på eit (litt) seinare tidspunkt;
    Приклад
    • først stod dei opp, så åt dei frukost;
    • han tok på seg jakke, så skjerf, så hue og vottar;
    • først Berlin, så til Paris;
    • da han kom inn, så ringde telefonen;
    • så ein dag dukka dei opp;
    • så var det det eine, så var det det andre
  2. som ei følgje eller konsekvens av det som kjem før;
    Приклад
    • han drog, så var det berre ho igjen;
    • hadde eg pengar, så skulle eg kjøpe ein ny båt;
    • kom hit, så skal du sjå;
    • viss du kjem, så skal eg lage rommet klart til deg;
    • når du ikkje vil, så må du;
    • så er den saka avgjord
  3. i grad eller omfang som blir nemnd eller som går fram av samanhengen
    Приклад
    • kjolen er så stor at ho druknar i han;
    • dobbelt så stor som dei andre;
    • så fager og ung han er;
    • nei, så hyggjeleg å sjå dykk;
    • det er ikkje så sikkert;
    • dobbelt så stor;
    • vi treffest ikkje så ofte;
    • han er så redd;
    • ikkje så verst;
    • det er ikkje så nøye;
    • ha det så godt;
    • så lenge du vart
  4. i større grad enn venta
    Приклад
    • så dum du er;
    • au, det svir så!
    • kvar har du vore så lenge?
  5. på den eller den måten;
    Приклад
    • så skal du gjere;
    • vegen er ikkje så at ein kan køyre;
    • dei seier så;
    • det er ikkje så at vi kan tvinge fram eit møte no
  6. i tillegg;
    Приклад
    • grønsaker er godt, og så er det sunt;
    • han er den høgaste i klassa, men så er han jo eldst
  7. som refererer til noko tidlegare;
    dette, slik
    Приклад
    • var det så du sa?
    • dei seier så;
    • i så fall;
    • i så tilfelle
  8. brukt i utrop for understreke det som kjem etter
    Приклад
    • så, du visste ikkje det?
    • så, det er her de sit?
  9. brukt i utrop for å slå fast at noko er ferdig, avslutta eller liknande;
    Приклад
    • så, da var vi ferdige for i dag

Фіксовані вирази

  • om så er
    viss det no er slik (som nett nemnd)
    • eg kan gjerne arbeide heile natta, om så er
  • så der
    ikkje særleg bra;
    så som så
    • eksamen gjekk så der
  • så lenge
    • inntil vidare;
      førebels
      • eg går ut og ventar så lenge
    • brukt som avskilshelsing når ein snart skal møtast att
      • ha det bra så lenge!
  • så som så
    ikkje særleg bra
    • eksamen gjekk så som så
  • så visst
    utan tvil;
    visseleg
    • han er så visst ingen svindlar;
    • så visst eg vil ta ein kaffi
  • så, så
    brukt for å roe ned eller trøyste
    • så, så, det ordnar seg snart
Сторінка статті

eit nødvendig ærend

Значення та вживання

brukt om å gå på do;
Sjå: ærend
Приклад
  • eg må berre ut i eit nødvendig ærend før vi kan byrje
Сторінка статті

ærend

іменник середній

Походження

norrønt erendi, ørendi

Значення та вживання

  1. noko ein har planar om å gjere;
    gjeremål, ombod, oppdrag
    Приклад
    • kva ærend hadde han?
    • utføre eit ærend;
    • eg har mange ærend eg treng å få gjort
  2. tur for å utføre eit gjeremål
    Приклад
    • springe ærend for nokon;
    • vere eit ærend i byen
  3. bod (1), melding
    Приклад
    • han hadde eit ærend til meg i same stykket

Фіксовані вирази

  • eins ærend
    berre for éin ting
    • han drog til byen eins ærend for å møte henne
  • eit nødvendig ærend
    brukt om å gå på do
    • eg må berre ut i eit nødvendig ærend før vi kan byrje
Сторінка статті

våpenøving

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. øving (4) som inkluderer våpenbruk i politiet, militæret eller liknande
    Приклад
    • gjennomføre ei stor våpenøving
  2. øving (1) i våpenbruk;
    Приклад
    • eg treng meir våpenøving før eg kan bli med på jakt
Сторінка статті

våpenfør

прикметник

Походження

jamfør før (1

Значення та вживання

i stand til å bere og bruke våpen
Приклад
  • kalle inn våpenføre menn til teneste
Сторінка статті