Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
45 treff

Nynorskordboka 45 oppslagsord

rak 2

adjektiv

Opphav

norrønt rakr; jamfør rank

Tyding og bruk

  1. rank (1) eller rett (3, 1) av vekst, haldning eller liknande
    Døme
    • rak i ryggen;
    • rak haldning
  2. i rett linje;
    utan omveg;
    Døme
    • gå rake vegen
    • brukt som adverb:
      • gå rakt på sak

Faste uttrykk

  • rak motsetning
    noko eller nokon som er heilt ulik
    • ho er den rake motsetninga til broren;
    • dei er rake motsetningar og ueinige om alt
Artikkelside

rak 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

av reke (3

Tyding og bruk

  1. det å reke;
    Døme
    • kome på rak
Artikkelside

rak 3

adjektiv

Opphav

jamfør islandsk rakur ‘råmen’ og norrønt raki ‘fukt, væte’

Tyding og bruk

om ferskvassfisk: som gjennom fermentering har vorte mjuk og fått skarp smak
Artikkelside

rake 3

raka

verb
kløyvd infinitiv: raka

Opphav

norrønt raka

Tyding og bruk

  1. bruke rive (1, eldrake eller liknande til å samle eller spreie noko
    Døme
    • rake i elden;
    • rake saman høy
  2. barbere (1) med kniv eller høvel
    Døme
    • han raka bort skjegget
Artikkelside

rake 4

raka

verb
kløyvd infinitiv: raka

Opphav

frå lågtysk ‘nå, råke’

Tyding og bruk

kome ved, gjelde
Døme
  • det rakar deg ikkje
Artikkelside

rake 5

raka

verb
kløyvd infinitiv: raka

Opphav

av rak (3

Tyding og bruk

lage rakefisk ved å reinske, salte og gjære ferskvassfisk slik at han blir mjuk og har ein skarp smak
Artikkelside

reke 3

reka

verb
kløyvd infinitiv: reka

Opphav

norrønt reka

Tyding og bruk

  1. drive (3, 2) på vatnet eller sjøen;
    flyte av stad
    Døme
    • båten rak med straumen;
    • vrakrestane har reke i land
  2. gå og slenge;
    Døme
    • dei rek husimellom
  3. liggje og slenge;
    liggje unytta

Faste uttrykk

  • kome rekande på ei fjøl
    dukke opp utan kjent opphav eller bakgrunn
    • ideen kom rekande på ei fjøl
  • reke av
    drive utover med straumen
    • båten rak av for dei
Artikkelside

rett 3

adjektiv

Opphav

norrønt réttr

Tyding og bruk

  1. ikkje bogen;
    bein, rak;
    Døme
    • ei rett linje;
    • rett til vêrs;
    • rett i ryggen;
    • stikke ut ein rettare trasé;
    • dei kom ikkje den rettaste vegen
  2. i samsvar med reglar eller lover;
    feilfri, korrekt;
    høveleg, passande
    Døme
    • finne det rette svaret;
    • rekneskapen var rett;
    • finne det rette ordet;
    • vere på rett veg;
    • i rett tid;
    • sjå kva som er rangt og rett;
    • vere av rette slaget;
    • vere på rette sida av lova
    • brukt som adverb:
      • skrive rett;
      • løyse oppgåva rett;
      • hugse rett;
      • alt gjekk rett for seg
  3. som snur den vanlege eller fine sida ut;
    ikkje vrang (1)
    Døme
    • den rette sida av duken
  4. om maske (2: som ein lagar ved å trekjje tråden gjennom ei lykkje frå framsida;
    til skilnad frå vrang (2)
    Døme
    • strikke rette og vrange masker
  5. rettvis;
    sømeleg, høveleg;
    rettkomen
    Døme
    • det er rett og rimeleg;
    • stri for det rette
  6. med sine fulle fem
    Døme
    • han er ikkje rett i hovudet
  7. brukt som adverb: utan omvegar eller avbrot;
    direkte
    Døme
    • rett opp
  8. brukt som adverb: like (4, 4)
    Døme
    • rett utanfor
  9. brukt som adverb: svært;
    nokså
    Døme
    • rett lenge;
    • rett stor;
    • rett ofte

Faste uttrykk

  • gå rett heim
    slå godt an
    • moteshowet gjekk rett heim
  • rett og slett
    beintfram
    • det du seier, er rett og slett løgn
  • rett som det var
    med eitt;
    brått
Artikkelside

keik 2

adjektiv

Opphav

norrønt keikr ‘bakoverbøygd’

Tyding og bruk

som er bøygd bakover
Døme
  • stå rak og keik
Artikkelside

rank

adjektiv

Opphav

truleg frå lågtysk eller nederlandsk; same opphav som rak (2

Tyding og bruk

  1. rett, rak;
    rettvaksen
    Døme
    • ei rank stamme;
    • ranke skapnader
  2. om båt: høg og smal slik at han lett kan kantre;
Artikkelside