Розширений пошук

Простий пошук

Словник букмола 108 oppslagsord

vaksinering

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

det å gi eller få vaksine;

vaksinasjon

Приклад

det er en fordel med tidlig vaksinering;
få tilbud om vaksinering

Сторінка статті

vann 1, vatn

іменник середній

Походження

norrønt vatn, beslektet med våt

Значення та вживання

klar, gjennomsiktig væske som er en kjemisk forbindelse mellom hydrogen og oksygen
Приклад
- den kjemiske formelen for vann er H₂O
vann (1, 1) i mer eller mindre ren tilstand
Приклад
- drikke et glass vann;
- du kan drikke vannet fra springen;
- fylle opp vann i badekaret
- - boblevann
  - kildevann
  - oppvaskvann
samling av vann (1, 2) i naturen
Приклад
- det er mye vann i elva;
- vannet skvulpet mot skroget;
- vi må sette båten på vannet;
- det er 20 °C i vannet
- - ferskvann
  - flomvann
  - grunnvann
  - saltvann
vannflate
Приклад
- svømme under vannet
mindre innsjø
Приклад
- landskapet er fullt av bekker og små vann;
- turfølget slo leir ved et lite vann;
- de stoppet ved flere av vannene langs stien
- - fiskevann
  - fjellvann
  - småvann
kroppsvæske som ligner vann (1, 1)
Приклад
- vannet er gått;
- ha vann i kneet

Фіксовані вирази

blod er tykkere enn vann
slektskap betyr mer enn vennskap
bløtt vann
kalkfattig vann;
mykt vann
bære vann i såld
drive med noe nytteløst
fiske i rørt vann
utnytte en forvirret situasjon til egen fordel
få vann på mølla
få stadfestet meningen sin og derfor kunne hevde den enda ivrigere enn før;
bli ivrig
kritikerne fikk vann på mølla etter tapet
gå for lut og kaldt vann
få for lite stell og omsorg
ungene gikk for lut og kaldt vann
gå gjennom ild og vann
ikke sky noe for å hjelpe
han ville gå gjennom ild og vann for henne
gå i vannet
1. bade
  det var så varmt at vi gikk i vannet flere ganger
2. falle i vannet
  padleturen endte med at vi gikk i vannet
3. dumme seg ut;
  mislykkes
  jeg gikk i vannet på det siste spørsmålet
gå over bekken etter vann
1. gå langt bort etter noe som er nær ved
2. løse et problem unødig tungvint
ha/holde hodet over vannet
så vidt greie seg
nå har vi endelig hodet over vannet;
det er så vidt bedriften holder hodet over vannet uten driftstilskudd
hardt vann
kalkholdig vann
helle/slå kaldt vann i blodet på noen
dempe sterke følelser hos noen;
skuffe
holde vann
1. ikke la vann trenge gjennom;
  være vanntett
  båten holdt ikke vann
2. tåle nærmere undersøkelse;
  være logisk eller rimelig
  vi må undersøke om argumentene holder vann
late vannet
tisse, urinere
legge inn vann
ordne det slik at en få vann i springen innendørs;
føre ledning for rennende vann inn i hus
vi har fått lagt inn vann og strøm på hytta
mykt vann
kalkfattig vann;
bløtt vann
prelle av som vann på gåsa
ikke ha noen virkning
kritikken prellet av som vann på gåsa
på dypt vann
uten ordentlig greie på det en driver med eller snakker om;
ille ute;
som innebærer risiko;
på tynn is
vi kaster oss ut på dypt vann, men noen garanti for at vi lykkes, kan vi ikke gi
sitte på vann og brød
sitte i fengsel
skremme vannet av noen
gjøre noen veldig redd
vi kledde oss ut som spøkelser og skremte vannet av naboene
som ild og vann
totalt ulike
de to søsknene er som ild og vann
som ringer i vannet
om rykte eller nyhet: som fort blir kjent av mange;
som ild i tørt gress
som å skvette vann på gåsa
aldeles nytteløst, bortkastet
stille vann har dypest grunn
den som sier lite, kan ofte være den mest dyptenkte eller den som har mest gjemt i seg
ta seg vann over hodet
ta på seg noe en ikke greier
jeg er redd huset var så dyrt at vi har tatt oss vann over hodet
til vanns
på vannet;
på sjøen
fartøyet går like godt til vanns som til lands
trives som fisken i vannet
være i sitt rette element;
ha det bra
trå vannet
1. holde seg flytende i vannet ved å bevege beina opp og ned
2. holde en situasjon ved like uten mulighet for framgang
  de må bare trå vannet enn så lenge
være like som to dråper vann
være så like at en ikke kan skille den ene fra den andre;
være identiske
far og sønn var like som to dråper vann
åpent vann
isfritt vann

Сторінка статті

stå seg på

Значення та вживання

ha fordel av;

Se: stå

Приклад

forestillingen ville nok ha stått seg på å bli kortet litt ned

Сторінка статті

styrke 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt styrkr; sammenheng med sterk

Значення та вживання

det å være fysisk sterk;
kraft (1, 3), makt (3)
Приклад
- gutten har en voksen manns styrke
- - kroppsstyrke
  - muskelstyrke
det å være mentalt eller sjelelig sterk;
evne til å holde ut noe
Приклад
- be om styrke til å holde ut;
- hun har en enorm mental styrke
- - karakterstyrke
  - viljestyrke
intensitet, grad (1, 1)
Приклад
- stormen avtok i styrke;
- musikken stod på full styrke
- - lydstyrke
  - lysstyrke
  - vindstyrke
egenskap som gir en fordel eller et overtak;
fordel (2), fortrinn
Приклад
- hurtighet er lagets styrke
organisert flokk;
avdeling (3)
Приклад
- landets væpnede styrker
- - arbeidsstyrke
  - luftstyrke
  - politistyrke
evne til å hefte eller være fast;
fasthet
- - bruddstyrke
  - heftstyrke

Фіксовані вирази

framheve med styrke
tale sterkt og engasjert om (noe)
stående styrker
tropp (2) som er i beredskap og klare til kamp

Сторінка статті

styrkebelte

іменник середній

Значення та вживання

i folketro: belte skal gi bæreren overnaturlig styrke
i overført betydning: noe som gir en ekstra styrke eller fordel
Приклад
- priskutt kan bli partiets styrkebelte overfor velgerne

Сторінка статті

stå 3

дієслово

Походження

norrønt standa

Значення та вживання

ha kroppen i mer eller mindre oppreist, loddrett stilling;
være et sted i en slik stilling
Приклад
- stå på beina;
- folk måtte stå på bussen;
- katten stod på trappa og ventet;
- stå og fundere på noe;
- hunden fulgte meg overalt hvor jeg stod og gikk;
- barna prøvde både å stå på knærne og stå på hodet;
- jeg står bare og venter
hvile kroppens tyngde i mer eller mindre loddrett stilling på noe som beveger seg over underlaget
Приклад
- jeg liker å stå på ski;
- stå på surfebrett
reise seg;
stige oppover fra en lavere posisjon
Приклад
- stå opp av senga;
- når sola har stått opp, skal jeg gå;
- hun prøvde å stå, men falt ned igjen på stolen
befinne seg på et visst sted
Приклад
- bøkene står i hylla;
- bilen står inntil videre i Bodø;
- maten skal stå på bordet klokka tolv;
- trærne stod tett i tett;
- pengene har lenge stått i banken;
- storeviseren på klokka stod på åtte
være rettet oppover eller ut i været;
peke, stikke
Приклад
- flammene stod rett opp;
- håret står til alle kanter
i overført betydning: befinne seg på et bestemt punkt i forhold til en sak eller lignende
Приклад
- stå overfor et vanskelig dilemma;
- jeg vil gjerne vite hvor du står i denne saken;
- de står foran en stor reise
være i en viss tilstand
Приклад
- huset står tomt;
- nå står hagen i blomst;
- middagen stod allerede ferdig;
- hjertet stod stille;
- båten stod i lys lue;
- spørsmålet står åpent;
- dette temaet står sentralt i bøkene hennes
være i virksomhet eller holde på med noe som kan utføres i stående stilling
Приклад
- hun står og jobber med kunstverket;
- min sønn står i butikken hver lørdag;
- jeg står litt opptatt, kan jeg ringe tilbake?
- foreldrene stod vakt på diskoteket;
- ha stått sin læretid
være i et visst forhold eller på et visst nivå overfor noen eller noe
Приклад
- partene stod temmelig likt;
- opplysningene står i strid med hverandre;
- toppsjefene står høyt over meg i stilling;
- jeg står på din side i denne saken;
- de har alltid stått til tjeneste for huseieren
være i egenskap av eller i rolle som
Приклад
- stå brud;
- stå konfirmant;
- hun stod vakt til midnatt;
- han stod modell for studentene
ikke bevege seg;
stanse
Приклад
- stå stille!
- bli stående og vente;
- trikkene stod;
- bilen stod helt fast i snøen;
- døra stod ikke et øyeblikk;
- togene stod hele morgenen;
- munnen står ikke på henne
være på samme sted eller i samme tilstand;
bli værende
Приклад
- huset har stått i flere hundre år;
- banke ned en stolpe så den står støtt;
- la deigen stå natta over;
- la bilen stå og bruk heller kollektivtrafikk
i overført betydning: være uendret
Приклад
- tilbudet står fremdeles;
- avtalen står fast også etter regjeringsskiftet
- brukt som adjektiv:
  dere har alltid stående invitasjon hos oss;
  dette er et stående samtaletema som vi stadig kommer tilbake til
i overført betydning: tåle en påkjenning eller motstand uten å svekkes;
holde stand mot;
klare (3
Приклад
- jeg står det ikke ut;
- læreren hadde lite å stå imot med;
- han står nok ikke hele distansen i samme høye fart
få godkjent resultat på prøve, eksamen eller lignende;
bestå (1);
motsatt stryke (8)
Приклад
- elevene håpte bare at de ville stå på eksamenen
finne sted
Приклад
- bryllupet skal stå til våren;
- slaget på Stiklestad stod i 1030
være skrevet
Приклад
- adressen står utenpå;
- navnet står langt nede på lista;
- det stod noe om det i avisen;
- hva står det i brevet?
være i ens tanker
Приклад
- det er ikke annet som har stått i hodet på meg;
- stå klart for en;
- barneårene står for meg som en lykkelig tid
sette kurs mot;
stevne (2, 1)
Приклад
- båten stod ut fjorden
drive eller strømme i en viss retning
Приклад
- spruten stod høyt i været;
- støvføyka stod;
- en frisk nordvest stod inn sundet;
- det stod en god varme fra ovnen
i språkvitenskap: ha en form som uttrykker en bestemt grammatisk egenskap
Приклад
- substantivet står i flertall

Фіксовані вирази

la det stå til
la noe skje uten at en er sikker på eller kan kontrollere resultatet
som en står og går
i hverdagsklær;
i det en har på seg
stå bak
1. ha æren eller ansvar for;
  være skyldig i
  stå bak en idé;
  firmaet står bak mesteparten av metalleksporten;
  to personer står bak innbruddet
2. stille seg bak;
  være for;
  støtte
  et flertall på Stortinget står bak forslaget
stå det over
klare seg;
overleve
de klager mye, men står det nok over
stå fast
1. gjelde uten endring
  avtalen står fast
2. ikke komme seg videre
  køen står fast på fjellet;
  jeg står fast i skrivingen
stå for
1. ha ansvaret for
  elevene på tredje trinn står for underholdningen
2. vedkjenne seg;
  stå ved
  du må våge å stå for det du har sagt
stå for fall
snart skulle forsvinne, bli avskaffet, opphøre eller lignende
regimet stod for fall;
rekordane står for fall;
forslaget står for fall
stå for tur
være neste i en rekkefølge
en ny bok står snart for tur;
neste oppgave stod for tur rett etterpå
stå fram som
1. presentere seg på en viss måte;
  framstå (1)
  partiet står fram som selve løsningen på utfordringene
2. gi inntrykk av å være;
  virke (2, 5)
  dette står fram som et åpenbart tilfelle av influensa
stå fritt til
være fri til;
ha fri mulighet til
elevene står fritt til å velge sin egen representant
stå helt alene
være uten støtte
stå i fare for
risikere
ferien står i fare for å bli avlyst;
passasjerene stod i fare for å bli alvorlig skadet
stå i gjeld til
1. skylde noen penger
  de står i stor gjeld til menneskesmuglerne
2. ha noe eller noen å takke for noe som har hatt betydning
  skuespillet stod i gjeld til den greske tragedien;
  hun stod i gjeld til sine forfedre
stå i med
ha et sekuselt forhold (3) til
de har stått i med hverandre lenge nå;
anklage kjæresten for å stå i med eksen
stå i noe
1. holde på med noe;
  ha mye å gjøre
  jeg står midt i forberedelsene nå
2. håndtere en utfordrende sak;
  holde noe ut
  dette er mye å stå i for én person alene;
  jeg vet det er tøft, men du må bare stå i det
stå i stampe
ikke gå framover eller utvikle seg;
stoppe opp;
gå i stå
køen står i stampe;
reformprosessene har stått i stampe i flere år
stå igjen
være igjen;
være etterlatt
det stod igjen ganske mye på flaska;
barnet stod igjen alene i stua
stå imot
ta avstand fra eller være uenig med;
holde stand mot
det var vanskelig å stå imot fristelsen
stå løpet ut
gjennomføre, fullføre
stå og falle med
være helt avhengig av
alt står og faller med at vi får penger;
avtalen står og faller med oposisjonens støtte
stå over
ikke delta (i forventet aktivitet)
han måtte stå over rennet
stå på
1. hende, foregå
  hva er det som står på her?
  bråket stod ikke lenge på før politiet kom
2. henge i;
  jobbe hardt
  de jobber og står på for å rekke fristen
stå på sitt
holde fast på sin rett, sitt eget standpunkt eller lignende
stå seg godt
greie seg godt
selv om romanen er gammel, står den seg godt også i dag
stå seg godt med
ha en god relasjon til;
være på god fot med
de ulike partene ønsket å stå seg godt med kongen
stå seg på
ha fordel av
forestillingen ville nok ha stått seg på å bli kortet litt ned
stå til
1. være i en bestemt tilstand eller skikk
  hvordan står det til med deg?
  alt står bra til hjemme;
  det har stått dårlig til med firmaets økonomi
2. være riktig eller egnet til (noe);
  passe (5, 1)
  skoene stod perfekt til kjolen;
  resultatene står til innsatsen
stå til å
være mulig å
den skaddes liv kan kanskje stå til å redde;
valget står ikke lenger til å endre
stå ved
vedkjenne seg
har du lovt det, må du stå ved det;
jeg står ved valget mitt
stå ved lag
holde seg uendret;
vare ved;
gjelde
tilbudet står ved lag

Сторінка статті

trekke

дієслово

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

føre fra et sted til et annet;
hale (2, dra (1)
Приклад
- trekke noen inntil seg;
- trekke for gardinene;
- hesten trakk en vogn etter seg;
- turistene trekker på store kofferter;
- de har trukket dyna over seg
flytte seg fra et sted til et annet
Приклад
- trekke seg unna en ubehagelig situasjon;
- folkene trakk inn i huset;
- fotografen bad dem trekke seg litt nærmere hverandre;
- når kvelden kom, likte hun å trekke seg tilbake
ta, suge eller lokke til seg;
tiltrekke (1)
Приклад
- trekke pusten;
- naturen trekker turister;
- støvlene trekker vann;
- bandet trakk fulle hus overalt på turneen;
- gå ut for å trekke litt luft
ta opp eller fram
Приклад
- trekke kølapp;
- trekke kort fra bunken;
- trekke kniv
dra med seg;
bringe inn i en situasjon
Приклад
- prøve å trekke med seg flere;
- bli trukket inn i en konflikt
komme fram til
Приклад
- trekke en rask konklusjon;
- trekke en grense mellom jobb og privatliv;
- trekke linjer mellom ulike hendelser
slutte å la gjelde;
skrote (2)
Приклад
- trekke tilbake en tillatelse;
- partiet trekker forslaget til ny skattereform
avgjøre ved slump
Приклад
- trekke om hvem som vinner;
- bli trukket ut til være med
nøle mens en snakker;
dra på det
Приклад
- trekke lenge på noe;
- han trakk litt på det før han svarte
dra fordel av;
utnytte (1);
jamfør trekke/dra veksler på
Приклад
- vi må trekke på kompetansen i bedriften
i matlaging: tilberede ved å la råvaren ligge i væske opp mot kokepunktet
Приклад
- trekke en kopp kaffe;
- pølsene skal trekke noen minutter
redusere mengde eller størrelse;
subtrahere
Приклад
- trekke to fra fem;
- bli trukket for mye i skatt
dra i flokk;
migrere
Приклад
- reinen trekker til nye beiteområder;
- fuglene trekker sørover om høsten
gi trekk (1
Приклад
- det trekker fra døra;
- ovnen trekker dårlig

Фіксовані вирази

trekke av
trykke på avtrekkeren på skytevåpen
trekke fram
snakke om;
nevne (2), påpeke
trekke fram flere positive sider av saken
trekke ned
utløse mekanismen som tømmer doskålen etter en har vært på do;
trekke opp (4)
ungene glemmer stadig vekk å trekke ned
trekke om
sette eller sy trekk (2, 8) på
trekke om sofaen
trekke opp
1. stramme fjæren (2 i en mekanisme
  trekke opp klokka
2. endre seg til det verre
  det trekker opp til uvær
3. åpne flaske med en opptrekker
  trekke opp en flaske italiensk vin
4. utløse mekanismen som tømmer doskålen etter en har vært på do;
  trekke opp (4)
  husk å trekke opp etter deg!
trekke seg
ikke være med lenger, slutte med noe
trekke seg som partileder
trekke seg sammen
gjøre seg mindre og mer kompakt;
krype sammen, krympe (1)
kulda får blodårene til å trekke seg sammen
trekke ut
vare lenge;
gå på overtid
arrangementet trakk ut

Сторінка статті

tjene

дієслово

Походження

norrønt þjóna, þéna

Значення та вживання

motta penger for utført arbeid
Приклад
- tjene penger;
- tjene 200 kr timen;
- han jobber hardt og tjener godt;
- jeg tjente bedre i min forrige jobb
være tilsatt;
ha stilling
Приклад
- tjene som hushjelp;
- tjene på en gård
stille seg selv til disposisjon;
vie seg til
Приклад
- tjene fedrelandet;
- tjene Herren;
- tjene en god sak
være til hensikt for;
gagne
Приклад
- foreningen tjener sosiale formål;
- loven tjener naturens interesser

Фіксовані вирази

se seg tjent med
se fordelen av
de ser seg tjent med dagens løsning
tjene fett
få stor avkastning
tjene fett på boligsalget
tjene inn
få inn tilsvarende pengesum som en har tapt eller brukt på å kjøpe noe
investeringene var tjent inn etter omtrent et år
tjene på
1. ha pengemessig gevinst av
  tjene på aksjene sine
2. ha fordel av
  partiet vil tjene på å være mer synlige
tjene seg opp
samle opp penger
tjene seg opp noen kroner før ferien
tjene seg rik på
få en stor formue ved hjelp av
tjene seg rik på aksjer;
tjene seg søkkrik på gründervirksomhet
tjene som
fungere som
en stein fikk tjene som bord;
storesøsteren tjener som eksempel for sine søsken
tjene til
ha som hensikt, være godt for
uenigheten tjener bare til å gjøre dem ulykkelige;
hva skal det tjene til?
tjene til livets opphold
forsørge seg
slite med å tjene til livets opphold;
mange tjener til livets opphold på sjøen
være tjent med
ha nytte av
være tjent med mer fritid;
laget er nok best tjent med å ta noen dagers hvile

Сторінка статті

tale 2

дієслово

Походження

norrønt tala

Значення та вживання

bruke stemmen til å framføre ord og setninger;
ytre seg;
snakke, prate
Приклад
- tale utydelig;
- tale tomme ord;
- tales ved om noe;
- jeg talte med naboen i går
kunne snakke (et språk)
Приклад
- de talte engelsk og tysk
gjøre seg til talsmann for;
argumentere for;
forsvare
Приклад
- han taler vår sak
holde tale (1, 4)
Приклад
- presten talte ved graven;
- tale seg varm om noe
vitne om;
jamfør talende (2)

Фіксовані вирази

tale for
være et argument for;
framstille i gunstig lys
tale for seg selv
komme så klart til uttrykk at det ikke trengs noen nærmere forklaring
vi lot bildene tale for seg selv
tale mot
være et argument mot;
framstille i ugunstig lys
bevisene taler mot henne
tale noen midt imot
åpent og uredd si seg uenig med en mektig person eller gruppe
tale makten midt imot;
hun talte partiledelsen midt imot
tale til fordel for
være et pluss for
opplysninger som vil tale til fordel for ham
tale ut
snakke ut

Сторінка статті

passe 4

дієслово

Походження

av lavtysk passen up ‘gi akt på’; av fransk passer ‘la (tiden) gå’

Значення та вживання

ha tilsyn med;

vokte på;

stelle

Приклад

passe barn;
naboen passer huset i ferien;
de glemte å passe tiden;
pass dine egne saker!
jeg passet hunden sist torsdag

Фіксовані вирази

passe kjeften
være forsiktig med hva en sier
passe opp
vente på noen som trolig kommer forbi
han ble passet opp av to som stod og ventet
passe på
ha tilsyn med;
vokte på
pass på at du ikke mister noe
passe seg for
ta seg i vare for
en må passe seg for hva en sier;
jeg passet meg for å provosere;
pass deg for ulven!
sette bukken til å passe havresekken
sette en person til å passe på eller gjøre noe som en må vente han eller hun vil dra fordel av

Сторінка статті

Словник нюношка 69 oppslagsord

fanden 1

іменник незмінні

Походження

truleg av frisisk fannen ‘freistar’

Значення та вживання

personifikasjon av det vonde;
i bunden form eintal: Guds motstandar, Djevelen
Приклад
- han frykta verken Gud eller Fanden
brukt i banning;
faen (1, 1), fan (2
Приклад
- fanden ta dykk!
- sjå for fanden til å kome deg vekk herifrå!

Фіксовані вирази

dra fanden i vald
fare langt bort
fanden er laus
alt går gale
fanden og hans oldemor
alle vonde krefter
fanden veit
kven veit;
det er uvisst
fanden veit kor han er blitt av
før fanden har fått sko på
svært tidleg på dagen
gje fanden veslefingeren
gje litt etter
måle fanden på veggen
gje ein (altfor) negativ skildring stoda eller framtida
som fanden les Bibelen
på ein vrang og vondsinna måte eller på ein måte som er til fordel for ein sjølv

Сторінка статті

stå seg på

Значення та вживання

ha fordel av;

Sjå: stå

Приклад

filmen ville nok stått seg på å bli korta litt ned

Сторінка статті

stå 3

дієслово

Походження

norrønt standa

Значення та вживання

ha kroppen i meir eller mindre oppreist, loddrett stode;
vere ein stad i ei slik stilling
Приклад
- stå på føtene;
- folk måtte stå på bussen;
- katten har stått utanfor heile natta;
- stå og grunde på noko;
- hunden diltar etter overalt kvar eg står og går;
- stå på tå for å nå opp til øvste hylla;
- barnet prøvde å stå på hovudet
kvile tyngda av kroppen i meir eller mindre loddrett stode på noko som rører seg over underlaget
Приклад
- eg elskar å stå på ski;
- han skal prøve å stå på surfebrett i ferien
reise seg;
stige oppover frå ei lågare stilling
Приклад
- barna er stått opp or senga;
- sola står opp i aust;
- han prøvde å stå, men fall ned att på stolen
vere på ein viss stad
Приклад
- maten står på bordet;
- hytta stod ute på ein odde;
- la pengane stå i bank;
- buskene stod i sikksakk;
- bøkene har stått heilt utan system i hylla;
- begge visarane på klokka stod på tolv
vere retta oppover eller ut i vêret;
peike, stikke
Приклад
- flammane stod rett til vêrs;
- håret står til alle kantar
i overført tyding: vere på ein bestemt stad i forhold til ei sak eller liknande
Приклад
- han ville gjerne vite kvar eg stod i denne saka;
- vi står ved inngangen til ei ny tid;
- stå ovanfor eit komplisert dilemma
vere i verksemd eller halde på med noko som kan bli utført i ståande stilling
Приклад
- han står og spikrar opp ei ny postkasse;
- han stod om bord på skipet i fire år;
- han har stått læretida si ut;
- eg står litt oppteken, kan eg ringje seinare?
vere i ein viss tilstand
Приклад
- huset står tomt;
- garasjen stod ferdig i mai;
- hagen står i blom;
- hotellet stod i lys loge;
- det stod 1–1 ved pause;
- spørsmålet står ope
vere i eit visst tilhøve til eller på eit visst nivå overfor nokon eller noko
Приклад
- partane står heller likt;
- eg står på same side som deg i denne saka;
- påstand har stått mot påstand;
- resultatet står i samband med førebuingane;
- opplysningane står i strid med kvarandre
vere i eigenskap av eller i rolle som
Приклад
- stå brud;
- stå modell;
- han stod vakt heile natta;
- ho står konfirmant til våren
ikkje flytte eller røre seg;
stoppe
Приклад
- stå still!
- stå heilt i ro;
- hjula på bilen stod;
- bussane stod fast;
- døra stod ikkje eit sekund;
- togene står;
- munnen stod ikkje på ho
vere på same staden eller i same tilstanden;
bli verande
Приклад
- huset har stått i mange hundre år;
- slå ned ein påle så han står støtt;
- la deigen stå natta over;
- la bilen stå, så går vi i staden
i overført tyding: vere uendra
Приклад
- tilbudet står framleis;
- avtalen står fast sjølv om enkelte protesterer
- brukt som adjektiv:
  ein ståande talemåte som er ofte i bruk;
  ho har ståande invitasjon hos oss
i overført tyding: tole ei påkjenning eller motstand utan å svekkjast;
greie (3, 2), klare (3, 1)
Приклад
- ha noko å stå imot med;
- ho står ikkje heile distansen i same høge tempoet enno;
- mjølka står seg ikkje til i morgon
få godkjent resultat på prøve, eksamen eller liknande;
bestå (1);
motsett stryke (8)
Приклад
- eg håpar eg står på eksamen
gå føre seg;
finne stad
Приклад
- bryllaupet skal stå til våren;
- slaget på Stiklestad stod i 1030
vere skrive
Приклад
- adressa står utanpå;
- namnet står langt nede på lista;
- det stod noko om det i avisa;
- kva står det i brevet?
vere i tankane
Приклад
- det er ikkje noko anna som står i hovudet på han;
- minnet om denne hendinga står klart for meg
setje kurs mot;
stemne (3, 1)
Приклад
- båten stod ut fjorden
drive eller strøyme i ei viss retning;
drive (3, 2), strøyme (1, 2)
Приклад
- spruten stod høgt i vêret;
- støvskya stod;
- sjøen stod inn som ein foss;
- der ute står havet rett på;
- det stod ein god varme frå omnen
i språkvitskap: ha ei form som uttrykkjer ein bestemd grammatisk eigenskap
Приклад
- subjektet står i nominativ

Фіксовані вирази

la det stå til
la noko skje utan at ein er viss på eller kan kontrollere resultatet
som ein står og går
i kvardagsklede;
i det ein har
stå att
vere igjen;
vere levna
det stod litt att på ei flaske;
barnet stod att medan foreldra hasta ut i bilen
stå bak
1. ha æra eller ansvaret for;
  vere skuldig i
  stå bak ein idé;
  stå bak store utslepp;
  to personar stod bak innbrotet
2. stille seg bak;
  støtte eller vere for
  eit fleirtal på Stortinget står bak forslaget
stå det over
klare seg;
overleve
dei hadde uflaks med vêret, men står det vel over
stå fast
1. gjelde utan endring
  avtala står fast
2. ikkje kome seg vidare
  køen stod fast i tunnellen;
  han stod fast i oppgåve to
stå for
1. ha ansvaret for
  festkomiteen står for mat og underhaldning
2. vedkjenne seg;
  stå ved
  du må våge å stå for det du sa
stå for fall
snart skulle forsvinne, bli avskaffa, opphøyre eller liknande
diktatoren står for fall;
rekorden stod for fall;
dei gamle tradisjonane står for fall
stå for tur
vere neste i ei rekkjefølgje
ei ny bok står for tur;
neste innkjøp står snart for tur
stå fram som
1. presentere seg på ein viss måte;
  framstå (1)
  partiet står fram som sjølve løysinga på utfordringane
2. gje inntrykk av å vere;
  framstå (2)
  dette står fram som eit openbert tilfelle av allergi
stå fritt til
vere fri til;
ha fri moglegheit
dei tilsette står fritt til å organisere seg
stå heilt aleine
vere utan støtte
stå i fare for
risikere
ferien stod i fare for å bli avlyst;
mange står i fare for å miste jobben
stå i gjeld til
1. skulde nokon pengar
  fattige land står i stor gjeld til dei rike landa
2. ha nokon eller noko å takke for noko som har hatt betydning
  romanen står i gjeld til kriminalsjangaren;
  han stod i gjeld til familien sin
stå i med
ha eit seksuelt forhold (3) til
dei har stått i med kvarandre lenge;
skulde kjærasten for å stå i med naboen
stå i noko
1. halde på med noko;
  ha mykje å gjere
  stå midt i førebuingane
2. handsame ei utfordrande sak;
  halde noko ut
  dette er mykje å stå i for éin person aleine;
  det er tøft, men ein må berre stå i det
stå i stampe
ikkje gå framover eller utvikle seg;
stoppe opp;
gå i stå
køen står i stampe;
forhandlingane har stått i stampe i fleire veker
stå imot
ta avstand frå eller vere ueinig med;
halde stand mot
det var vanskeleg å stå imot freistnaden
stå løpet ut
gjennomføre, fullføre
stå og falle med
vere heilt avhengig av
forslaget står og fell med pengane;
alt står og fell med leiaren
stå over
ikkje ta del (i aktivitet som det er venta at ein tek del i)
ho måtte stå over kampen
stå på
1. gå føre seg;
  hende
  kva er det som står på her?
  krangelen stod ikkje lenge på
2. henge i;
  jobbe hardt
  elevane har verkeleg stått på i dag
stå på sitt
halde fast på retten sin, sitt eige standpunkt eller liknande
stå seg godt
greie seg godt
teaterstykket står seg godt den dag i dag
stå seg godt med
vere på god fot med;
ha ein god relasjon til
jobbe for å stå seg godt med sjefen
stå seg på
ha fordel av
filmen ville nok stått seg på å bli korta litt ned
stå til
1. vere i en bestemd tilstand eller skikk
  korleis står det til med deg?
  alt står bra til heime;
  det har stått dårleg til med helsa
2. høve attåt;
  passe (5, 1)
  fargane står ikkje til kvarandre;
  resultatet står til innsatsen
stå til å
vere mogleg å
livet stod ikkje til å redde;
valet kan framleis stå til å endre
stå ved
vedkjenne seg
har du lova det, må du stå ved det;
eg står ved valet mitt
stå ved lag
halde seg uendra;
vare ved;
gjelde
tilbodet står ved lag

Сторінка статті

styrkjebelte, styrkebelte

іменник середній

Значення та вживання

i folketru: belte skal gje den som ber det uvanleg stor styrkje
i overført tyding: noko som gjev ein ekstra styrke eller fordel
Приклад
- dei ekstra treningsøktene kan vere styrkebeltet hennar før finalen

Сторінка статті

styrke 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt styrkr; samanheng med sterk

Значення та вживання

det å vere fysisk sterk;
kraft (1, 3), makt (3)
Приклад
- guten har styrke for ein vaksen
- - kroppsstyrke
  - muskelstyrke
det å være mentalt eller sjeleg sterk;
evne til å halde ut noko
Приклад
- be om styrke til å takle presset;
- den mentale styrken hans er enorm
- - karakterstyrke
  - viljestyrke
intensitet, kraft (1, 1)
Приклад
- stormen avtok i styrke;
- skru opp styrken på full guffe
- - lydstyrke
  - lysstyrke
  - vindstyrke
eigenskap som gjev ein fordel eller eit overtak;
fordel, fortrinn, føremon (2)
Приклад
- styrken i laget var farten
organisert flokk;
avdeling (3)
Приклад
- dei militære styrkane
- - arbeidsstyrke
  - bakkestyrke
  - fredsstyrke
evne til å hefte eller vere fast;
fastleik (1)
- - brotstyrke
  - heftstyrke

Фіксовані вирази

hevde med styrke
tale sterkt og energisk (for noko)
ståande styrkar
tropp (2) som er i beredskap og klare til kamp

Сторінка статті

dra, drage

draga

дієслово

розділений інфінітив: draga

Походження

norrønt draga

Значення та вживання

trekkje (1), føre frå ein stad til ein annan;
rykkje (til seg)
Приклад
- dra vogna;
- dra nokon i erma;
- dra nokon i håret;
- dra gardina for;
- dra gardina frå;
- dra garn;
- dra sei;
- dra skit inn i stova;
- dra ut ei tann;
- dra opp til uvêr;
- hale og dra;
- dra attende eit framlegg;
- dra tilbake ein hær;
- gardinene var dregne for;
- dra lodd;
- dra lut
hale, slepe (noko tungt);
dragse
Приклад
- dra på bagasje
fare lausleg over med handa;
stryke
Приклад
- dra handa over andletet
ta våpen ut av slira (og truge med)
Приклад
- dra kniven;
- dra sverdet
risse, markere
Приклад
- dra ein strek;
- dra ei grense;
- dra opp retningslinjer;
- dra samanlikningar
gjere lenger;
strekkje (2, tøye
røre på muskel for å uttrykkje kjensle
Приклад
- dra på akslene;
- dra på smilebandet
verke tillokkande (på);
samle
Приклад
- byen dreg;
- dra fulle hus
gjere haltande rørsle
Приклад
- dra føtene etter seg
drive (3, 6)
Приклад
- motoren dreg saga;
- dra slipesteinen
i idrett: leie, føre (i ei gruppe på fleire)
Приклад
- Kvalheim drog feltet halve løpet
subtrahere, trekkje (12)
Приклад
- dra 3 frå 5
suge, trekkje (til seg)
Приклад
- dra anden;
- dra pusten;
- magneten dreg jernet til seg;
- omnen dreg godt;
- skoa dreg vatn;
- skoa dreg fukt
vinne, samle
Приклад
- dra lærdom;
- dra nytte av;
- dra renter;
- dra smør av kyrne
utleie, rekne (ut)
Приклад
- dra kjensel på;
- dra konklusjonar;
- dra slutningar;
- dra ut kvadratrota;
- dra i tvil
mone, forslå
Приклад
- mengda dreg;
- jamnen dreg
reise (3, fare (2
Приклад
- dra bort;
- dra ut;
- dra på tur;
- dra sin veg;
- dra i krigen

Фіксовані вирази

dra etter seg
1. føre (noko) med seg
2. ha som verknad
dra fram
gjere kjend, poengtere (moment)
dra frå
1. reise frå;
  forlate (1)
  eg vil ikkje dra frå deg
2. gjere avstand større
  dra frå konkurrentane
3. føre til sides
  han drog frå gardinene og kika ut
dra i hop
1. i overført tyding: semjast, samarbeide
  dei dreg godt i hop
2. samle; skye over
dra i langdrag
vare lenge
saka drog i langdrag
dra inn
1. blande inn (moment til dømes)
2. oppheve, avskipe, beslagleggje
dra innover seg
utsetje seg for, få
dra innpå
gjere avstand mindre
dra innpå hovudfeltet
dra lasset
gjere det meste av arbeidet
han måtte dra lasset aleine
dra nytte av
bruke til nytte for seg
dra oppi åra
eldast
dra over
skye over
dra over med
bere over med, tolerere
dra på
skunde seg
dra på det
snakke seint, vere sein med å svare
dra på åra
eldast
dra seg
1. dovne seg
  han låg og drog seg
2. auke, vekse
dra seg attende
bryte sambandet med omgangskrins eller liknande
dra seg bort
flytte seg;
kreke seg
han drog seg bort til glaset
dra seg fram
flytte seg;
kreke seg
han drog seg fram til døra
dra seg til
1. gå mot eit høgdepunkt;
  bli alvor
  kampen vil dra seg til også om tredjeplassen
2. kome seg, friskne
dra seg unna
bryte sambandet med omgangskrins eller liknande
dra seg ut
avslutte arbeid, innsats eller liknande;
ikkje lenger delta i
dra seg ut av krigen;
dra seg ut av selskapslivet
dra sin siste sukk
døy (1)
dra til
1. slå (nokon), gje eit slag
  han drog til henne
2. stramme
  ho drog til tauet
dra til ansvar
gjere (nokon) ansvarleg
dra ut
1. vare lenge
2. hale ut
  dra ut tida
dra veksel på
ha fordel av;
tene på
ein vil dra vekslar på det datafaglege miljøet
kome dragande med
fortelje, presentere (noko uønskt)
kome dragande med ei historie;
kome dragande med kritikk
liggje og dra seg
late seg
dei låg og drog seg til lunsj

Сторінка статті

tene 1

tena

дієслово

Походження

norrønt þjóna, þéna

Значення та вживання

få pengar for utført arbeid
Приклад
- tene pengar sjølv;
- ho tener gode pengar;
- tene 500 000 kr i året;
- eg tente meir som advokat enn som forskar
vere tilsett hos;
ha stilling
Приклад
- tene som hushjelp;
- han hadde tent familien i mange år
stille seg eller stå til rådvelde for;
vie seg til
Приклад
- tene fedrelandet;
- tene Herren;
- tene ei god sak
vere til hensikt for;
hjelpe, gagne
Приклад
- dette tener best dei norske interessene;
- organisasjonen tener sosiale føremål

Фіксовані вирази

sjå seg tent med
sjå fordelen av
dei ser seg tente med å bryte samarbeidet
tene feitt
få stor avkastning
selskapet tener feitt på dei høge prisane
tene inn
få inn tilsvarande pengesum som ein har tapt eller brukt på å kjøpe noko
investeringa tener inn seg sjølv;
prøve å tene inn att underskotet frå i fjor
tene på
1. ha økonomisk utbyte av
  butikken tente på å utvide vareutvalet
2. ha føremon av
  dei vil tene på å tenkje seg om fleire gonger
tene seg opp
samle opp pengar
tene seg opp nokre kroner før ferien
tene seg rik på
få ein stor formue gjennom
tene seg rik på aksjar
tene som
fungere som
andre land kan tene som døme;
steinar tener som stolar
tene til
1. gjere nytte som;
  fungere som
  bussen tener til erstatning for toget
2. vere godt for;
  ha til hensikt
  kva skal det heile tene til?
tene til livets opphald
forsørgje seg
det er berre så vidt dei tener til livets opphald;
tene til livets opphald i helsetenesten
vere tent med
ha nytte, fordel av
alle er tente med å få ei ny løysing;
arbeidarane er ikkje tente med vanstyre

Сторінка статті

passe 4

passa

дієслово

Походження

av lågtysk passen up ‘gje akt på’; av fransk passer ‘la (tida) gå’

Значення та вживання

ha tilsyn med;

vakte på;

stelle

Приклад

passe barn;
naboen passar katta i ferien;
dei gløymde å passe tida;
pass opp for glatte vegar;
smågutane passa båten så han ikkje dreiv i land

Фіксовані вирази

passe kjeften
vere forsiktig med kva ein seier
passe opp
vente på nokon som truleg kjem forbi
ho vart passa opp av to menn
passe på
ha tilsyn med;
vakte på
pass på pengane dine!
passe seg for
ta seg i vare for
ho passa seg for å overdrive;
du må passe deg for å bli brent ute i sola;
pass deg for kvefsen!
setje bukken til å passe havresekken
setje nokon til å passe på eller gjere noko som ein må vente vedkomande vil nytte til eigen fordel

Сторінка статті

nytte 2

nytta

дієслово

Походження

jamfør norrønt nýta, lågtysk nutten; jamfør nytte (

Значення та вживання

gjere bruk av;
dra fordel av, bruke
Приклад
- nytte tida godt;
- nytte høvet;
- nytte noko opp att;
- dei nytta ressursane på ein god måte;
- journalisten nyttar velkjende klisjéar i reportasjen
vere til hjelp;
hjelpe, gagne
Приклад
- det nyttar ikkje å nekte;
- kva kan det nytte?

Фіксовані вирази

nytte seg av
hjelpe seg med;
bruke
nytte ut
gjere full bruk av;
utnytte

Сторінка статті

fiske i rørt vatn

Значення та вживання

utnytte ein forvirra situasjon til eigen fordel;

Sjå: fiske, vatn

Сторінка статті

Результати на сторінці:

Розширений пошук

Словник букмола 108 oppslagsord

vaksinering

Значення та вживання

Приклад

vann 1I, vatn

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

stå seg på

Значення та вживання

Приклад

styrke 1I

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

styrkebelte

Значення та вживання

Приклад

stå 3III

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

trekke

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

tjene

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

vann 1, vatn

styrke 1

stå 3

tale 2

passe 4

fanden 1

stå 3

styrke 1