Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
575 результатів

Словник букмола 291 oppslagsord

utøve

дієслово

Походження

etter tysk

Значення та вживання

  1. drive med;
    Приклад
    • hun utøver en sjelden kunstart;
    • jus må utøves med skjønn;
    • utøve sin plikt
  2. gjøre bruk av;
    Приклад
    • utøve vold mot noen;
    • utøve sin makt over folket
Сторінка статті

veik, vek

прикметник

Походження

norrønt veikr; beslektet med vike (1

Значення та вживання

  1. som ikke har fysisk styrke;
    Приклад
    • ha en veik rygg;
    • veik i knærne;
    • være veik og sykelig
  2. som mangler makt eller autoritet;
    Приклад
    • stemmen var veik og lav;
    • en veik regjering;
    • ha en veik karakter
  3. lite tjenlig;
    Приклад
    • en veik framstilling av saken
  4. uten styrke;
    utvannet;
    Приклад
    • veik kaffe;
    • veikt brennevin
  5. følsom;
    sentimenal
    Приклад
    • han var en veik drømmer
Сторінка статті

undertrykke

дієслово

Походження

trolig etter lavtysk

Значення та вживання

  1. (med makt) hindre noen i å utfolde seg fritt;
    Приклад
    • diktatoren undertrykte folket;
    • regimet undertrykker kvinnene
    • brukt som adjektiv:
      • et undertrykt folk
  2. holde tilbake;
    hemme, stanse
    Приклад
    • undertrykke en latter;
    • undertrykke sine følelser
Сторінка статті

underordning

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. det å underordne eller være underordnet
    Приклад
    • underordning under en fremmed makt
  2. i språkvitenskap: det å være underordnet (4);
    til forskjell fra sideordning
Сторінка статті

undermann

іменник чоловічий

Значення та вживання

person som er underlegen i rang, makt eller lignende;
til forskjell fra overmann
Приклад
  • han er kongens undermann;
  • en av undermennene i det kriminelle nettverket ble arrestert
Сторінка статті

underlagt

прикметник

Походження

av underlegge

Значення та вживання

  1. som sorterer eller hører inn under;
    Приклад
    • departementet og de underlagte virksomheter
  2. som er i noens makt eller styre
    Приклад
    • være direkte underlagt paven i Roma
Сторінка статті

hard

прикметник

Походження

norrønt harðr

Значення та вживання

  1. om stoff eller legeme: som ikke så lett gir etter for trykk;
    fast, tett, stiv, uelastisk;
    til forskjell fra bløt (2, 2) og myk (1)
    Приклад
    • hard som stein;
    • hardt metall;
    • snøen var blitt hard;
    • en hard seng;
    • ha hard avføring;
    • en hard knute;
    • vi trenger et hardere materiale
  2. kraftig, intens, vanskelig, slitsom
    Приклад
    • et hardt angrep;
    • hard konkurranse;
    • hardt arbeid;
    • sette noen på en hard prøve;
    • harde tak
    • brukt som adverb
      • båtene støtte hardt mot hverandre;
      • vestlandet er hardest rammet av uværet
  3. som ikke tar hensyn til eller gir etter for andre;
    streng, urokkelig, stri, uvennlig
    Приклад
    • han har et hardt hjerte;
    • gjøre seg hard og nekte;
    • få en hard medfart
    • brukt som adverb
      • le hardt og hånlig;
      • politiet tar hardt på slike lovbrudd
  4. som i liten grad viser eller lar seg påvirke av følelser;
    som tåler mye
    Приклад
    • en kald og hard person
  5. om kår, tilstand og lignende: tung, tøff, utfordrende
    Приклад
    • leve under harde kår;
    • harde vilkår;
    • en hard skjebne;
    • det blir en hard vinter;
    • det er ventet hardt vær;
    • harde fakta
    • brukt som adverb
      • bli hardt prøvet;
      • være hardt medtatt av sykdom
  6. som tydelig bryter med en annen tilstand;
    skarp
    Приклад
    • en hard sving;
    • en hvitfarge gir en hard kontrast mot mørke farger

Фіксовані вирази

  • den harde kjerne
    de mest sentrale personer i lag, parti eller lignende
  • en hard nøtt å knekke
    en vanskelig oppgave
  • gjøre seg hard
    (forberede seg på å) stå imot noe farlig, vanskelig eller ubehagelig
  • gå hardt for seg
    foregå på en voldsom måte
  • gå hardt ut
    komme med kraftig kritikk
    • opposisjonen gikk hardt ut i denne saken;
    • hun går hardt ut mot justisministeren
  • hard valuta
    1. sterkt etterspurt valuta
    2. noe som er ettertraktet
      • brennevin var hard valuta under krigen
  • harde bud
    vanskelige forhold
    • det var harde bud på den tiden
  • harde konsonanter
    ustemte konsonanter;
    til forskjell fra bløte konsonanter
    • p, t og k er harde konsonanter
  • harde trafikanter
    bilister;
    til forskjell fra myke trafikanter
  • hardt vann
    kalkholdig vann
  • holde hardt
    være vanskelig;
    lykkes bare så vidt
    • det skal holde hardt å bli ferdig før fristen
  • i hardt vær
    i vanskeligheter på grunn av press, angrep eller lignende
    • han er i hardt vær etter avsløringene;
    • oljeindustrien er ute i hardt vær
  • med hard hånd
    på en brutal måte
    • styre med hard hånd
  • på/for harde livet
    så fort eller mye en kan;
    alt en orker, av all makt
    • vi jobber på harde livet for å bli ferdige;
    • hun skrev for harde livet
  • sette hardt mot hardt
    gjengjelde angrep eller lignende med like harde midler som motstanderen;
    gi igjen med samme mynt
  • ta hardt i
Сторінка статті

styresett

іменник середній

Походження

jamfør sett (1

Значення та вживання

måte å fordele og utøve makt i et samfunn;
Приклад
  • demokratisk styresett
Сторінка статті

styrke 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt styrkr; sammenheng med sterk

Значення та вживання

  1. det å være fysisk sterk;
    Приклад
    • gutten har en voksen manns styrke
  2. det å være mentalt eller sjelelig sterk;
    evne til å holde ut noe
    Приклад
    • be om styrke til å holde ut;
    • hun har en enorm mental styrke
  3. Приклад
    • stormen avtok i styrke;
    • musikken stod på full styrke
  4. egenskap som gir en fordel eller et overtak;
    Приклад
    • hurtighet er lagets styrke
  5. organisert flokk;
    Приклад
    • landets væpnede styrker
  6. evne til å hefte eller være fast;

Фіксовані вирази

  • framheve med styrke
    tale sterkt og engasjert om (noe)
  • stående styrker
    tropp (2) som er i beredskap og klare til kamp
Сторінка статті

styre 1

іменник середній

Походження

norrønt stýri

Значення та вживання

  1. innretning til å føre et framkomstmiddel i ønsket retning med
    Приклад
    • henge handlenettet over styret på sykkelen
  2. det å styre;
    makt, ledelse
    Приклад
    • kongen satt med styret i landet i fire år;
    • ha demokratisk styre
  3. måte å styre på
    Приклад
    • under keiserens strenge styre
  4. komité eller nemnd som leder noe
    Приклад
    • styret for en forening;
    • sitte i styret

Фіксовані вирази

  • styre og stell
    1. offentlig administrasjon
      • være med i styre og stell
    2. arbeid, virksomhet
      • hun står for styre og stell i huset
Сторінка статті

Словник нюношка 284 oppslagsord

tape 2

tapa

дієслово
розділений інфінітив: tapa

Походження

norrønt tapa

Значення та вживання

  1. lide tap;
    miste
    Приклад
    • tape ein formue;
    • tape på verksemda;
    • sjåføren tapte kontrollen over bilen
    • brukt som adjektiv:
      • tapt inntekt;
      • den tapte generasjonen
    • brukt som substantiv:
      • ta att det tapte
  2. lide nederlag;
    bli slått
    Приклад
    • tape ein krig;
    • spelet er tapt
    • brukt som adjektiv:
      • den tapande part;
      • ei tapt sak

Фіксовані вирази

  • det tapte paradiset
    forvunnen eller tapt lykketilstand
  • gje tapt
    gje opp, kome til kort
    • bortelaget måtte gje tapt etter ein jamn kamp
  • gå tapt
    gå til spille, bli borte
    • fleire menneskeliv gjekk tapt
  • ikkje vere tapt bak ei vogn
    ikkje vere rådvill i ein vanskeleg situasjon
  • ingenting å tape
    ingen reell risiko eller konsekvens
    • vi har ingenting å tape på å prøve
  • slaget er tapt
    sigeren eller målet er uoppnåeleg
    • innsjå at slaget er tapt;
    • slaget er tapt for dei som vil ha ny toglinje
  • tape på poeng
    tape ved å ha fått færrast poeng (i idrettar som boksing og bryting)
  • tape seg
    1. bli ringare i utsjånad eller kvalitet;
      falme
      • ho har tapt seg sidan sist;
      • tape seg i verdi
    2. bli (gradvis) borte;
      svinne bort
      • forelskinga tapar seg fort;
      • minnet tapte seg med åra
  • tape terreng
    miste makt, popularitet eller liknande
    • regjeringa taper terreng i høve til opposisjonspartia
Сторінка статті

veik 2

прикметник

Походження

norrønt veikr; samanheng med vike (1

Значення та вживання

  1. som ikkje har fysisk styrke;
    Приклад
    • veik i armane;
    • ha ein veik rygg;
    • vere veik og sjukleg
  2. som manglar makt eller autoritet;
    Приклад
    • ei veik regjering;
    • ha ein veik karakter;
    • han vart for veik i innspurten
  3. lite dugande;
    dårleg
    Приклад
    • eit veikt punkt i framstillinga
  4. utan styrke;
    utvatna;
    Приклад
    • veik lukt;
    • veik kaffi
Сторінка статті

undertrykkje, undertrykke

undertrykkja, undertrykka

дієслово

Походження

truleg etter lågtysk

Значення та вживання

  1. (med makt) hindre nokon i å utfalde seg fritt;
    Приклад
    • diktatoren undertrykte folket;
    • regimet undertrykker minoritetsgruppene
    • brukt som adjektiv:
      • eit undertrykt folk
  2. halde tilbake eller nede;
    hemme, stanse
    Приклад
    • undertrykkje ein geisp;
    • undertrykkje kjenslene sine
Сторінка статті

undermann

іменник чоловічий

Значення та вживання

person som er underlegen i rang, makt eller liknande;
til skilnad frå overmann
Приклад
  • han er kongens undermann;
  • ein undermann i det kriminelle nettverket er arrestert
Сторінка статті

hard

прикметник

Походження

norrønt harðr

Значення та вживання

  1. om stoff eller lekam: som ikkje så lett gjev etter for trykk;
    fast, tett, stiv, uelastisk;
    til skilnad frå blaut (2) og mjuk (1)
    Приклад
    • hard som stein;
    • hardt metall;
    • hardt brød;
    • fjellbjørka er hard i veden;
    • ei hard seng;
    • ha hard avføring;
    • ein hard knute;
    • du treng eit hardare materiale
  2. kraftig, intens, vanskeleg, slitsam
    Приклад
    • eit hardt slag;
    • eit hardt åtak;
    • bli sett på ei hard prøve;
    • det er hard konkurranse om plassane;
    • oppussing er hardt arbeid;
    • få ein hard medfart;
    • harde tak
    • brukt som adverb
      • arbeide hardt;
      • støyte staven hardt mot golvet;
      • nordkysten er hardast ramma av stormen
  3. som ikkje tek omsyn til eller gjev etter for andre;
    streng, urokkeleg, stri, uvenleg
    Приклад
    • ha eit hardt sinn;
    • motta hard kritikk;
    • han var hard med barna
    • brukt som adverb
      • le hardt og hånleg
  4. som i lita grad viser eller let seg påverke av kjensler;
    som toler mykje
    Приклад
    • vere hard i hugen;
    • ei hard dame
  5. om kår, tilstand og liknande: tung, tøff, utfordrande
    Приклад
    • harde kår;
    • ein hard lagnad;
    • harde vilkår;
    • det vart ein hard vinter
    • brukt som adverb
      • bli hardt prøvd;
      • vere hardt medteken av sjukdom;
      • sitje hardt i det
  6. som tydeleg bryt med ein annan tilstand;
    skarp
    Приклад
    • ein hard sving;
    • dei nye retningslinjene står i hard kontrast til dei gamle

Фіксовані вирази

  • den harde kjernen
    dei mest sentrale personane i lag, parti eller liknande
  • ei hard nøtt å knekkje
    ei vanskeleg oppgåve
  • gjere seg hard
    (førebu seg på å) stå imot noko farleg, vanskeleg eller ubehageleg
  • gå hardt for seg
    gå føre seg på ein hardhendt måte
  • gå hardt ut
    kome med sterk kritikk
    • dei gjekk hardt ut etter etter å ha sett seg leie på vedtaket;
    • partiet gjekk hardt ut mot forslaget
  • halde hardt
    vere vanskeleg;
    lykkast berre så vidt
    • det skal halde hardt å bli ferdig før fristen
  • hard valuta
    1. sterkt etterspurd valuta
    2. noko som er ettertrakta
      • brennevin var hard valuta under krigen
  • harde bod
    vanskelege tilhøve
    • der var harde bod i trettiåra
  • harde konsonantar
    ustemde konsonantar;
    til skilnad frå blaute konsonantar
    • p, t og k er harde konsonantar
  • harde trafikantar
    bilistar;
    til skilnad frå mjuke trafikantar
  • hardt vatn
    kalkhaldig vatn
  • i hardt vêr
    i vanskar på grunn av press, åtak eller liknande
    • oppdrettsnæringa er i hardt vêr;
    • ho har vore i hardt vêr etter publiseringa på Facebook
  • med hard hand
    på ein brutal måte
    • uvedkomande vart jaga bort med hard hand
  • på/for harde livet
    så fort eller mykje ein kan;
    alt ein orkar;
    av all makt
    • dei trente på harde livet før konkurransen;
    • vi jobbar for harde livet
  • setje hardt mot hardt
    svare på åtak eller liknande med like harde middel som motstandaren;
    gje att med same mynt
  • ta hardt i
Сторінка статті

tygel

іменник чоловічий

Походження

norrønt tygill ‘band, reim, snøre’; samanheng med tøye (2

Значення та вживання

  1. reim på kvar side i eit beisel (1), til å styre med når ein rir
  2. brukt i uttrykk for å ha, ta eller gje frå seg styring, makt eller kontroll
    Приклад
    • foreldra måtte sleppe tyglane

Фіксовані вирази

  • frie tyglar
    uavgrensa handlefridom
    • den nye kokken fekk heil frie tyglar
  • stramme tyglar
    liten handlefridom;
    streng disiplin
    • køyre nokon med stramme tyglar
Сторінка статті

vinne 3

vinna

дієслово

Походження

norrønt vinna; jamfør vinnande

Значення та вживання

  1. sigre (1) (i kamp, konkurranse, val eller liknande);
    oppnå vinst eller premie (i konkurranse, lotteri eller spel)
    Приклад
    • dei har vunne slaget;
    • krigen er vunnen;
    • vinne i ei idrettstevling;
    • han vann over konkurrentane;
    • ho har vunne rettssaka;
    • eg vann førstepremien;
    • eg vinn aldri i tipping
  2. skaffe seg, sikre seg;
    oppnå
    Приклад
    • dei vann ære og makt;
    • vinne vener;
    • dei vinn godhug frå alle;
    • partiet har vunne att tilliten;
    • det er lite å vinne ved ei omlegging;
    • ta ein snarveg for å vinne tid;
    • vinne tilslutning for ei sak
  3. ha krefter til;
    Приклад
    • arbeide alt ein vinn
  4. ha tid til;
    Приклад
    • eg vinn ikkje med alt arbeidet
  5. kome seg, bli betre
    Приклад
    • utdanninga har vunne på dei nye tiltaka

Фіксовані вирази

  • vinn eller forsvinn
    situasjon der ein må lykkast viss ein framleis skal vere med vidare (i turnering, val eller liknande)
    • kampen kan fort bli vinn eller forsvinn for laget
  • vinne fram
    få tilslutning;
    oppnå framgang
    • vinne fram med ideane sine
  • vinne innpå
    hale innpå
  • vinne seg
    bli betre;
    kome seg
    • ho vann seg da dei vart kjende;
    • bygda vann seg da nyvegen kom
  • vinne ut
    få fram eller framstille;
    utvinne
    • vinne ut malm;
    • store selskap som vinn ut olje
Сторінка статті

prestevelde

іменник середній

Значення та вживання

det at ein prestestand (2) har makt til å styre;
Сторінка статті

velde 2

іменник середній

Походження

norrønt veldi; av vald (2

Значення та вживання

  1. storveges makt;
    herskarstilling, herredøme
    Приклад
    • kongens velde
  2. måte noko blir styrt på;
    Приклад
    • eit byråkratisk velde
Сторінка статті

velde 1

іменник середній або чоловічий

Походження

same opphav som velde (2

Значення та вживання

overveldande kraft, rikdom eller makt
Приклад
  • naturen har kraft og velde

Фіксовані вирази

  • i all sin velde
    i all sin stordom
Сторінка статті