Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
98 результатів

Словник букмола 66 oppslagsord

tåkelegge

дієслово

Значення та вживання

  1. dekke med tåke, damp, røyk eller lignende;
    Приклад
    • røyken tåkela hele nabolaget
  2. i overført betydning: dekke over, skjule
    Приклад
    • de prøver å tåkelegge hva som egentlig skjedde;
    • utredningen tåkela hva som faktisk hadde skjedd
Сторінка статті

åpen

прикметник

Походження

norrønt opinn ‘vendt oppover’; beslektet med opp

Значення та вживання

  1. ikke lukket eller stengt
    Приклад
    • et åpent vindu;
    • skjorta er åpen i halsen;
    • veien over fjellet er åpen for trafikk;
    • en åpen bok
  2. ikke tildekket;
    uten ly
    Приклад
    • en åpen båt;
    • stedet ligger åpent for vind og vær
  3. med god plass fritt utsyn;
    vid
    Приклад
    • komme ut i åpent hav;
    • en stor, åpen slette
  4. som ikke er fylt;
    tom, ledig
    Приклад
    • skjemaet har en åpen plass til underskrift;
    • stillingen står åpen ut året
  5. tilgjengelig for offentligheten
    Приклад
    • museet er åpent på søndager;
    • partiet arrangerte et åpent møte
  6. som ikke skjuler avgjørelser og handlinger
    Приклад
    • arbeide for et åpnere samfunn
  7. uten forbehold;
    Приклад
    • være åpen mot noen
    • brukt som adverb:
      • snakke åpent om noe
  8. klar, tydelig;
    • brukt som adverb:
      • en åpent homofil fotballspiller
  9. Приклад
    • ha et åpent blikk for skjevhetene i samfunnet;
    • være åpen for motpartens synspunkter
  10. ikke avgjort, uløst
    Приклад
    • et åpent spørsmål
  11. med mulighet for utvidelser;
    som kan bygges videre ut
    Приклад
    • dataspill med fleksible og åpne systemer
  12. om vokal: som dannes med lav tungestilling;
    om stavelse: som slutter på vokal

Фіксовані вирази

  • for åpen scene
    1. med sceneteppet trukket fra
      • applaus for åpen scene
    2. som alle kan observere
      • krangle for åpen scene
  • for åpne dører
    med adgang for publikum
    • rettssaken gikk for åpne dører
  • holde øyne og ører åpne
    følge nøye med
  • holde åpen
    la butikk eller annen virksomhet være åpen for kunder
  • ligge åpent i dagen
    være helt tydelig
    • årsaken lå åpent i dagen
  • med åpne øyne
    med bevissthet om hva en gjør
    • begå lovbrudd med åpne øyne;
    • gå inn i en vanskelig situasjon med åpne øyne
  • på åpen gate
    i full offentlighet så forbipasserende kan se det
    • bli slått ned på åpen gate
  • spille med åpne kort
    ikke skjule noe
  • ta imot med åpne armer
    ta imot med velvilje og glede
  • under åpen himmel
    ute i det fri
  • åpent brev
    skriftlig henvendelse til en person eller institusjon som offentliggjøres i pressen
  • åpent landskap
    1. landskap uten skog, åser eller fjell som stenger for utsyn
  • åpent sår
    1. sår som ikke har fått skorpe
    2. vond konflikt
  • åpent vann
    isfritt vann
Сторінка статті

ren, rein 3

прикметник

Походження

norrønt hreinn

Значення та вживання

  1. fri for smuss eller forurensning
    Приклад
    • være ren i ansiktet;
    • skifte til en ren skjorte;
    • ren, frisk luft;
    • vi trenger rent vann;
    • vi må gjøre rent i huset før gjestene kommer;
    • gjøre tiltak for å få fjorden renere;
    • hendene blir renest ved vanlig håndvask
  2. fri for hindringer eller lignende
    Приклад
    • seile i rent farvann
  3. moralsk lytefri;
    Приклад
    • ha ren samvittighet
  4. uten tilsetninger;
    Приклад
    • rene farger;
    • en ring i rent gull;
    • han gjorde det av ren idealisme
  5. som er klar og tydelig;
    Приклад
    • rene linjer
  6. Приклад
    • det blåste rene stormen;
    • han sang som den reneste Pavarotti;
    • det var rene elendigheten
  7. brukt som adverb: hel (2, 6), fullstendig (2)
    Приклад
    • det gikk rent ille;
    • hun var rent gal

Фіксовані вирази

  • gjøre rent bord
    1. spise alt som er satt fram
    2. renske opp;
      kvitte seg med alt
    3. i konkurranser og lignende: vinne alt som er mulig å vinne
  • ha rene hender
    være uskyldig
  • ha rent mel i posen
    ikke ha noe å skjule;
    ha god samvittighet
    • jeg tviler på at de har rent mel i posen
  • holde buret rent
    om målvakt: ikke slippe inn mål
  • holde sin sti ren
    opptre uangripelig
  • med rene ord
    med likeframme uttrykk;
    rett ut
    • få tør si det med rene ord
  • på det rene
    klarlagt
    • det er på det rene at han ikke kommer tilbake;
    • vi må få brakt på det rene hva som har hendt
  • på det rene med
    klar over
    • jeg er fullt på det rene med at framtiden er usikker
  • ren og skjær
    klar og tydelig;
    fullstendig
    • det var ren og skjær flaks at det ikke gikk verre
  • rene ord for pengene
    klar tale;
    sannheten
  • rent rulleblad
    plettfri vandel
  • rent ut
    rett og slett;
    beint fram
    • det var rent ut hjerteløst
  • snakke rent
    snakke feilfritt, særlig med bruk av de riktige lydene
    • barnet har ikke lært å snakke rent ennå
  • synge rent
    synge uten falske toner
Сторінка статті

spille 3, spelle

дієслово

Походження

av lavtysk spelen, spillen

Значення та вживання

  1. Приклад
    • sola spilte i snøkrystallene
  2. drive med eller delta i lagspill eller lignende
    Приклад
    • spille fotball;
    • de spilte mot et utenlandsk lag;
    • vi spiller bra om dagen;
    • laget har spilt tre hjemmekamper på rad
  3. delta i spill med kort, terninger eller lignende
    Приклад
    • spille bridge
  4. satse penger;
    vedde
    Приклад
    • spille på travbanen;
    • ha noen kroner å spille for
  5. frambringe musikk
    Приклад
    • de spilte en sonate;
    • gjengen har spilt plater hele kvelden;
    • hun spiller på fiolin;
    • spille i korps
  6. utføre en teaterrolle, filmrolle eller lignende;
    oppføre
    Приклад
    • spille revy;
    • spille en rolle godt;
    • teateret spiller nå Peer Gynt
  7. opptre som, te seg som;
    Приклад
    • spille idiot
  8. om fugl: frambringe paringslyd
    Приклад
    • orrhanen spiller oppe i åsen

Фіксовані вирази

  • spille ballen over til
    overlate neste trekk til
    • staten spiller her ballen over til kommunene
  • spille en rolle
    ha en betydning;
    påvirke
    • landet har spilt en viktig rolle i prosessen med å skape fred;
    • det spilte ingen rolle om hun trodde på ham
  • spille et høyt spill
    ta en stor sjanse
  • spille fallitt
    mislykkes
    • prosjektet har spilt fallitt
  • spille for galleriet
    opptre falskt og hyklersk for å gjøre andre til lags
  • spille inn
    1. ta opp, lage (en film eller lignende)
      • spille inn en plate
    2. gi inntekt ved framvisning (av film, teaterstykke eller lignende)
      • filmen har spilt inn store summer
    3. ha noe å si
      • beløpets størrelse vil spille inn;
      • andre hensyn kan spille inn;
      • økonomiske forhold vil spille inn
  • spille med
    være delaktig i;
    ha innvirkning på
    • spille med i et nettverk;
    • politikerne må spille med
  • spille med åpne kort
    ikke skjule noe
  • spille noen et puss
    lure eller narre noen
  • spille noen ut over sidelinja
    sette noen ut av spill;
    gjøre noen maktesløs
  • spille opp
    begynne å spille musikk
    • spille opp til dans
  • spille på lag
    samarbeide
  • spille på mange strenger
    være allsidig
  • spille på noe
    utnytte noe
    • regissøren spiller bevisst på våre forventninger
  • spille sine kort godt
    utnytte mulighetene på beste måte
  • spille ut
    ha utspillet
  • spille ut mot
    sette opp mot (hverandre)
Сторінка статті

bo 3, bu 5

дієслово

Походження

jamfør dansk bo; norrønt búa

Значення та вживання

  1. ha hjemmet sitt (på et sted);
    ha fast tilhold;
    holde til
    Приклад
    • hvor bor du?
    • bo på hybel;
    • de bodde i utlandet en stund;
    • bo sammen med noen;
    • bo hos kjente;
    • bo godt i ferien;
    • hvor lenge har du bodd her?
  2. finnes (i en person);
    skjule seg
    Приклад
    • ingen forstod hva som bodde i henne

Фіксовані вирази

  • bygge og bo
    bosette seg;
    holde til
    • her ved havet vil de bygge og bo
Сторінка статті

pose 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt posi; beslektet med puste

Значення та вживання

  1. liten sekk eller beholder av papir, plast, skinn, tøy eller lignende
    Приклад
    • en vanntett og gjennomsiktig pose;
    • oppbevar pålegget i boks eller pose;
    • hun puttet treningstøyet i en pose;
    • fylle posene med godteri
  2. innhold i en pose (1, 1)
    Приклад
    • ta med én pose tørrmat per person;
    • bruk en halv pose tørrgjær
  3. Приклад
    • ha poser under øynene;
    • ha poser i buksene

Фіксовані вирази

  • ha rent mel i posen
    ikke ha noe å skjule;
    ha god samvittighet
    • jeg tviler på at de har rent mel i posen
  • i både pose og sekk
    mer enn en kunne håpe eller forvente
    • du kan ikke få i både pose og sekk
  • snakke rett fra posen
    uttale seg uten omsvøp;
    si sin hjertens mening
Сторінка статті

vikarierende argument

Значення та вживання

argument en tyr til for å skjule den reelle grunnen til at en gjør eller mener noe;
Сторінка статті

vikarierende motiv

Значення та вживання

motiv en tyr til for å skjule det virkelige motivet en har for å gjøre eller mene noe;
Сторінка статті

vikariere

дієслово

Значення та вживання

være vikar
Приклад
  • vikariere i en stilling;
  • vikariere for en syk kollega;
  • en periode vikarierte jeg som redaktør

Фіксовані вирази

  • vikarierende argument
    argument en tyr til for å skjule den reelle grunnen til at en gjør eller mener noe
  • vikarierende motiv
    motiv en tyr til for å skjule det virkelige motivet en har for å gjøre eller mene noe
Сторінка статті

stikke noe under stol

Значення та вживання

skjule eller fortie noe;
Se: stol
Приклад
  • vi kan ikke stikke under stol at mange er bekymret for framtiden
Сторінка статті

Словник нюношка 32 oppslagsord

bu 3

дієслово

Походження

norrønt búa

Значення та вживання

  1. ha heimen sin (på ein stad);
    ha fast tilhald;
    halde til
    Приклад
    • bu i byen;
    • ha ein stad å bu;
    • bu i lag;
    • dei fleste her i landet bur godt;
    • kor lenge har du budd her?
    • systera mi budde eit år i utlandet
  2. finnast (i ein person);
    skjule seg
    Приклад
    • det bur mykje i han;
    • det bur eit farleg temperament i henne
  3. gjere klar;
    førebu
    Приклад
    • dei tilsette er budde til å gå til streik

Фіксовані вирази

  • bu seg
    førebu seg
    • bu seg på å møte konfliktar
  • byggje og bu
    busetje seg;
    ha tilhald
    • folk vil byggje og bu i distrikta
Сторінка статті

apokryf 2

прикметник

Вимова

apokryˊf

Походження

av gresk apo- ‘av’ og kryptein ‘skjule’

Значення та вживання

  1. i teologi: som ikkje høyrer med til kanon (1, 2);
    til skilnad frå kanonisk
    Приклад
    • dei apokryfe skriftene
  2. om utsegn og historier: uekte, tvilsam
    Приклад
    • ei apokryf historie om ein egyptisk farao
Сторінка статті

gøyme 2

gøyma

дієслово

Походження

norrønt geyma; av gaum opphavleg ‘gje akt på’

Значення та вживання

  1. plassere eller ha på ein trygg stad;
    ta vare på
    Приклад
    • han har gøymt unna litt pengar;
    • desse papira er ikkje noko å gøyme på;
    • ho gøymde orda i hjartet
  2. dekke til;
    plassere på ein hemmeleg stad;
    Приклад
    • vi må gøyme sjokoladen til laurdag;
    • eg gøymer boka under puta;
    • han gøymde andletet i hendene;
    • kven gøymer seg bak maska?
    • vi må gøyme oss

Фіксовані вирази

  • gøyme seg bak
    bruke ein ting som påskot for å unngå noko;
    unnskylde seg med
    • ho gøymde seg bak teieplikta;
    • du gøymer deg bak raske replikkar
Сторінка статті

skuggeleggje, skuggelegge

skuggeleggja, skuggelegga

дієслово

Значення та вживання

  1. Приклад
    • høge bygg vil skuggeleggje gata
  2. leggje skugge (1, 2) på teikning eller måleri
    Приклад
    • ho skuggelegg teikninga av hunden
  3. i overført tyding: dekkje over;
    skjule;
    Приклад
    • dei har skuggelagd problema
Сторінка статті

skugge 2

skugga

дієслово

Значення та вживання

  1. gje skugge;
    Приклад
    • skugge for sola;
    • skugge med handa over auga
  2. i overført tyding: skjule, mørkleggje (2)
    Приклад
    • diskusjonen skuggar for bodskapen
  3. halde auge med i løynd;
    Приклад
    • bli skugga av politiet
Сторінка статті

staffasje

іменник чоловічий

Походження

frå tysk staffieren med fransk ending; jamfør staffere

Значення та вживання

  1. pynt eller utfylling som skal gjere noko vakrare eller skjule noko
    Приклад
    • fri for staffasje;
    • utsegnene hans er bare staffasje
  2. dekorasjon i form av menneske, dyr, planter eller gjenstandar som er sett inn i landskapsmåleri for å gje det liv;
    dekorativ utsmykking
Сторінка статті

skap 2, skåp

іменник середній

Походження

av lågtysk schap

Значення та вживання

  1. lite (lagrings)rom, møbel eller liknande (med hyller og dører)
    Приклад
    • det var rikeleg med skap på soveromma;
    • gøyme ting i skuffer og skap
  2. brukt som førsteledd i samansetningar om det å skjule noko;
    i ord som skapdrikkar og skaphomse

Фіксовані вирази

  • fortelje/seie/vite kvar skapet skal stå
    vere den som tek avgjerder
    • konkurrentane fortel kvar skapet skal stå;
    • sjefen har sagt kvar skapet skal stå;
    • ho veit kvar skapet skal stå
  • kome ut av skapet
    stå ope fram med noko som ein før har løynt
Сторінка статті

leppe

іменник жіночий

Походження

samanheng med labb (2 og lapp (1 , opphavleg ‘noko som heng’

Значення та вживання

  1. kvar av dei to kjøtflikane som dekkjer munnopninga hos menneske og pattedyr
  2. hudfald som minner om leppe (1)
  3. nedhengjande tunge eller flik;
    hos somme blomsterplanter: kvar av dei delane av krona som minner om ei leppe (1)

Фіксовані вирази

  • bite seg i leppa
    1. hindre seg sjølv i å seie noko lite gjennomtenkt
    2. prøve å skjule kjensler som sinne eller sorg
  • henge med leppa
    vere sur eller fornærma;
    vere lei seg eller motlaus
  • slengje med leppa
    seie noko forhasta eller noko ein ikkje burde sagt;
    sladre
  • vere på alle lepper
    vere noko eller nokon alle snakkar om
Сторінка статті

last 1

іменник чоловічий або жіночий

Походження

frå lågtysk, jamfør norrønt lest; samanheng med lade (2 og lass

Значення та вживання

  1. gods til frakt med eit transportmiddel
    Приклад
    • tung last;
    • farleg last;
    • skjule seg i lasta
  2. Приклад
    • høvla last

Фіксовані вирази

  • leggje nokon noko til last
    klandre eller laste nokon for noko
    • han hadde ikkje gjort noko gale som dei kunne leggje han til last
  • liggje nokon til last
    vere til byrd for nokon
    • eg vil helst ikkje liggje familien til last
  • segle med lik i lasta
    vere plaga med eller hindra av gamle feil, tradisjonar, fordomar eller liknande
Сторінка статті

hysje 2, hysse

hysja, hyssa

дієслово
розділений інфінітив: hysja

Походження

lydord; samanheng med hose (2

Значення та вживання

  1. be nokon vere stille eller bråke mindre
    Приклад
    • ho hysjar på meg
  2. fare susande av stad, suse i veg;
    Приклад
    • han køyrde så det var berre så det hysja;
    • han hysja i veg

Фіксовані вирази

  • hysje ned
    1. få til å vere stillare;
      roe ned
      • læraren hysjar ned elevane
    2. forsøke å skjule;
      dysse ned
      • sjølvmorda vart hysja ned
Сторінка статті