Розширений пошук

Простий пошук

Словник букмола 165 oppslagsord

eksamen

іменник чоловічий

Походження

fra latin ‘gransking’

Значення та вживання

avsluttende prøve ved skole eller kurs eller i enkeltfag som del av studier

Приклад

bestå en eksamen;
være oppe til eksamen;
trekke seg fra eksamen;
skriftlig eksamen;
lese til eksamen;
stryke på eksamen

Сторінка статті

... og ... , fru Blom

Значення та вживання

brukt for å uttrykke usikkerhet, tvil eller skepsis;

jamfør og (, 8);

Se: og

Приклад

billig og billig, fru Blom. Billigere enn de andre;
gikk det bra på eksamen? Bra og bra, fru Blom, jeg stod i det minste

Сторінка статті

og 2

сурядний сполучник

Вимова

å, åg

Походження

norrønt ok

Значення та вживання

brukt til å sidestille to eller flere ord, setningsledd eller setninger av samme slag
Приклад
- Hansen og Olsen er naboer;
- de sang og spilte;
- de voksne diskuterte, og barna lekte;
- løvet gulner, visner og faller av trærne;
- vær så snill og send meg boka
brukt mellom to ord eller uttrykk for å uttrykke at det ene skjer før det andre
Приклад
- hun snudde seg og så på oss;
- han gikk hjem og hentet lommeboka;
- de gikk hjem og laget middag
brukt mellom to verb for å uttrykke en uavsluttet eller vedvarende aktivitet
Приклад
- sitte og snakke;
- sauene går og beiter;
- vi gikk rundt og glodde i butikker;
- hun driver og jobber i hagen;
- han har sittet og lest hele kvelden
brukt for å binde sammen to setninger der den siste er en følge av den første
Приклад
- hun spiste sunt og levde til hun var hundre;
- han forsov seg og kom for sent til toget
brukt mellom to identiske ord eller uttrykk for å forsterke uttrykket
Приклад
- vi gikk og gikk;
- det regnet og regnet;
- han blir bare høyere og høyere;
- han ble mer og mer bekymret
brukt mellom to synonyme eller beslektede ord for å forsterke uttrykket
Приклад
- rope og skrike;
- rusle og gå;
- helt og holdent;
- sverge dyrt og hellig
brukt mellom to ledd som er ytterpunkter i en rekke eller skala, for å uttrykke at noe gjelder eller omfatter hele rekken
Приклад
- gammel og ung;
- fattig og rik;
- høyt og lavt;
- sent og tidlig
brukt mellom to identiske ord for å uttrykke usikkerhet, tvil eller skepsis til det som blir sagt;
jamfør ... og ... , fru Blom
Приклад
- kjenner du han? Kjenner og kjenner, jeg vet hvem han er;
- har du planer for ferien? Planer og planer, jeg skal i alle fall ha fri;
- har du fått ny bil? Ny og ny, ny for meg!
brukt for å vise at to tall skal adderes;
pluss (3, 1)
Приклад
- tre og sju er ti
brukt mellom identiske tall for å vise størrelsen på en gruppe
Приклад
- to og to gikk sammen;
- vi delte dem inn i grupper på fire og fire
brukt til å innlede utrop som uttrykker undring, irettesettelse eller lignende
Приклад
- og jeg som hadde glemt hele greia!
- og det får du deg til å si!

Фіксовані вирази

... og ... , fru Blom
brukt for å uttrykke usikkerhet, tvil eller skepsis;
jamfør og (2, 8)
billig og billig, fru Blom. Billigere enn de andre;
gikk det bra på eksamen? Bra og bra, fru Blom, jeg stod i det minste

Сторінка статті

tvi

вигук

Походження

norrønt tví

Значення та вживання

brukt til å uttrykke avsky;
fy
Приклад
- tvi for noe styggedom
brukt til å uttrykke lykkønskning;
lykke til
Приклад
- tvi tvi med eksamen!

Сторінка статті

til 2

прийменник

Походження

norrønt til

Значення та вживання

brukt til å uttrykke mål eller bestemmelsessted for en bevegelse
Приклад
- jeg kjørte til byen;
- vi skal reise til Tromsø;
- du må gå til tannlegen;
- jeg skal følge deg til døra;
- de dro fra sted til sted;
- hun spilte ballen til keeperen
- brukt som adverb:
  publikum strømmet til;
  mange kom til for å hjelpe
brukt om bevegelse i en viss retning eller om det å vende mot noe eller noen
Приклад
- du må ta av til venstre;
- jeg våknet til en ny dag;
- hun snudde ryggen til meg;
- han nikket til naboen;
- huset har utsikt til sjøen;
- vi stod ansikt til ansikt
brukt for å uttrykke overgang til noe nytt
Приклад
- hun kommer til å bli til noe stort;
- de så tegn til bedring;
- trollet ble til stein
- brukt som adverb:
  pasienten friskner til;
  dammen fryser til
brukt for å uttrykke tilstand
Приклад
- de står til rådighet;
- huset er til leie;
- mange var til stede
- brukt som adverb:
  butikken holder til i sentrum;
  hvordan står det til med dere?
brukt for å uttrykke et intervall
Приклад
- krigen varte fra 1940 til 1945;
- hun jobber fra ni til fem;
- vinden vekslet fra frisk bris til liten kuling;
- turen tar to til tre timer;
- barna er fra seks til åtte år
brukt for å uttrykke grense for noe
Приклад
- tomta strekker seg ned til vannkanten;
- jeg stod i vann til knærne;
- summen er avgrenset oppover til kr 70 000;
- vi lovet å elske og ære hverandre til døden skiller oss at
brukt om tid og tidspunkt
Приклад
- alt til sin tid;
- de begynner på skolen til høsten;
- jeg er ferdig til 17. mai;
- skal vi møtes i morgen til samme tid?
- jeg forstår meg ikke på ungdommen nå til dags;
- slik har det vært til alle tider
brukt for å uttrykke formål
Приклад
- studentene leste til eksamen;
- han har fått en bok til gjennomsyn;
- dette er et redskap til å grave med;
- det ringte inn til skoletimen;
- vi kledde oss til fest;
- jeg har til hensikt å dra tidlig;
- jeg prøvde å utnytte situasjonen til egen fordel
brukt for å uttrykke evne eller mulighet
Приклад
- denne døra er til å låse;
- snart er han i stand til å sykle alene;
- heldigvis hadde hun mot til å si ifra
brukt for å uttrykke årsak
Приклад
- han hadde god grunn til å gråte;
- slurv var årsaken til ulykken;
- hun var til stor glede for foreldrene
brukt for å uttrykke forbindelse
Приклад
- du hører til hos oss;
- han knyttet seg til stefaren;
- hun er veldig bundet til bestemoren;
- de tar gjerne en dram til maten;
- det ligger til slekta
brukt for å uttrykke sammenligning
Приклад
- du er for liten til å være oppe så lenge;
- maten er for god til å kastes;
- han er flink til å være nybegynner
brukt for å uttrykke eiendomsforhold og tilhørighet
Приклад
- har du nøkkel til kontoret?
- han er far til to;
- det er hunden til naboen
brukt i en del i faste uttrykk med genitiv
Приклад
- det er på tide å gå til sengs;
- vi satt lenge til bords;
- i påsken skal vi til fjells;
- vi klarer ikke å gjøre alle til lags;
- de har bare maskinen til låns;
- hytta er til salgs;
- kjøretøyet gikk like godt både til lands og til vanns;
- dette får vi ha til gode;
- heldigvis kom brillene mine til rette

Фіксовані вирази

få til
greie, lykkes med, oppnå
slippe til
få plass;
få være med
han slipper ikke til på kjøkkenet
slumpe til
hende tilfeldig
selv dårlige spillere kan slumpe til å få et mål
slå til
1. gi noe eller noen et slag
  han slo til meg
2. gripe (hardt) inn;
  gå til aksjon
  politiet slo til mot demonstrantene
3. hende plutselig;
  inntreffe
  det slo til med kulde
4. gjøre noe på en (uventet) flott måte
  han slo til med tre mål på ni minutter
5. akseptere et tilbud;
  godta, si ja
  vi slo til og kjøpte huset
6. gå i oppfyllelse;
  bli som ventet
  prognosene har slått til
7. gi godt resultat (i jordbruk, jakt eller fiske)
  fisket slo til
ta til
begynne, starte
ta til med hogsten;
det tok til å regne
vise til
peke på;
oppgi (som kilde eller lignende)
jeg viser til mitt brev fra 5. mars;
de kunne vise til svært gode resultater;
han viser til Fønhus’ bøker
være til
finnes, eksistere;
forekomme
reglene er til for å følges;
bøkene er bare til pynt;
gleden over bare å være til

Сторінка статті

skarp 2

прикметник

Походження

norrønt skarpr

Значення та вживання

som skjærer godt;
med kvass kant eller spiss
Приклад
- en skarp kniv;
- skarpe klør;
- en skarp fjellrygg;
- hogge med den skarpeste øksa
spiss, brå
Приклад
- en skarp vinkel;
- skarpe svinger
klar og tydelig;
markert
Приклад
- skarpe ansiktstrekk;
- et skarpt fotografi;
- trekke en skarp grense;
- gjøre bildet litt skarpere
om luft, lukt, lyd eller lys: bitende, stikkende;
gjennomtrengende;
blendende, sterk;
kvass (2, 2)
Приклад
- skarp vårluft;
- en ost med skarp lukt;
- snakke med skarp stemme;
- skarpt lys
om jord: full av sand og stein;
mager (2, 3)
Приклад
- flate jorder med skarp jord
om sans eller sanseorgan: som oppfatter klart;
god
Приклад
- ha skarpt syn;
- ha et skarpt øre
rask i tanke og oppfatning;
gløgg, intelligent
Приклад
- hun var den skarpeste i klassen
hard, streng, nådeløs;
kvass (2, 5)
Приклад
- få skarp kritikk;
- gi en skarp irettesettelse;
- være under skarp bevoktning;
- det var skarp konkurranse mellom dem
- brukt som adverb:
  se skarpt på noen
som har prosjektil
Приклад
- skarpe skudd
- brukt som substantiv:
  skyte med skarpt
rask, hurtig
Приклад
- en skarp seilas;
- det gikk i skarpt trav

Фіксовані вирази

en skarp en
dram med sterkt brennevin
ta seg en skarp en
gjøre det skarpt
prestere svært godt
hun gjorde det skarpt til eksamen
ikke den skarpeste kniven i skuffen
ikke blant de klokeste;
mindre intelligent
skarp tunge
krass og direkte måte å snakke på
han er kjent for sin skarpe tunge
skarpt føre
skiføre med hard, grovkornet snø

Сторінка статті

nær 2

прислівник

Походження

norrønt nær, opprinnelig komparativ av ná- jamfør nærmere ( og nærmest

Значення та вживання

ikke langt borte;
like ved
Приклад
- fødselen er nær forestående;
- bo nær byen;
- være døden nær;
- kom litt nærere!
intimt, tett
Приклад
- hun stod den avdøde nær;
- han er nær knyttet til familien
nesten (1), bortimot
Приклад
- tjene nær 200 kroner timen;
- det hadde nær gått galt

Фіксовані вирази

fjern og nær
over alt, flere steder
det kom gjester fra fjern og nær;
hun sendte julegaver til fjern og nær
ligge nær
være naturlig (3) eller forståelig;
være nærliggende
det ligger nær å anta at det var hun som hadde gjort det
nær ved/på
på nippet til;
nesten
nær på hundre gjester kom på festen;
hun var nær ved å stryke på eksamen
nær sagt
nesten;
så å si
det var gode tilbud på nær sagt alle varene;
jeg kunne gjøre nær sagt hva som helst
på langt nær
slett ikke;
på ingen måte
planen er på langt nær oppfylt ennå;
jeg er ikke på langt nær ferdig
på én nær
med ett unntak
alle sangene, på én nær, var på engelsk;
på hotellet var alle rom, på ett nær, fulle
så nær som
unntatt
hele familien kom i bryllupet så nær som en onkel i Australia
ta seg nær av
være svært lei for;
sørge over
han tok seg veldig nær av kritikken
trø/gå/komme noen for nær
fornærme eller krenke noen
pressen kom skuespilleren for nær;
ikke trø sjefen for nær;
noen gikk henne for nær

Сторінка статті

stå 3

дієслово

Походження

norrønt standa

Значення та вживання

ha kroppen i mer eller mindre oppreist, loddrett stilling;
være et sted i en slik stilling
Приклад
- stå på beina;
- folk måtte stå på bussen;
- katten stod på trappa og ventet;
- stå og fundere på noe;
- hunden fulgte meg overalt hvor jeg stod og gikk;
- barna prøvde både å stå på knærne og stå på hodet;
- jeg står bare og venter
hvile kroppens tyngde i mer eller mindre loddrett stilling på noe som beveger seg over underlaget
Приклад
- jeg liker å stå på ski;
- stå på surfebrett
reise seg;
stige oppover fra en lavere posisjon
Приклад
- stå opp av senga;
- når sola har stått opp, skal jeg gå;
- hun prøvde å stå, men falt ned igjen på stolen
befinne seg på et visst sted
Приклад
- bøkene står i hylla;
- bilen står inntil videre i Bodø;
- maten skal stå på bordet klokka tolv;
- trærne stod tett i tett;
- pengene har lenge stått i banken;
- storeviseren på klokka stod på åtte
være rettet oppover eller ut i været;
peke, stikke
Приклад
- flammene stod rett opp;
- håret står til alle kanter
i overført betydning: befinne seg på et bestemt punkt i forhold til en sak eller lignende
Приклад
- stå overfor et vanskelig dilemma;
- jeg vil gjerne vite hvor du står i denne saken;
- de står foran en stor reise
være i en viss tilstand
Приклад
- huset står tomt;
- nå står hagen i blomst;
- middagen stod allerede ferdig;
- hjertet stod stille;
- båten stod i lys lue;
- spørsmålet står åpent;
- dette temaet står sentralt i bøkene hennes
være i virksomhet eller holde på med noe som kan utføres i stående stilling
Приклад
- hun står og jobber med kunstverket;
- min sønn står i butikken hver lørdag;
- jeg står litt opptatt, kan jeg ringe tilbake?
- foreldrene stod vakt på diskoteket;
- ha stått sin læretid
være i et visst forhold eller på et visst nivå overfor noen eller noe
Приклад
- partene stod temmelig likt;
- opplysningene står i strid med hverandre;
- toppsjefene står høyt over meg i stilling;
- jeg står på din side i denne saken;
- de har alltid stått til tjeneste for huseieren
være i egenskap av eller i rolle som
Приклад
- stå brud;
- stå konfirmant;
- hun stod vakt til midnatt;
- han stod modell for studentene
ikke bevege seg;
stanse
Приклад
- stå stille!
- bli stående og vente;
- trikkene stod;
- bilen stod helt fast i snøen;
- døra stod ikke et øyeblikk;
- togene stod hele morgenen;
- munnen står ikke på henne
være på samme sted eller i samme tilstand;
bli værende
Приклад
- huset har stått i flere hundre år;
- banke ned en stolpe så den står støtt;
- la deigen stå natta over;
- la bilen stå og bruk heller kollektivtrafikk
i overført betydning: være uendret
Приклад
- tilbudet står fremdeles;
- avtalen står fast også etter regjeringsskiftet
- brukt som adjektiv:
  dere har alltid stående invitasjon hos oss;
  dette er et stående samtaletema som vi stadig kommer tilbake til
i overført betydning: tåle en påkjenning eller motstand uten å svekkes;
holde stand mot;
klare (3
Приклад
- jeg står det ikke ut;
- læreren hadde lite å stå imot med;
- han står nok ikke hele distansen i samme høye fart
få godkjent resultat på prøve, eksamen eller lignende;
bestå (1);
motsatt stryke (8)
Приклад
- elevene håpte bare at de ville stå på eksamenen
finne sted
Приклад
- bryllupet skal stå til våren;
- slaget på Stiklestad stod i 1030
være skrevet
Приклад
- adressen står utenpå;
- navnet står langt nede på lista;
- det stod noe om det i avisen;
- hva står det i brevet?
være i ens tanker
Приклад
- det er ikke annet som har stått i hodet på meg;
- stå klart for en;
- barneårene står for meg som en lykkelig tid
sette kurs mot;
stevne (2, 1)
Приклад
- båten stod ut fjorden
drive eller strømme i en viss retning
Приклад
- spruten stod høyt i været;
- støvføyka stod;
- en frisk nordvest stod inn sundet;
- det stod en god varme fra ovnen
i språkvitenskap: ha en form som uttrykker en bestemt grammatisk egenskap
Приклад
- substantivet står i flertall

Фіксовані вирази

la det stå til
la noe skje uten at en er sikker på eller kan kontrollere resultatet
som en står og går
i hverdagsklær;
i det en har på seg
stå bak
1. ha æren eller ansvar for;
  være skyldig i
  stå bak en idé;
  firmaet står bak mesteparten av metalleksporten;
  to personer står bak innbruddet
2. stille seg bak;
  være for;
  støtte
  et flertall på Stortinget står bak forslaget
stå det over
klare seg;
overleve
de klager mye, men står det nok over
stå fast
1. gjelde uten endring
  avtalen står fast
2. ikke komme seg videre
  køen står fast på fjellet;
  jeg står fast i skrivingen
stå for
1. ha ansvaret for
  elevene på tredje trinn står for underholdningen
2. vedkjenne seg;
  stå ved
  du må våge å stå for det du har sagt
stå for fall
snart skulle forsvinne, bli avskaffet, opphøre eller lignende
regimet stod for fall;
rekordane står for fall;
forslaget står for fall
stå for tur
være neste i en rekkefølge
en ny bok står snart for tur;
neste oppgave stod for tur rett etterpå
stå fram som
1. presentere seg på en viss måte;
  framstå (1)
  partiet står fram som selve løsningen på utfordringene
2. gi inntrykk av å være;
  virke (2, 5)
  dette står fram som et åpenbart tilfelle av influensa
stå fritt til
være fri til;
ha fri mulighet til
elevene står fritt til å velge sin egen representant
stå helt alene
være uten støtte
stå i fare for
risikere
ferien står i fare for å bli avlyst;
passasjerene stod i fare for å bli alvorlig skadet
stå i gjeld til
1. skylde noen penger
  de står i stor gjeld til menneskesmuglerne
2. ha noe eller noen å takke for noe som har hatt betydning
  skuespillet stod i gjeld til den greske tragedien;
  hun stod i gjeld til sine forfedre
stå i med
ha et sekuselt forhold (3) til
de har stått i med hverandre lenge nå;
anklage kjæresten for å stå i med eksen
stå i noe
1. holde på med noe;
  ha mye å gjøre
  jeg står midt i forberedelsene nå
2. håndtere en utfordrende sak;
  holde noe ut
  dette er mye å stå i for én person alene;
  jeg vet det er tøft, men du må bare stå i det
stå i stampe
ikke gå framover eller utvikle seg;
stoppe opp;
gå i stå
køen står i stampe;
reformprosessene har stått i stampe i flere år
stå igjen
være igjen;
være etterlatt
det stod igjen ganske mye på flaska;
barnet stod igjen alene i stua
stå imot
ta avstand fra eller være uenig med;
holde stand mot
det var vanskelig å stå imot fristelsen
stå løpet ut
gjennomføre, fullføre
stå og falle med
være helt avhengig av
alt står og faller med at vi får penger;
avtalen står og faller med oposisjonens støtte
stå over
ikke delta (i forventet aktivitet)
han måtte stå over rennet
stå på
1. hende, foregå
  hva er det som står på her?
  bråket stod ikke lenge på før politiet kom
2. henge i;
  jobbe hardt
  de jobber og står på for å rekke fristen
stå på sitt
holde fast på sin rett, sitt eget standpunkt eller lignende
stå seg godt
greie seg godt
selv om romanen er gammel, står den seg godt også i dag
stå seg godt med
ha en god relasjon til;
være på god fot med
de ulike partene ønsket å stå seg godt med kongen
stå seg på
ha fordel av
forestillingen ville nok ha stått seg på å bli kortet litt ned
stå til
1. være i en bestemt tilstand eller skikk
  hvordan står det til med deg?
  alt står bra til hjemme;
  det har stått dårlig til med firmaets økonomi
2. være riktig eller egnet til (noe);
  passe (5, 1)
  skoene stod perfekt til kjolen;
  resultatene står til innsatsen
stå til å
være mulig å
den skaddes liv kan kanskje stå til å redde;
valget står ikke lenger til å endre
stå ved
vedkjenne seg
har du lovt det, må du stå ved det;
jeg står ved valget mitt
stå ved lag
holde seg uendret;
vare ved;
gjelde
tilbudet står ved lag

Сторінка статті

greie 3

дієслово

Походження

norrønt greiða; av grei og beslektet med re (

Значення та вживання

få i orden;
ordne (1)
Приклад
- greie garn;
- greie med noe
være i stand til;
klare, mestre, orke
Приклад
- jeg greier det ikke;
- jeg greier ikke mer mat;
- greie eksamen;
- spissen greide ikke å få ballen i mål
gjøre opp;
betale
Приклад
- greie avdragene sine
sele (2
Приклад
- greie på hesten

Фіксовані вирази

greie opp i
ordne opp i;
takle, løse
de må selv greie opp i konfliktene
greie seg
1. være nok
  takk, det greier seg;
  vi sender blomster og konfekt, det får greie seg
2. klare seg
  greie seg godt;
  de greier seg selv;
  hun ville greid seg uten deg;
  legen har håp om at han vil greie seg
greie ut
gjøre sak eller emne forståelig;
utrede (1)
greie ut en sak
greie ut om
legge ut om;
forklare
greie ut om kostnadene

Сторінка статті

klare 3

дієслово

Походження

beslektet med klar (

Значення та вживання

makte, greie (, 2)

Приклад

klare en oppgave;
klare en påkjenning;
jeg klarer ikke helt å slappe av;
til slutt klarte de å løse gåten

Фіксовані вирази

klare brasene
overvinne vanskene
klare seg
1. komme seg gjennom en vanskelig situasjon;
  greie seg (2)
  klare seg godt økonomisk;
  klare seg til eksamen;
  klare seg ut av en kinkig situasjon
2. være nok
  nå får det klare seg

Сторінка статті

Словник нюношка 160 oppslagsord

eksamen

іменник чоловічий

Походження

frå latin ‘gransking’

Значення та вживання

avsluttande prøve ved skule eller kurs eller i einskildfag som del av studium

Приклад

vere oppe til eksamen;
stryke på eksamen;
lese til eksamen;
ein vanskeleg eksamen;
sensur av eksamenen

Сторінка статті

og 2

сурядний сполучник

Вимова

å, åg

Походження

norrønt ok

Значення та вживання

brukt til å jamstille to eller fleire ord, setningsledd eller setningar av same slaget
Приклад
- is og snø;
- Ola og Kari;
- eple, pærer og plommer;
- dei spela og song;
- lauvet gulnar, visnar og fell;
- dei vaksne kvilte, og barna leikte
brukt mellom to ord eller uttrykk for å uttrykkje at det ene skjer før det andre
Приклад
- han snudde seg og såg på meg;
- ho sprang heim og henta veska si;
- vi gjekk heim og åt kvelds
brukt mellom to verb for å uttrykkje ein uavslutta eller vedvarande aktivitet
Приклад
- sitje og lese;
- vi gjekk rundt og såg på folk;
- kyrne står og rautar;
- dei vart gåande og prate;
- han driv og målar huset;
- ho har lege og slumra på sofaen heile ettermiddagen
brukt for å binde saman to setningar der den siste er ei følgje av den første
Приклад
- han åt sunt og levde til han var hundre;
- ho studerte flittig og fekk gode karakterar
brukt mellom to identiske ord eller uttrykk for å forsterke uttrykket
Приклад
- vi gjekk og gjekk;
- ho blir klokare og klokare;
- stormen auka og auka;
- det snødde meir og meir
brukt mellom to synonyme eller beslekta ord for å forsterke uttrykket
Приклад
- skjelle og smelle;
- heilt og halde;
- hoppe og sprette;
- sverje dyrt og heilagt
brukt mellom to ledd som er ytterpunkt i ei rekkje eller ein skala, for å uttrykkje at noko gjeld eller omfattar heile rekkja
Приклад
- gammal og ung;
- fattig og rik;
- heime og ute
brukt mellom to identiske ord for å uttrykkje usikkerheit, tvil eller skepsis til det som er sagt;
jamfør ... og ... , fru Blom
Приклад
- gjekk det bra på eksamen? Bra og bra. Eg stod no;
- kjenner du han? Kjenner og kjenner, eg veit kven han er;
- sommar og sommar, det er lyst ute i alle fall
brukt for å vise at to tal skal adderast;
pluss (2, 1)
Приклад
- to og to er fire
brukt mellom identiske tal for å vise storleiken på ei gruppe
Приклад
- dei kom inn to og to;
- fem og fem arbeidde saman
brukt til å innleie utrop som uttrykkjer overrasking, undring, irettesetjing eller liknande
Приклад
- og eg som hadde gløymt det!
- og det får du deg til å seie!

Фіксовані вирази

... og ... , fru Blom
brukt for å uttrykkje usikkerheit, tvil eller skepsis;
jamfør og (2, 8)
billig og billig, fru Blom. Billigare enn dei andre;
har du fått ny bil? Ny og ny, fru Blom, ny for meg i alle fall

Сторінка статті

tvi

вигук

Походження

norrønt tví

Значення та вживання

brukt for å uttrykkje avsky;
fy
Приклад
- tvi for styggedom!
brukt for å uttrykkje lykkeynske;
lykke til
Приклад
- tvi tvi med eksamen!

Сторінка статті

tidsnaud, tidsnød

іменник жіночий

Значення та вживання

det å ha (for) dårleg tid

Приклад

eg kom i tidsnaud på eksamen

Сторінка статті

skarp 2

прикметник

Походження

norrønt skarpr

Значення та вживання

som skjer godt;
med kvass kant eller spiss
Приклад
- ein skarp kniv;
- skarpe klør;
- hogge med den skarpaste øksa
spiss, brå
Приклад
- eit skarpt hjørne;
- ein skarp sving;
- skjere med ein skarpare vinkel
klar og tydeleg;
markert
Приклад
- skarpe andletsdrag;
- gjere biletet litt skarpare;
- dra ei skarp grense
om luft, lukt, lyd eller lys: bitande, stikkande;
gjennomtrengjande;
blendane, sterk;
kvass (2, 2)
Приклад
- skarp vårluft;
- ein ost med skarp lukt;
- ho hadde ei skarp røyst;
- ein morgon med skarpt lys
om jord: full av sand og stein;
mager (2, 3)
Приклад
- ein furumo med skarp jord
om sans eller sanseorgan: som oppfattar klart;
god
Приклад
- ha skarpt syn;
- ha eit skarpt øyre
rask i tanke og oppfatning;
gløgg, intelligent
Приклад
- dei skarpaste forskarane
hard, streng, nådelaus;
kvass (2, 5)
Приклад
- få skarp kritikk;
- gje ei skarp irettesetjing;
- vere under skarpt oppsyn;
- det vart ei skarp tevling
- brukt som adverb:
  sjå skarpt på nokon
som har prosjektil
Приклад
- skarpe skot
- brukt som substantiv:
  skyte med skarpt
kvikk, rask
Приклад
- det gjekk i skarpt trav

Фіксовані вирази

ein skarp ein
dram med sterkt brennevin
ta seg ein skarp ein
gjere det skarpt
prestere svært godt
han gjorde det skarpt til eksamen
ikkje den skarpaste kniven i skuffa
ikkje blant dei klokaste;
mindre intelligent
skarp tunge
krass og direkte måte å snakke på
ein forfattar med skarp tunge og ein kvass penn
skarpt føre
skiføre med hard, grovkorna snø

Сторінка статті

flott 3

прикметник

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

som ser svært fin ut;
vakker (1), elegant (1), praktfull
Приклад
- eit flott hus;
- flott natur;
- den nye leilegheita var mykje flottare enn den gamle
- brukt som adverb
  ta seg flott ut
overdådig, luksuriøs
Приклад
- ha flotte vanar
- brukt som adverb
  leve flott
med gode resultat eller prestasjonar;
som er bra eller vellykka;
framifrå (1), glimrande
Приклад
- ein flott eksamen;
- det vart ein flott sommar;
- ete på ein av dei flottaste stadene i byen
- brukt som adverb
  greie noko flott

Сторінка статті

pen

прикметник

Значення та вживання

med fin og tiltalande utsjånad;
velstelt
Приклад
- den penaste guten i klassa;
- ho vaks seg pen og tiltrekkjande;
- ta på seg ei pen jakke;
- vere rein og pen;
- den pene hagen;
- eg må ta på meg penare klede
om vêr: med opplett, lite vind og lite skyer
Приклад
- vente på pent vêr
aktverdig, respektabel;
skikkeleg (1)
Приклад
- bu i eit pent strøk
- brukt som adverb:
  te seg pent
rosande, venleg
Приклад
- få pen omtale;
- ein pen tanke
- brukt som adverb:
  snakke pent om nokon
varsam;
roleg og kontrollert
Приклад
- pen køyring i rushtrafikken
- brukt som adverb:
  køyre pent;
  dei tok tapet pent
rikeleg;
tilfredsstillande;
bra, god
Приклад
- ei pen forteneste;
- ta ein pen eksamen
brukt som adverb: utan vilkår
Приклад
- ho vart pent nøydd til å gå
brukt som forsterkande adverb: særs, svært
Приклад
- dei gjorde pent lite for å stanse krigen

Сторінка статті

stå 3

дієслово

Походження

norrønt standa

Значення та вживання

ha kroppen i meir eller mindre oppreist, loddrett stode;
vere ein stad i ei slik stilling
Приклад
- stå på føtene;
- folk måtte stå på bussen;
- katten har stått utanfor heile natta;
- stå og grunde på noko;
- hunden diltar etter overalt kvar eg står og går;
- stå på tå for å nå opp til øvste hylla;
- barnet prøvde å stå på hovudet
kvile tyngda av kroppen i meir eller mindre loddrett stode på noko som rører seg over underlaget
Приклад
- eg elskar å stå på ski;
- han skal prøve å stå på surfebrett i ferien
reise seg;
stige oppover frå ei lågare stilling
Приклад
- barna er stått opp or senga;
- sola står opp i aust;
- han prøvde å stå, men fall ned att på stolen
vere på ein viss stad
Приклад
- maten står på bordet;
- hytta stod ute på ein odde;
- la pengane stå i bank;
- buskene stod i sikksakk;
- bøkene har stått heilt utan system i hylla;
- begge visarane på klokka stod på tolv
vere retta oppover eller ut i vêret;
peike, stikke
Приклад
- flammane stod rett til vêrs;
- håret står til alle kantar
i overført tyding: vere på ein bestemt stad i forhold til ei sak eller liknande
Приклад
- han ville gjerne vite kvar eg stod i denne saka;
- vi står ved inngangen til ei ny tid;
- stå ovanfor eit komplisert dilemma
vere i verksemd eller halde på med noko som kan bli utført i ståande stilling
Приклад
- han står og spikrar opp ei ny postkasse;
- han stod om bord på skipet i fire år;
- han har stått læretida si ut;
- eg står litt oppteken, kan eg ringje seinare?
vere i ein viss tilstand
Приклад
- huset står tomt;
- garasjen stod ferdig i mai;
- hagen står i blom;
- hotellet stod i lys loge;
- det stod 1–1 ved pause;
- spørsmålet står ope
vere i eit visst tilhøve til eller på eit visst nivå overfor nokon eller noko
Приклад
- partane står heller likt;
- eg står på same side som deg i denne saka;
- påstand har stått mot påstand;
- resultatet står i samband med førebuingane;
- opplysningane står i strid med kvarandre
vere i eigenskap av eller i rolle som
Приклад
- stå brud;
- stå modell;
- han stod vakt heile natta;
- ho står konfirmant til våren
ikkje flytte eller røre seg;
stoppe
Приклад
- stå still!
- stå heilt i ro;
- hjula på bilen stod;
- bussane stod fast;
- døra stod ikkje eit sekund;
- togene står;
- munnen stod ikkje på ho
vere på same staden eller i same tilstanden;
bli verande
Приклад
- huset har stått i mange hundre år;
- slå ned ein påle så han står støtt;
- la deigen stå natta over;
- la bilen stå, så går vi i staden
i overført tyding: vere uendra
Приклад
- tilbudet står framleis;
- avtalen står fast sjølv om enkelte protesterer
- brukt som adjektiv:
  ein ståande talemåte som er ofte i bruk;
  ho har ståande invitasjon hos oss
i overført tyding: tole ei påkjenning eller motstand utan å svekkjast;
greie (3, 2), klare (3, 1)
Приклад
- ha noko å stå imot med;
- ho står ikkje heile distansen i same høge tempoet enno;
- mjølka står seg ikkje til i morgon
få godkjent resultat på prøve, eksamen eller liknande;
bestå (1);
motsett stryke (8)
Приклад
- eg håpar eg står på eksamen
gå føre seg;
finne stad
Приклад
- bryllaupet skal stå til våren;
- slaget på Stiklestad stod i 1030
vere skrive
Приклад
- adressa står utanpå;
- namnet står langt nede på lista;
- det stod noko om det i avisa;
- kva står det i brevet?
vere i tankane
Приклад
- det er ikkje noko anna som står i hovudet på han;
- minnet om denne hendinga står klart for meg
setje kurs mot;
stemne (3, 1)
Приклад
- båten stod ut fjorden
drive eller strøyme i ei viss retning;
drive (3, 2), strøyme (1, 2)
Приклад
- spruten stod høgt i vêret;
- støvskya stod;
- sjøen stod inn som ein foss;
- der ute står havet rett på;
- det stod ein god varme frå omnen
i språkvitskap: ha ei form som uttrykkjer ein bestemd grammatisk eigenskap
Приклад
- subjektet står i nominativ

Фіксовані вирази

la det stå til
la noko skje utan at ein er viss på eller kan kontrollere resultatet
som ein står og går
i kvardagsklede;
i det ein har
stå att
vere igjen;
vere levna
det stod litt att på ei flaske;
barnet stod att medan foreldra hasta ut i bilen
stå bak
1. ha æra eller ansvaret for;
  vere skuldig i
  stå bak ein idé;
  stå bak store utslepp;
  to personar stod bak innbrotet
2. stille seg bak;
  støtte eller vere for
  eit fleirtal på Stortinget står bak forslaget
stå det over
klare seg;
overleve
dei hadde uflaks med vêret, men står det vel over
stå fast
1. gjelde utan endring
  avtala står fast
2. ikkje kome seg vidare
  køen stod fast i tunnellen;
  han stod fast i oppgåve to
stå for
1. ha ansvaret for
  festkomiteen står for mat og underhaldning
2. vedkjenne seg;
  stå ved
  du må våge å stå for det du sa
stå for fall
snart skulle forsvinne, bli avskaffa, opphøyre eller liknande
diktatoren står for fall;
rekorden stod for fall;
dei gamle tradisjonane står for fall
stå for tur
vere neste i ei rekkjefølgje
ei ny bok står for tur;
neste innkjøp står snart for tur
stå fram som
1. presentere seg på ein viss måte;
  framstå (1)
  partiet står fram som sjølve løysinga på utfordringane
2. gje inntrykk av å vere;
  framstå (2)
  dette står fram som eit openbert tilfelle av allergi
stå fritt til
vere fri til;
ha fri moglegheit
dei tilsette står fritt til å organisere seg
stå heilt aleine
vere utan støtte
stå i fare for
risikere
ferien stod i fare for å bli avlyst;
mange står i fare for å miste jobben
stå i gjeld til
1. skulde nokon pengar
  fattige land står i stor gjeld til dei rike landa
2. ha nokon eller noko å takke for noko som har hatt betydning
  romanen står i gjeld til kriminalsjangaren;
  han stod i gjeld til familien sin
stå i med
ha eit seksuelt forhold (3) til
dei har stått i med kvarandre lenge;
skulde kjærasten for å stå i med naboen
stå i noko
1. halde på med noko;
  ha mykje å gjere
  stå midt i førebuingane
2. handsame ei utfordrande sak;
  halde noko ut
  dette er mykje å stå i for éin person aleine;
  det er tøft, men ein må berre stå i det
stå i stampe
ikkje gå framover eller utvikle seg;
stoppe opp;
gå i stå
køen står i stampe;
forhandlingane har stått i stampe i fleire veker
stå imot
ta avstand frå eller vere ueinig med;
halde stand mot
det var vanskeleg å stå imot freistnaden
stå løpet ut
gjennomføre, fullføre
stå og falle med
vere heilt avhengig av
forslaget står og fell med pengane;
alt står og fell med leiaren
stå over
ikkje ta del (i aktivitet som det er venta at ein tek del i)
ho måtte stå over kampen
stå på
1. gå føre seg;
  hende
  kva er det som står på her?
  krangelen stod ikkje lenge på
2. henge i;
  jobbe hardt
  elevane har verkeleg stått på i dag
stå på sitt
halde fast på retten sin, sitt eige standpunkt eller liknande
stå seg godt
greie seg godt
teaterstykket står seg godt den dag i dag
stå seg godt med
vere på god fot med;
ha ein god relasjon til
jobbe for å stå seg godt med sjefen
stå seg på
ha fordel av
filmen ville nok stått seg på å bli korta litt ned
stå til
1. vere i en bestemd tilstand eller skikk
  korleis står det til med deg?
  alt står bra til heime;
  det har stått dårleg til med helsa
2. høve attåt;
  passe (5, 1)
  fargane står ikkje til kvarandre;
  resultatet står til innsatsen
stå til å
vere mogleg å
livet stod ikkje til å redde;
valet kan framleis stå til å endre
stå ved
vedkjenne seg
har du lova det, må du stå ved det;
eg står ved valet mitt
stå ved lag
halde seg uendra;
vare ved;
gjelde
tilbodet står ved lag

Сторінка статті

størstedel

іменник чоловічий

Значення та вживання

i bunden form eintal: største delen;

mesteparten

Приклад

størstedelen av elevane greier eksamen

Фіксовані вирази

for størstedelen
for det meste;
vesentleg
husa var for størstedelen tomme

Сторінка статті

evne 1

іменник жіночий

Походження

norrønt efni n, same opphav som emne (; samanheng med øve

Значення та вживання

eigenskap til å greie noko;
kapasitet (1), kraft (1, 9)
Приклад
- ha stor evne til noko;
- ha skapande evner;
- ha evna til å omstille seg;
- ho har ei eiga evne til å rote seg opp i vanskar;
- han har verken evne eller vilje til å gjere det
- - arbeidsevne
  - bereevne
  - taleevne
  - yteevne
i fleirtal: medfødde anlegg
Приклад
- evner og anlegg;
- eleven har gode evner

Фіксовані вирази

etter evne
så godt ein kan
her må alle yte etter evne;
handle etter beste evne;
etter fattig evne
over evne
meir enn ein (normalt) greier
ho presterte over evne på eksamen;
dei lever over evne

Сторінка статті

Результати на сторінці:

Розширений пошук

Словник букмола 165 oppslagsord

eksamen

Походження

Значення та вживання

Приклад

... og ... , fru Blom

Значення та вживання

Приклад

og 2II

Вимова

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

tvi

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

til 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

skarp 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

nær 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

stå 3III

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

og 2

til 2

skarp 2

nær 2

stå 3

greie 3

klare 3

og 2

skarp 2