Розширений пошук

86 результатів

Словник букмола 45 oppslagsord

anker 1

іменник середній

Походження

gjennom lavtysk, fra latin ancora; jamfør norrønt akkeri

Значення та вживання

  1. redskap til å holde fast et (flytende) fartøy, en bøye, ballong og lignende
  2. konstruksjonsdel til å styrke eller holde fast bygningsdeler
  3. roterende del av en elektrisk motor;
    i elektrisk generator: del der spenningen blir indusert;
    bevegelig del av elektromagnet
  4. i overført betydning: fast holdepunkt
    Приклад
    • du er mitt trygge anker i livet
  5. i overført betydning: person med viktig rolle;
    Приклад
    • være anker i Dagsrevyen;
    • hun er aktuell som anker på midtbanen

Фіксовані вирази

  • kaste anker
    senke et anker til havbunnen slik at skipet ikke driver
  • lette anker
    dra inn anker
  • ligge for anker
    om fartøy: være festet til havbunnen med anker

anker 2

іменник середній

Походження

gjennom tysk eller nederlandsk; fra middelalderlatin anc(h)eria ‘lite kar’

Значення та вживання

  1. gammelt rommål for væske som i Norge tilsvarte 40 potter, det vil si 38,6 liter;
    jamfør pott (1)
    Приклад
    • et anker vin

anke 2

дієслово

Походження

trolig sammenfall av lavtysk anken og norrønt aumka; beslektet med ynke

Значення та вживання

  1. være urolig, engstelig (for);
  2. klage (2 (over, på)
  3. i jus: kreve (en dom, avgjørelse) inn for en høyere rettsinstans;
    Приклад
    • anke over straffeutmålingen;
    • anke dommen i tingretten til lagmannsretten

Фіксовані вирази

  • anke seg
    jamre seg
    • ligge og anke seg i søvne

ank

іменник чоловічий

Походження

samme opprinnelse som anke (1

Значення та вживання

  1. det å være nervøs, bekymret;
    Приклад
    • ligge på ank;
    • ha ank for noe

anke 1

іменник чоловічий

Походження

av anke (2

Значення та вживання

  1. Приклад
    • en anke mot noen
  2. i jus: krav om at en dom eller avgjørelse skal inn for en høyere instans;
    Приклад
    • forkaste en anke;
    • inngi anke

fisk 2

іменник чоловічий

Походження

av fransk ficher ‘feste’

Значення та вживання

  1. forsterkning rundt luker og lignende på båtdekk
  2. krok til å heise anker med

skipsklokke

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

klokke (1, 1) om bord på fartøy, brukt til å angi tiden med og som tåkesignal når fartøyet ligger for anker

ri for anker

Значення та вживання

ligge for anker i en storm;
Se: ri

ligge for anker

Значення та вживання

om fartøy: være festet til havbunnen med anker;
Se: anker

ri 2, ride

дієслово

Походження

norrønt ríða

Значення та вживання

  1. sitte på ryggen av et dyr og styre det framover;
    ferdes på hesteryggen
    Приклад
    • ri på en hest;
    • ri i galopp
  2. sitte skrevs over noe
    Приклад
    • ri på gelenderet;
    • ri på båthvelvet
  3. tynge over tid;
    Приклад
    • jeg tror fanden rir henne;
    • hva er det som rir deg?
  4. seile eller ferdes på sjø eller bølge
  5. dra fordel av
    Приклад
    • ri på en popularitetsbølge
  6. om hanndyr: stige opp på hunndyr for å gjennomføre paring

Фіксовані вирази

  • ikke ri den dagen en saler
    være sen i vendingen
  • ri for anker
    ligge for anker i en storm
  • ri inn
    temme eller dressere hest til ridedyr
  • ri kjepphester
    stadig uttrykke sin (fastlåste) mening om et emne
  • ri noen som en mare
    være en stor plage for noen
    • de økonomiske vanskene red henne som en mare
  • ri paragrafer
    følge loven svært strengt;
    være pirkete og formell;
    jamfør paragrafrytter
  • ri prinsipper
    tviholde på prinsippene sine uten å ta hensyn til andre faktorer;
    jamfør prinsipprytter
  • ri stormen av
    • komme gjennom en storm ved å ligge på været
    • overvinne vanskeligheter
      • ministeren red stormen av

Словник нюношка 41 oppslagsord

anker 1

іменник середній

Походження

gjennom lågtysk, frå latin ancora; jamfør norrønt akkeri

Значення та вживання

  1. reiskap til å halde fast (flytande) fartøy, bøye, ballong og liknande
  2. i overført tyding: fast haldepunkt
    Приклад
    • ho er ankeret hans
  3. roterande del av elektrisk motor
  4. konstruksjonsdel til å styrkje eller halde fast bygningsdelar
  5. i overført tyding: person med viktig rolle;;
    Приклад
    • vere anker i Dagsrevyen;
    • ho er aktuell som anker på midtbana

Фіксовані вирази

  • kaste anker
    senke eit anker til havbotnen slik at skipet ikkje driv
  • lette anker
    dra inn anker
  • liggje for anker
    om fartøy: vere festa til havbotnen med anker

anker 2

іменник середній

Походження

gjennom tysk eller nederlandsk; frå mellomalderlatin anc(h)eria ‘lite kar’

Значення та вживання

  1. gammalt rommål for væsker som i Noreg svarte til 40 pottar, det vil seie 38,6 liter;
    jamfør pott (1)
    Приклад
    • eit anker vin
  2. tønneliknande (tre)kjerald som tek eitt anker (2, 1);

hive

hiva

дієслово

Походження

av engelsk heave; same opphav som heve

Значення та вживання

  1. lyfte, heve, hale (med vinsj, kran, tau og liknande)
    Приклад
    • hive anker;
    • hive opp ein båt
  2. Приклад
    • hive noko ut gjennom glaset;
    • hive seg ut i noko
  3. kaste i søpla;
    Приклад
    • hive mat
  4. puste (1) med sterke, høyrande andedrag
    • brukt som adjektiv
      • hivande pust;
      • hivande bryst

Фіксовані вирази

  • hive etter pusten/vêret
    dra pusten kort og tungt, supe etter luft
    • treningsøkta fekk meg til å hive etter pusten;
    • har var utmatta og heiv etter vêret
  • hive på seg
    kle raskt og uvyrde på seg
    • han heiv på seg frakken
  • hive seg på
    • stige på transportmiddel
      • hive seg på sykkelen
    • ta del i trend
      • hive seg på bølgja med elbilar
  • hive seg rundt
    gå i gang, få opp farten

fisk 2

іменник чоловічий

Походження

av fransk ficher ‘feste’

Значення та вживання

  1. forsterking kring luker og liknande på båtdekk
  2. krok til å heise anker med

ri 2, ride

rida

дієслово

Походження

norrønt ríða

Значення та вживання

  1. sitje på ryggen av eit dyr og styre det framover;
    ferdast på hesteryggen
    Приклад
    • ri på ein hest;
    • ri i galopp
  2. sitje skrevs over noko
    Приклад
    • ri på gjerdet;
    • ri på båtkvelven
  3. Приклад
    • ri over
  4. plage eller tyngje over tid
    Приклад
    • det rir meg som ei mare;
    • riden av skuldkjensle;
    • poeten er riden av kjærleikslengt
  5. segle eller ferdast på sjø eller bølgje
  6. ha fordel eller nytte av
    Приклад
    • ri på ei popularitetsbølgje
  7. om hanndyr: stige opp på hodyr for å gjennomføre paring

Фіксовані вирази

  • ikkje ri den dagen ein salar
    vere sein i vendinga
  • ri for anker
    liggje for anker i storm
  • ri inn
    temje eller dressere til ridedyr
  • ri kjepphestar
    stadig gje til kjenne si (fastlåste) meining om eit emne
  • ri nokon som ei mare
    vere ei stor plage for nokon
    • dei økonomiske vanskane rei henne som ei mare
  • ri paragrafar
    følgje lova svært strengt;
    vere pirkete og formell;
    jamfør paragrafryttar
  • ri prinsipp
    tvihalde på prinsippa sine utan å ta omsyn til andre faktorar;
    jamfør prinsippryttar
  • ri stormen av
    • kome gjennom ein storm med å liggje på vêret
      • ri av ein storm
    • klare seg gjennom vanskar
      • ministeren reid stormen av

lette 3

letta

дієслово

Походження

norrønt létta; jamfør lett

Значення та вживання

  1. gjere lettare;
    gjere mindre vanskeleg
    Приклад
    • lette ei bør;
    • maskinen vil lette arbeidet ein god del;
    • lette tilgjenget til høgare utdanning
  2. frigjere (frå plager og uro);
    gjere mindre trykkjande, lindre, mildne
    Приклад
    • lette trykket i behaldaren;
    • eg skulle gjerne letta sorga for deg;
    • eg kjende meg veldig letta etter at eksamenen var over
  3. Приклад
    • bli letta for pengar
  4. lyfte litt;
    heve (seg)
    Приклад
    • lette på skapet for å kike under;
    • lette på loket;
    • flyet letta frå rullebana;
    • vi får snart lette på oss og kome oss heim
  5. Приклад
    • skodda letta;
    • det lettar opp

Фіксовані вирази

  • lette anker
    dra inn anker
  • lette hjartet
    fortelje noko som har tyngt ein, slik at ein får det betre
    • eg treng å få letta hjartet mitt
  • lette samvitet
    vedgå noko som har gjeve ein dårleg samvit, slik at ein får det betre
  • puste letta ut
    kunne slappe av etter at noko vanskeleg eller ubehageleg er overstått eller avverja

for 6

прийменник

Походження

norrønt fyr, fyrir; jamfør føre (3

Значення та вживання

  1. Приклад
    • stå for døra;
    • stå for tur;
    • midt for nasen på dei;
    • stire fram for seg;
    • halde for nasen;
    • liggje for døden;
    • for bordenden;
    • ha for handa;
    • møte for retten;
    • bind for auga;
    • suse for øyra;
    • det svartna for auga
    • brukt som adverb
      • sjå seg for;
      • ta seg for
  2. i høve til
    Приклад
    • aust for elva;
    • sør for Stad;
    • til side for målet;
    • til høgre for vindauget
  3. til støtte eller gagn for
    Приклад
    • er du for eller imot?
    • eg er for å gå dit;
    • tale for noko;
    • streve for noko;
    • leve og ande for jobben;
    • til forsvar for freden;
    • svare for seg;
    • kan du vaske bordet for meg?
    • eg har rydda for deg
  4. med omsyn til;
    når det gjeld
    Приклад
    • godt for helsa;
    • det er viktig for mora;
    • dette blir vanskeleg for meg;
    • det same gjeld for alle;
    • vere blind for farane;
    • til glede for dei;
    • gjere det lett for kvarandre;
    • for moro skuld;
    • gå tom for bensin;
    • passe seg for ulven;
    • ord for dagen
  5. med føremål om
    Приклад
    • leggje seg for å kvile;
    • gå heim for å ete;
    • delta for å vinne;
    • dra til fjells for å gå på ski;
    • gå på skulen for å lære;
    • kjøpe kake for å feire;
    • ringje for å spørje om råd
  6. på grunn av
    Приклад
    • vere kjend for bøkene sine;
    • få straff for noko;
    • ikkje sove for bråket;
    • kva græt du for?
  7. som er meint for, tiltenkt
    Приклад
    • fysikk for grunnskulen;
    • politikk for folk flest;
    • stønad for sjuke;
    • tankar for ei anna tid
  8. sett ut ifrå, i relasjon til;
    med tanke på
    Приклад
    • vere klok for alderen;
    • det er kaldt for årstida
  9. ved tildeling av eigenskap eller identitet;
    Приклад
    • døype guten for Ola;
    • ta for god fisk;
    • gje seg ut for rikmann;
    • rekne for intelligent;
    • finne for godt å reise;
    • ha for vane;
    • for eksempel;
    • seie for visst
  10. i uttrykk for måte eller reiskap
    Приклад
    • grave for hand;
    • jobbe for eiga maskin;
    • liggje for anker;
    • gå for full fart
  11. i uttrykk for tid
    Приклад
    • for lenge sidan;
    • for to år sidan;
    • dei drog for to minutt sidan
  12. i uttrykk for rekkjefølgje
    Приклад
    • for det første;
    • for tredje gong;
    • steg for steg;
    • time for time
  13. i uttrykk for pris eller vederlag;
    Приклад
    • 100 kroner for jakka;
    • betale fleire tusen kroner for billetten;
    • det er dyrt for eit teppe;
    • ikkje for alt i verda
  14. mest i faste uttrykk: i staden for
    Приклад
    • få steinar for brød;
    • rette bakar for smed;
    • få syn for segn
  15. i spørjesetningar
    Приклад
    • kva for hus er dette?
    • kva for nokon?
    • kva for ein sykkel har du?
  16. i utrop:
    Приклад
    • for eit vêr!
    • for ein triveleg person!
    • no kjem du her, for pokker!
    • for svarte svingande!
  17. brukt som adverb: altfor (1), i overkant
    Приклад
    • kjøpe for mykje mat;
    • reint for gale;
    • halde seg for god til slikt;
    • ikkje vite for vel;
    • sove for lenge;
    • det er for seint no;
    • det kjem for få folk;
    • det er for langt å gå

Фіксовані вирази

  • for det
    trass i;
    likevel
    • det gjekk bra for det
  • for det om
    fordi om, jamvel om
    • eg kan vel dra for det om du blir heime?

ølanker

іменник середній

Походження

av øl (3 og anker (2

Значення та вживання

varpanker

іменник середній

Значення та вживання

lite anker (1, 1) brukt til å flytte eit fartøy mot

sportsanker

іменник середній

Значення та вживання

person som koordinerer og presenterer ei sportssending;